Törtinçi marta saylangan Lula va sörovnomalarda ortda qolayotgan Netanyahu – kun dayjesti

TIV vakilining taʼkidlaşiça, Şri-Lanka xalqaro huquq va insonparvarlik nuqtai nazaridan şoşilinç tibbiy holatlarda yordam berişga majbur. «Bu biz öşa kemalarga yordam beramiz degani emas», dedi TIV rasmiysi.

Şri-Lanka mojaroda betaraf ekanini taʼkidlab keladi. AP’ning yozişiça, oktabr oyida mamlakat rasmiylari oziq-ovqat, suv va yoqilği yetişmayotganini maʼlum qilgan Eron kemalariga hozirça yordam yuboriş rejasi yöqligini aytgandi.

Netanyahu sörovnomalarda ortda qolmoqda

Isroilda 27-oktabr kuni parlament saylovi bölib ötadi. 2023-yil 7-oktabrdagi hujumdan keyingi ilk saylov natijasi – Isroil boş vaziri Binyamin Netanyahuning siyosiy taqdirini hal qilişi mumkin.

Mamlakatning uçta asosiy telekanali 23-oktabr kuni sönggi sörovnomalarni eʼlon qildi. Ularda Isroil armiyasining sobiq boş ştab boşliği Gadi Ayzenkot boşçiligidagi «Yaşar» partiyasi 22–23 örin bilan oldinda. Netanyahuning «Likud» partiyasi esa 19–21 örin bilan ikkinçi örinda. Boş vazirlikka kim munosibroq degan savolda ham Ayzenkot Netanyahudan oldinda.

Sörovlarga köra, Netanyahuning öng va ortodoks partiyalardan iborat bloki 50 örin, muxolifat esa 52–56 örin olişi mumkin. Biroq 120 örinli Knessetda hukumat tuziş uçun zarur bölgan 61 örinni heç bir tomon töplay olmayapti. 14–16 örin olişi kutilayotgan arab partiyalarini esa heç bir blok öz safida hisoblamaydi.

Reuters’ning yozişiça, Netanyahuning anʼanaviy tarafdorlari orasida ham kayfiyat özgarmoqda. Uzoq yillardan beri «Likud» tayançi bölib kelgan Dimona şahrida ayrim saylovçilar uyma-uy yurib, Ayzenkot uçun taşviqot qilmoqda.

«Biz özgarişga muhtojmiz. Bibi ketişi kerak», degan umrining köp qismida «Likud»ni qöllab-quvvatlagan saylovçi.

Netanyahu 30 yil oldin Isroilning eng yoş boş vaziri bölgandi. Hozir 77 yoşli siyosatçi olti muddat davomida jami 18 yil hukumat boşqarib, mamlakatdagi eng uzoq işlagan boş vazirga aylangan.

Makka pakti davlatlari Eron bilan uçraşadi

Husiylarning Saudiya Arabistoniga hujumlari kuçayib borayotgan bir paytda Makka pakti davlatlari Eron bilan töğridan töğri muloqotga kirişmoqda. Reuters’ning ikki manbaga tayanib yozişiça, 26-oktabr kuni Saudiya Arabistoni, Turkiya va Pokistonning yuqori martabali vakillari Tehronda eronlik rasmiylar bilan uçraşadi.

Manbalarga köra, uçraşuvda Saudiya mudofaa vaziri, şahzoda Xolid ibn Salmon va Pokiston armiyasi qömondoni feldmarşal Osim Munir qatnaşadi. Turkiyadan esa mamlakat razvedka xizmati rahbari boradi.

Turkiya, Pokiston va Saudiya Arabistoni avgust oyida Makka mudofaa kelişuvini imzolagandi. Pokiston ötgan haftada paktni maʼqulladi, Turkiya parlamentida esa uni ratifikatsiya qiliş jarayoni davom etmoqda.

Agentlik yozişiça, bu Saudiya husiylar hujumiga uçraganidan beri Eron va uçala davlat örtasidagi ilk yuqori darajadagi muloqot böladi.

Şu orada hujumlar ham töxtamayapti. 26-oktabr tongida husiylar Ar-Riyodga ballistik raketa uçirdi. Raketani Saudiya havo hujumidan mudofaa kuçlari urib tuşirdi. Saudiya Arabistoni boşçiligidagi koalitsiya esa javob tariqasida Sanoda ikkita ballistik raketa uçiriş qurilmasi yöq qilinganini bildirdi.

Husiylar hafta oxirida ham Saudiyaning janubiy va ğarbiy hududlariga önlab raketa va dron uçirdi. Şanba kuni urib tuşirilgan raketa parçalari Makkadagi «Masjidul Harom»dan 20 kilometrça nariga tuşdi. Yakşanba kuni esa parçalardan ikki kişi jarohatlandi.

Muqaddas şaharlar tomon uçirilayotgan raketalar u yerdagi masjidlar xavfsizligi borasidagi xavotirlarni kuçaytirmoqda. «Masjidul Harom» va «Masjidun Nabaviy» diniy işlar raisi şayx Abdurahmon as-Sudays husiylarning Makka va Madina hududlariga zarbalarini qoraladi. U ikki muqaddas masjid xavfsizligini «buzilmasligi kerak bölgan qizil çiziq» deb atadi.

Ar-Riyoddagi Qirol Xolid nomidagi xalqaro aeroport esa 10-oktabrdagi hujumdan söng yakşanba kuni qisman qayta işga tuşirildi.

Serbiyada talabalar ğalabasi

Serbiyada 25-oktabr kuni bölib ötgan navbatdan taşqari parlament saylovida talabalar harakati tuzgan röyxat ğalaba qozondi. Mamlakatni 14 yildan beri boşqarib kelayotgan Aleksandr Vuçiç mağlubiyatni tan oldi.

BBC'ning yozişiça, «Talabalar röyxati – Talabalar ğolib» harakatidan kamida 135 nomzod 250 örinli parlamentga saylangan. Nomzodlar orasida talabalarning özi yöq, röyxat professorlar, aktyorlar va sobiq sportçilardan tuzilgan.

Belgrad, Novi-Sad va Niş şaharlarida tarafdorlar ğalabani nişonlamoqda. Vuçiç esa mağlubiyatni tan olar ekan, talabalarni «Yevropa davlatlari va Amerika qöllab-quvvatlaganini» daʼvo qildi.

Aleksandr Vuçiç joriy yil sentabr oyida prezidentlikdan isteʼfoga çiqqandi. U uçinçi muddatga nomzodini qöya olmagani uçun partiyasi bilan parlament saylovida qatnaşib, Serbiya boş vaziri lavozimini egallaşni reja qilgan.

«Talabalar röyxati» harakati esa yaqinda paydo bölgan. U 2024-yil 1-noyabrda Novi-Sad vokzalining beton ayvoni qulab, 16 kişi halok bölganidan keyin boşlangan noroziliklar fonida şakllantirildi. Öşa fojia Serbiyadagi korrupsiya ramziga aylangandi.