Global isiş oqibatlari allaqaçon vayronkor tus olgan. Tagesschau xabariga köra, dunyo kelişilgan 1,5 °C çegarasidan oşib ketişi deyarli aniq, biroq BMT iqlim özgarişiga qarşi kuraşda maʼlum bir siljiş kuzatilayotganini, garçi qatʼiy çoralar köriş uçun vaqt tobora kamayib borayotganini taʼkidlamoqda.
«Eng yaxşi holatda global isiş sanoatlaşuvgaça bölgan davrga nisbatan 1,5 °C dan oşmasligi kerak. Jahon hamjamiyati 2015-yilda Parijda bölib ötgan iqlim konferensiyasida aynan şunday çeklovga rioya qilişga kelişib olgan edi. Biroq, oradan ön yildan ortiq vaqt ötgaç, BMT Boş kotibi Antoniu Guterriş bu maqsadga erişib bölmasligi ehtimoli yuqori ekanini qayd etmoqda», – deyiladi maqolada.
Uning sözlariga köra, iqlim özgarişi oqibatlari allaqaçon halokatli tus olgan: ölimlarga olib keluvçi suv toşqinlari, haddan taşqari kuçli jazirama tölqinlari, keng kölamli örmon yonğinlari, insonlar qurbon bölişi, falajlangan iqtisodiyot va tengsizlikning kuçayişi şular jumlasidandir.
«Bunga eng kam aloqador bölganlar birinçi bölib va hammadan köproq aziyat çekmoqda», – deb taʼkidladi Guterriş. Aynan şuning uçun 1,5 °C çegarasidan oşiş körsatkiçi imkon qadar kiçik bölişiga erişiş muhimdir.
BMT Atrof-muhit böyiça dasturi (YUNEP) hisobotiga köra, asr örtalariga borib isiş uşbu çegaradan atigi bir neça öndan bir darajaga oşib, 1,7–1,8 °C ni taşkil etişi uçun, dunyo böyiça issiqxona gazlari çiqindilari 2025-yil darajasiga nisbatan 2035-yilgaça har yili 6 foizdan köproqqa qisqarişi kerak.
Aslida esa çiqindilar hajmi yildan-yilga ortib bormoqda. Kömir, neft va gazni yoqiş buning asosiy sababi bölib qolmoqda.
Şu bilan birga, YUNEP rahbari Inger Andersen sönggi yillardagi yutuqlar issiqxona gazlari çiqindilarini kamaytirişning hali ham imkoni borligini isbotlayotganini taʼkidlamoqda.
Uning sözlariga köra, Parij iqlim kelişuvi qabul qilinganidan buyon dunyoda qayta tiklanuvçi energetika va elektr energiyasi işlab çiqariş quvvatlari kutilganidan uç baravar tezroq ösdi. Quyoş energetikasi, xususan, fotoelektrik qurilmalarning rivojlanişi prognozlardan yetti baravar tezroq keçdi. Elektr energiyasi işlab çiqariş uçun kömirdan foydalanişning ösiş surʼatlari esa taxmin qilinganidan pastroq böldi.
Vaziyatni özgartirişning eng samarali usuli qatʼiy siyosatdir, deyiladi hisobotda. Biroq, agar hukumatlar avvalgidek harakat qilişda davom etsa, asr oxiriga borib global isiş 2,8 °C ga yetişi mumkin.
