Saudiyaga harbiy yordam kelyapti, Sibirda oʻlat haqidagi xavotirlar – kun dayjesti

Mahalliy OAVlar 2-oktabr kuni vafot etgan laborantning ismini Darya Shipilova deb eʼlon qildi. U Sibir va Uzoq Sharq oʻlatga qarshi ilmiy-tadqiqot institutining 28 yoshli xodimi boʻlgan.

Uning qanday va qayerda kasallangani haqida qarama-qarshi xabarlar tarqaldi. Ammo hukumat uning pnevmoniyadan vafot etganini aytmoqda. "Rospotrebnadzor" ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan – ayolning jonli bakteriya solingan probirkani tushirib yuborgani haqidagi mish-mishlar tasdiqlanmaganini bildirdi. Shunga qaramay, "Rospotrebnadzor" rahbari Anna Popova dam olish kunlari favqulodda yigʻilish oʻtkazish uchun Sibirga uchib bordi.

Hozirda vafot etgan ayol bilan aloqada boʻlgan 200 ga yaqin odam karantinga olingan, shifoxonaning ayrim qismlari yopilgan. Mahalliy nashrlarga koʻra, keyinroq "Rospotrebnadzor" Irkutskda marhuma bilan muloqotda boʻlgan odamlar orasida ikkita COVID va ikkita rinovirus holatini aniqlaganini maʼlum qilgan. Boshqa hech qanday yuqumli kasallik holatlari qayd etilmagan.

Ushbu oʻlim ijtimoiy tarmoqlarning rusiyzabon segmentida xavotirlarni keltirib chiqardi. Hukumat esa odamlarni xotirjamlikka chaqirmoqda va ayolning oʻlimi uning ishi bilan bogʻliqligiga hech qanday dalil yoʻqligini maʼlum qildi.

Jahon sogʻliqni saqlash tashkilotiga koʻra, mavjud maʼlumotlarga asoslanib aytganda, "keng jamoatchilik salomatligiga xavf past darajada koʻrilmoqda".

AQSH prezidenti Donald Tramp bu oʻlimni "Rossiya uchun katta muammo" deb atadi va Moskvaga uni bartaraf etishda yordam berishni taklif qildi.

Oʻlat Sibir uchun noodatiy hisoblanadi. Chunki uni keltirib chiqaruvchi bakteriya sahrolaridagi mayda yovvoyi sutemizuvchilar va ularning burgalarida uchraydi. Ayrim maʼlumotlarga koʻra, agar oʻlat tezda aniqlansa, uni antibiotiklar bilan davolash mumkin. Biroq agar davolanmasa, qisqa muddatda oʻlimga olib kelishi mumkin.

Nobel haftaligi boshlandi

Har yili oktabrda eʼlon qilinadigan Nobel mukofotlarining 2026-yilgi mavsumi fiziologiya va tibbiyot sohasidagi mukofot bilan ochildi. Nobel assambleyasi bu yilgi mukofotni Stenford universiteti professori Karl Daysserot, Berlindagi Humboldt universiteti olimi Peter Hegemann va Vyursburg universiteti olimi Georg Nagelga berdi.

Olimlar yorugʻlik bilan boshqariladigan ion kanallari va optogenetika sohasidagi kashfiyotlari uchun taqdirlandi. Bu usul tirik miyadagi alohida nerv hujayralari faoliyatini yoqish yoki oʻchirish imkonini beradi. Mutaxassislarga koʻra, optogenetika – miyani ilgari faqat orzu qilish mumkin boʻlgan darajada xaritalashga yoʻl ochgan.

Ushbu kashfiyot ildizlari 1990-yillarga borib taqaladi. 3 nafar olim taxminan 1,2 million dollar mukofot pulini boʻlishadi.

