Qanday qilib “Temir daftar” va “Ayollar daftari”dan yordam olish mumkin?
|15:5080213 min
“Temir daftar” va “Ayollar daftari”dan yordam olish uchun “Inson” ijtimoiy xizmatlar markaziga yoki mahallaga murojaat qilish kerak. Tizimga kiritilish mezonlari, murojaat qilish tartibi va yordam turlari bir-biridan farq qiladi. Maqolada “Temir daftar” va “Ayollar daftari”dan qanday qilib yordam olish tartibini koʻrib chiqamiz.
“Temir daftar” va “Ayollar daftari” qanday farq qiladi?
“Temir daftar” moddiy ahvoli ogʻir boʻlgan oilalarni roʻyxatga olish, muammolarni aniqlash va zarur yordamni taqdim etishga qaratilgan tizim. “Temir daftar” 2024-yildagi 313-son hukumat qaroribilan tartibga solingan.
“Ayollar daftari” yordamga muhtoj, ishsiz yoki oʻziga kasb va daromad manbai yaratish istagidagi xotin-qizlarni qoʻllab-quvvatlash uchun shakllantiriladigan roʻyxat hisoblanadi. “Ayollar daftari” tizimi 2022-yildagi 145-sonli nizom asosida ishlaydi.
“Temir daftar”ga kimlar kiritiladi?
“Temir daftar” moddiy va ijtimoiy ahvoli ogʻirlashgan oilalarni aniqlash, muammosini baholash va manzilli yordam koʻrsatish uchun yuritiladi. Ijtimoiy xodim oilaning sharoitini oʻrganadi va tavsiyanoma tayyorlaydi, keyin tavsiyanoma “mahalla yettiligi” tomonidan koʻrib chiqiladi. Jarayon odatda 6 bosqichda oʻtadi:
Oilada mehnatga layoqatli yoki barqaror daromad topayotgan aʼzo yoʻqligi;
Oila aʼzolaridan biri ogʻir kasallik, nogironlik yoki doimiy parvarishga muhtojligi;
Oila boquvchisini yoʻqotgani;
Ota yoki ona uch va undan ortiq farzandni yolgʻiz tarbiyalayotgani;
Oilaning daromadi yetarli emasligi va uy-joy sharoiti ogʻirligi;
Yongʻin, suv toshqini, zilzila yoki boshqa favqulodda holat oqibatida oila ogʻir ahvolga tushib qolgani.
Bitta talabga mos kelish yetarlimi?
Yoʻq, bitta talabga mos kelishning oʻzi yetarli boʻlmaydi. “Temir daftar” boʻyicha oila holati individual ravishda baholanadi: uning daromadi, oila tarkibi, mehnatga layoqatli aʼzolari, sogʻligʻi, uy-joy sharoiti, boqimandalik yuki hamda mavjud ijtimoiy risklar birgalikda oʻrganiladi. Shuning uchun “oilada nogironligi boʻlgan shaxs bor” degan bitta fakt avtomatik kiritish uchun ham, rad qilish uchun ham asos emas. Masalan, oilada nogironligi boʻlgan bola va yagona daromad topuvchi boʻlishi, daromad pastligi hamda uy-joyning yashash uchun yaroqsizligi birga uchrasa, bu oilaning yordamga ehtiyoji yuqoriroq deb baholanishi mumkin.
Mavzuga oid
Yordam oluvchi daromadi qancha boʻlishi kerak?
2026-yil uchun minimal isteʼmol xarajatlari bir kishi uchun oyiga 715 ming soʻm etib belgilangan. “Temir daftar”dagi ayrim yordamlar, jumladan, uy-joy taʼmirlashda, oila aʼzolariga toʻgʻri keladigan oʻrtacha oylik daromad minimal isteʼmol xarajatlarining ikki baravaridan, yaʼni 1 mln 430 ming soʻmdan oshmasligi kerak.
Bu “Temir daftar”ga kiritilish uchun hamma holatda ishlaydigan yagona chegara emas. U ayrim yordam turining qoʻshimcha sharti hisoblanadi. “Temir daftar”ga kiritish masalasi oilaning umumiy ijtimoiy ahvoli mahalla yettiligi tomonidan oʻrganilgandan keyin hal qilinadi.
Masalan, besh kishilik oilada faqat bitta kishi ishlaydi va uning oyligi 5 mln soʻm boʻlsa, har bir aʼzoga toʻgʻri keladigan daromad 1 mln soʻmni tashkil etadi.
