Naked Science maqolasida keltirilishicha, 2026-yil 28-sentabrdagi parvoz Starship tizimining 14-sinovi boʻlgan. Avvalgi uchirishlardan farqli ravishda, bu safar kema Yer orbitasiga chiqarilgan va foydali yuk yetkazgan.
Balandligi qariyb 50 metr, diametri 9 metr boʻlgan Starship maqolada bir uchirishda orbitaga olib chiqilgan eng yirik va ogʻir obyekt sifatida taʼriflangan.
Kema bir vaqtning oʻzida raketaning ikkinchi bosqichi vazifasini ham bajaradi. Uning katta yonilgʻi baklari orbitada qayta toʻldirilganidan keyin Oy yoki Mars tomon parvoz qilish imkoniyatini yaratishi koʻzda tutilgan.
Parvozda qanday muammolar kuzatildi?
Maqolada yozilishicha, bosqichlar ajralganidan keyin birinchi bosqichdagi ikkita Raptor dvigateli qayta ishga tushmagan. Qolgan dvigatellar bu yetishmovchilikni qoplagan va bosqichning pastlashishi asosan rejalashtirilgan tartibda davom etgan.
Ikkinchi bosqichda ham muammo kuzatilgan: uning oltita dvigatelidan biri ishdan chiqqan. Shundan keyin SpaceX mutaxassislari kemani orbitaga chiqarishni davom ettirish mumkinligini baholagan.
Keltirilgan maʼlumotga koʻra, nosozlik qolgan markaziy dvigatellar ishiga taʼsir qilmagani aniqlangach, orbital parvozni davom ettirishga qaror qilingan.
Biroq orbitaga chiqqandan keyingi ichki tekshiruvlar kutilganidek oʻtmagan. Aniq texnik sabab maqolada ochiqlanmagan. Muallif dvigatel yoki yonilgʻini saqlash va uzatish tizimlarida muammo boʻlgan boʻlishi mumkinligini taxmin qilgan.
Olti aylanish oʻrniga ikkita
Dastlab kema Yer atrofida olti marta aylanishi rejalashtirilgan. Texnik koʻrsatkichlardagi ogʻishlardan soʻng parvoz ikki aylanish bilan cheklangan.
Shundan keyin Starship tormozlovchi impuls yordamida orbitadan chiqarilib, Havayi orollaridan shimoldagi zaxira qoʻnish hududi tomon yoʻnaltirilgan. Kema okean sathiga yaqinlashganda qoʻshimcha sekinlashib, qoʻnish harakatini sinovdan oʻtkazgan.
Maqola muallifi parvoz dasturi toʻliq bajarilmaganiga qaramay, orbitaga chiqish, yuk yetkazish va boshqarilgan qaytishni dastur uchun muhim natija deb baholagan.