Nobel haftaligi davom etadi: endilikda fizika, kimyo, adabiyot, tinchlik va iqtisodiyot boʻyicha laureatlar eʼlon qilinadi. Tinchlik mukofotiga bu yil 287 nomzod koʻrsatilgan. Times jurnali yozishicha, AQSH prezidenti Donald Tramp ham yana nomzod qilib koʻrsatilgan. Biroq AQShning Eron bilan davom etayotgan urushi fonida uning gʻolib boʻlishi kutilmayapti. Mukofotlar anʼanaga koʻra 10-dekabr kuni topshiriladi.

Ispaniyada muddatidan oldin saylovlar

Ispaniya bosh vaziri Pedro Sanches dushanba kuni muddatidan oldingi umumxalq saylovlari oʻtkazilishini eʼlon qilib, 2027-yilga rejalashtirilgan ovoz berish jarayonini noyabr oyiga koʻchirdi. Sanches bu qarorni oʻzining eng yaqin maslahatchilari bilan maslahatlashuvlardan soʻng bergan bayonotida maʼlum qildi.

"Ispanlar qanday kelajakni xohlashlari haqida qaror qabul qiladigan vaqt keldi", dedi Sanches.

Sanches xalq toʻgʻri tanlov amalga oshirishiga ishonishini bildirdi: "saylovchilar mamlakatning oʻta oʻnglar toʻlqiniga qoʻshiladi yoki ochiqlik, ijtimoiy adolat va ekologik masʼuliyat yoʻlida davom etish borasida bir qarorga kelishi kerak", deydi u.

Ispaniya yetakchisi uning hukumati koʻproq ishlarni amalga oshirishi uchun "parlamentda ancha kengroq, ilgʻor koʻpchilikni taʼminlash" kerakligini aytdi.

Ushbu saylov eʼloni butun mamlakat boʻylab yirik namoyishlar bilan kechgan, uy-joy narxlari oshishi sababli jamoatchilik bosimining kuchayishi ortidan belgilanmoqda. Shanba kuni oʻn minglab odamlar arzonroq uy-joy talab qilib, Madrid va Ispaniyaning boshqa shaharlarida namoyishga chiqqandi.

Bir kun oldin esa Sanchesning ozchilik hukumati parlamentda magʻlubiyatga uchradi: oʻshanda muholif qonunchilar Ispaniyadagi uy-joy inqirozini hal qilishga qaratilgan choralarni rad etgandi.

Germaniya yangi harbiy-dengiz port qurmoqchi

Germaniya hukumati Shimoliy dengiz qirgʻogʻida joylashgan Emden shahrida yangi harbiy-dengiz portini qurishga qaror qildi. 5-oktabr kuni Germaniya mudofaa vaziri Boris Pistorius va Quyi Saksoniya rasmiylari u yerda bazani qurish boʻyicha deklaratsiyasini imzoladi.

Qurilishga bir necha milliard yevro sarmoya kiritiladi, yangi port 2030-yillarning boshida tayyor boʻlishi kutilmoqda.

Mudofaa vazirining taʼkidlashicha, hozirda Germaniya harbiy-dengiz kuchlari Bundesver tarixidagi eng kam sonli flot hisoblanadi. “Vaholanki, ayni paytda ular eng koʻlamli va koʻp sonli vazifalarni bajarishga majbur. Shuning uchun harbiy-dengiz floti kattalashishi kerak va u albatta, kattalashadi", deya taʼkidladi vazir.

Yangi bazasini qurish uchun Emden hududini tanlash qarori uning strategik joylashuvi va katta boʻsh maydonlar mavjudligi tufayli qabul qilingan. Portda kemalar toʻxtash joylari soni va uzunligi oshiriladi, armiya shaxsiy tarkibini ham koʻpaytirish rejalashtirilmoqda.

Ekspertlar fikriga koʻra, Emdenning geografik afzalligi u – Rossiyaning oʻrta masofaga uchuvchi raketalari taʼsir doirasidan tashqarida joylashganidadir.