Bu summa 2026-yildagi minimal isteʼmol xarajatlarining ikki baravari - 1 mln 430 ming soʻmdan kam. Agar oila uy-joyini taʼmirlashga muhtoj boʻlsa va boshqa shartlar ham bajarilsa, bu yordam turiga daʼvogarlik qilish imkoniyati boʻlishi mumkin. Biroq yakuniy qaror baribir oila holatini oʻrganish va “mahalla yettiligi” xulosasiga bogʻliq.
“Ayollar daftari”ga kimlar kiritiladi?
“Ayollar daftari”ga amaldagi tartib boʻyicha 30 yoshdan oshgan xotin-qizlar kiritiladi. Ularga bir vaqtning oʻzida faqat bitta toifa asosida yordam ajratiladi.
Toifa
Kimlar uchun?
Qanday koʻmak koʻrsatilishi mumkin?
Ijtimoiy himoyaga
muhtoj ishsizlar
Ishlash istagida boʻlgan, biroq bandligi yoki doimiy daromadi boʻlmagan xotin-qizlar
Ish topish, kasb-hunarga oʻqitish, oʻzini oʻzi band qilishga yordam
Tadbirkorlik istagidagilar
Biznes boshlamoqchi yoki mavjud faoliyatini kengaytirmoqchi boʻlganlar
Oʻqitish, biznes-reja, kredit va boshqa moliyaviy dasturlarga yoʻnaltirish
Uy-joyga muhtojlar
Ijarada yashayotgan, taʼmirga muhtoj uyda yashayotgan yoki turar joy masalasi ogʻir ayollar
Ijara xarajatini qoplash, ijtimoiy uyga yoʻnaltirish, taʼmirga koʻmak
Tibbiy yoki psixologik yordamga muhtojlar
Davolanish, operatsiya, reabilitatsiya yoki psixologik yordamga ehtiyoji borlar
Davolanish xarajatlari, tibbiy koʻrik, psixologik maslahat
Huquqiy yordamga muhtojlar
Aliment, ajrim, huquq buzilishi, sud yoki hujjatlashtirish masalasida muammosi borlar
Huquqiy maslahat, hujjat tayyorlash, sudga murojaat qilishda koʻmak
30 yoshgacha boʻlgan ayollarga qanday yordam beriladi?
30 yoshgacha boʻlganlar uchun alohida “Yoshlar daftari” bor. Masalan, 26 yoshli ishsiz ayol “Ayollar daftari”ga emas, mahalladagi yoshlar yetakchisiga murojaat qilishi kerak.
Qayerga va qanday murojaat qilinadi?
“Temir daftar” uchun
Fuqaro tuman yoki shahar “Inson” ijtimoiy xizmatlar markaziga murojaat qiladi. Shuningdek, markaz xodimlari xonadonbay oʻrganish davomida yordamga muhtoj oilani aniqlashi mumkin. Murojaat oʻrganilgach, ijtimoiy xodim zarur yordam turi boʻyicha tavsiyanoma tayyorlaydi..
Murojaatda muammoni aniq yozish foydali: “moddiy yordam kerak” degan umumiy jumla oʻrniga, masalan, “farzandimning davolanish xarajatlarini qoplash”, “uy tomini taʼmirlash”, “ishga joylashish”, “ijara toʻlovini qoplash” kabi ehtiyojni koʻrsating.
“Ayollar daftari” uchun
Mahalladagi xotin-qizlar faoli yoki mahalla fuqarolar yigʻiniga murojaat qilinadi. Xotin-qizning holati anketa-soʻrovnoma asosida oʻrganiladi, u qaysi toifaga kiritilishi aniqlanadi, soʻng masala “mahalla yettiligi” tomonidan koʻrib chiqiladi. 145-sonli qarorga koʻra, fuqaroning doimiy yoki vaqtincha propiskada boʻlmasligi uni “Ayollar daftari”ga kiritishni rad etish uchun mustaqil asos boʻla olmaydi.
Qanday hujjatlar kerak?
Hujjatlar roʻyxati yordam turiga bogʻliq. Biroq murojaat qilishda quyidagi hujjatlarni tayyorlab qoʻyish ishni tezlashtiradi.
