Siyosatshunos Kamoliddin Rabbimov fikricha, bir-biridan alohida voqealar emas.
Dunyo siyosatida jamoatchilik fikri eng muhim va markaziy mezon boʻlmasligi mumkin, lekin uni ahamiyatsiz deb ham boʻlmaydi. Davlatlarning global reputatsiyasi - juda qimmatli resurs. Bu resursni ifodalovchi maxsus atama va tushunchalar ham bor. Masalan, “yumshoq kuch”.
Keyingi bir hafta-oʻn kun ichida uchta muhim voqea yuz berdi. Menimcha, ular dunyo hamjamiyatida, jumladan Isroilning oʻzida ham mamlakat hukumatining mintaqada olib borayotgan siyosatiga nisbatan tanqid juda yuqori nuqtaga chiqqanini koʻrsatadi. Bu voqealar, oʻz navbatida, Isroilga nisbatan tanqidiy rezonansni yanada kuchaytirishi mumkin.
Xoʻsh, gap qaysi voqealar haqida ketmoqda?
“NAZA” filmi - Isroillik harbiylar guvohligi
Birinchi voqea - Venetsiya kinofestivalida “NAZA” hujjatli filmining namoyish qilinishi.
Film isroillik rejissyorlar Yuval Abraham va Reychel Shor tomonidan suratga olingan va The Guardian ishtirokida tayyorlangan. Unda Isroil armiyasining Gʻazodagi harbiy amaliyotlari, jumladan nishonlarni aniqlashda sunʼiy intellekt texnologiyalaridan foydalanishi va bu jarayonda tinch aholi orasidagi qurbonlar masalasi koʻtariladi.
Mualliflar 24 nafar isroillik harbiy va razvedka tizimi vakillari bilan suhbatlashgan. Ularning aksariyati xavfsizlik sabab shaxsini oshkor qilmagan.
Filmda keltirilgan eng ogʻir guvohliklardan birida bir nafar HAMAS aʼzosini yoʻq qilish uchun yuzlab tinch aholi qurbon boʻlishi mumkin boʻlgan zarbalarga ruxsat berilgani haqida soʻz boradi.
Bu guvohliklar Isroilning Gʻazodagi harbiy harakatlari va tinch aholi oʻlimi boʻyicha xalqaro maydondagi bahslarni yanada kuchaytirdi.
“NAZA” Venetsiya kinofestivalida namoyish qilinganida tomoshabinlar film ijodkorlarini qariyb 25 daqiqa tik turib olqishladi. Film festivalning maxsus hakamlar hayʼati mukofotiga ham sazovor boʻldi.
Bu yerda menimcha eng muhim nuqta boshqa: Isroilning Gʻazodagi harakatlari avval ham qattiq tanqid qilinardi. Ammo bu safar ayblovlarning muhim qismi Isroilning oʻzidan - isroillik jurnalistlar, rejissyorlar, harbiylar va razvedka tizimida ishlagan odamlar guvohliklari orqali yangramoqda.
Bu esa masalaning siyosiy va maʼnaviy taʼsirini yanada oshiradi.