Murojaat turi
Tayyorlab qoʻyish foydali boʻlgan hujjatlar
“Temir daftar”ga kiritish yoki ijtimoiy yordam
Pasport yoki ID-karta, ariza, oila tarkibi va daromadga oid maʼlumotlar, nogironlik yoki kasallik boʻlsa tibbiy hujjatlar
Davolanish xarajatlari
Tibbiy xulosa, yoʻllanma, davolash yoki operatsiya qiymati koʻrsatilgan hujjat
Uy-joyni taʼmirlash
Uy-joyga egalik yoki foydalanish huquqini tasdiqlovchi hujjatlar, kadastr maʼlumoti, zarurat boʻlsa taʼmir holatini tasdiqlovchi dalillar
Ish topish yoki kasb oʻrganish
Pasport yoki ID-karta, bandlik holati haqidagi maʼlumot, mavjud boʻlsa diplom yoki kasbiy sertifikat
“Ayollar daftari” orqali ijara kompensatsiyasi
Pasport yoki ID-karta, ijara shartnomasi, daromad va oila tarkibiga oid maʼlumotlar
Huquqiy yordam
Muammoga tegishli sud hujjatlari, alimentga oid materiallar, nikoh yoki tugʻilganlik guvohnomasi va boshqa dalillar
Murojaat necha kunda koʻriladi?
Ayollar daftari boʻyicha jarayon odatda uch bosqichda oʻtadi:
murojaatchining holati va toifasi oʻrganiladi;
“mahalla yettiligi” roʻyxatni koʻrib chiqadi;
qaror qabul qilingach, maʼlumot elektron tizimga kiritiladi.
Barcha bosqichlar ketma-ketlikda uch ish kunida amalga oshiriladi. Shunga koʻra, jarayon toʻqqiz ish kunigacha davom etishi mumkin. “Temir daftar” boʻyicha ijtimoiy xodim oʻrganish oʻtkazib, tavsiyanoma tayyorlaydi. Tavsiyanoma “mahalla yettiligi” tomonidan besh kun ichida koʻrib chiqiladi. Shoshilinch holatda, masalan, yongʻin yoki jiddiy tibbiy vaziyat yuzaga kelganda, murojaat bir sutka ichida koʻrib chiqilishi kerak.
my.gov.uz portalidagi “Temir daftar”ga kiritilgani toʻgʻrisida maʼlumotnoma” xizmati sahifasi.
My.gov.uzʼda “Temir daftar”ga kiritilganlik haqida maʼlumot olish xizmati vaqtincha ishlamayapti.
Kun.uz
my.gov.uz portalidagi “Ayollar daftari”ga kiritilganlik toʻgʻrisida maʼlumotnoma” xizmati sahifasi.
U bepul, avtomatik ishlaydi va soʻrov yuborish uchun portalda roʻyxatdan oʻtish yoki avtorizatsiyadan oʻtish talab qilinadi.
Qanday va qancha miqdorda yordam beriladi?
Daftarga kiritilgan barcha fuqaroga bir xil miqdorda pul berilmaydi. Yordam muammoning turiga, fuqaroning toifasiga, tibbiy yoki uy-joy hujjatlariga va tegishli dastur shartlariga qarab belgilanadi. Quyidagi jadvalda qarorlarda aniq summasi belgilangan asosiy yordam turlari keltirilgan.
Yordam turi
Tizim / mablagʻ
manbasi
Kimlarga
Miqdori
Turar joy ijarasini qoplash
“Ayollar daftari” jamgʻarmasi
Ijtimoiy reyestrga
kiritilgan oilalardagi uy-joyga muhtoj xotin-qizlarga
Ijara haqining 50 foizi, biroq BHMning 2 baravarigacha; Toshkent va Nukus shaharlari hamda viloyat
markazlarida BHMning 3 baravarigacha
Uy-joyni taʼmirlash uchun mablagʻ
“Ayollar daftari” jamgʻarmasi
Ijtimoiy reyestrdagi yoki oila aʼzosiga toʻgʻri keladigan oʻrtacha daromadi belgilangan mezondan oshmaydigan uy-joyga muhtoj xotin-qizlarga
BHMning 50 baravarigacha
Uy-joyni taʼmirlash
“Saxovat va koʻmak” jamgʻarmasi / 313-son qaror doirasidagi ijtimoiy yordam
Ijtimoiy reyestrga
kiritilgan yoki kishi boshiga oʻrtacha daromadi minimal isteʼmol xarajatlarining 2 baravarigacha boʻlgan oilalar
BHMning 50 baravarigacha
Favqulodda holatdan keyingi uy-joyni tiklash
“Saxovat va koʻmak” jamgʻarmasi / 313-son qaror
Yongʻin, zilzila, suv toshqini, texnogen hodisa va boshqa favqulodda vaziyatdan zarar koʻrgan oilalar
BHMning 150 baravarigacha
Jarrohlik amaliyotisiz
davolanish
313-son qarordagi ijtimoiy yordam
Tibbiy xulosa va belgilangan shartlarga mos fuqarolar
BHMning 50 baravarigacha
Jarrohlik amaliyoti xarajatlari
313-son qarordagi ijtimoiy yordam
Tibbiy yoʻllanma va tasdiqlangan tibbiy ehtiyoji mavjud fuqarolar
Davlat tibbiy sugʻurta jamgʻarmasi qoplaydigan bazaviy narxlar doirasida
Jarrohlik amaliyotisiz davolanish
“Ayollar daftari” jamgʻarmasi
Ijtimoiy reyestrga
kiritilgan xotin-qizlar
BHMning 50 baravarigacha
Jarrohlik amaliyotisiz xarajatlari
“Ayollar daftari” jamgʻarmasi
Ijtimoiy reyestrga kiritilgan xotin-qizlar
Davlat tibbiy sugʻurta jamgʻarmasi belgilagan bazaviy narxlar doirasida
Ijara boʻyicha BHMning ikki baravari yoki uch baravari - umumiy bir martalik “moddiy yordam” emas. Bu faqat ayrim toifadagi xotin-qizlar uchun ijara kompensatsiyasining yuqori limiti. Xuddi shuningdek, nizomda “Ayollar daftari”ga kiritilgan har bir ayolga 300 mln soʻmgacha subsidiya beriladi, deganda tadbirkorlik yordami kredit, oʻqitish, subsidiyalash yoki boshqa alohida dasturlar orqali berilishi nazarda tutilgan.
Daftardan qachon chiqariladi?
“Temir daftar” va “Ayollar daftari”dagi oila yoki fuqaro muammolari hal etilib, zarur yordamlarni olganidan keyin roʻyxatdan chiqarilishi mumkin. Shuningdek, notoʻgʻri maʼlumot taqdim etilgani aniqlansa, fuqaro oʻz xohishiga koʻra chiqishni soʻrasa, chet elga doimiy yashash uchun koʻchib ketsa, sud qaroriga koʻra ozodlikdan mahrum etilsa, bedarak yoʻqolgani sud qaroriga koʻra tasdiqlansa, vafot etsa roʻyxatdan chiqariladi.
Ariza rad etilsa, nima qilish kerak?
Ariza rad etilishi fuqaro belgilangan mezonlarga mos kelmagani, zarur maʼlumotlar tasdiqlanmagani, murojaat qilingan yordam turi uchun hujjatlar yetarli boʻlmagani yoki mablagʻ yoʻqligi sabab boʻlishi mumkin. “Ayollar daftari”da rad qilish asoslari elektron tizimda aks ettiriladi. Ariza rad etilganidan soʻng:
Rad sababini oling. Mahalla, xotin-qizlar faoli yoki “Inson” markazidan radning asosini yozma yoki elektron shaklda soʻrang.
Yetishmayotgan hujjatni toʻldiring. Agar tibbiy xulosa, ijara shartnomasi, daromadga oid maʼlumot yoki boshqa dalil yetishmasa, uni taqdim etib qayta murojaat qiling.
Yuqori turuvchi organga murojaat qiling. ”Temir daftar” boʻyicha tuman yoki shahar “Inson” ijtimoiy xizmatlar markaziga, Ijtimoiy himoya milliy agentligining hududiy boshqarmasiga murojaat qilish mumkin. “Ayollar daftari” boʻyicha esa tuman yoki shahar Oila va xotin-qizlar boʻlimiga murojaat qiling.
Sudga murojaat qiling. Agar fuqaro mansabdor shaxsning qarori, harakati yoki harakatsizligi huquqini buzgan deb hisoblasa, umumiy tartibda maʼmuriy sudga murojaat qilish huquqiga ega. Bunday holatda sudga ariza nusxasi, rad javobi, tibbiy va daromad hujjatlari taqdim eting.
Eslab qoling
“Temir daftar” oilaning murakkab ijtimoiy holatini baholash tizimi; “Ayollar daftari” 30 yoshdan oshgan xotin-qizlarning eng dolzarb muammosiga qarab yordam koʻrsatish tizimi.
30 yoshgacha boʻlgan xotin-qizlar “Yoshlar daftari” va yoshlar bandligi mexanizmlariga murojaat qilishi mumkin.
Daftarga kirish avtomatik toʻlovni kafolatlamaydi. Yordam turi va miqdori ehtiyoj hamda hujjatlarga qarab belgilanadi.
Daftar roʻyxatida bor-yoʻqligingizni my.gov.uz orqali tekshirishingiz mumkin.
Agar ariza rad etilsa, rad sababini soʻrang, hujjatlarni toʻldirib, qayta murojaat qiling. Noqonuniy holatlar kuzatilganda yuqorida turuvchi organ yoki sudga murojaat qilinadi.
