2024 yil bo‘sag‘asida Rossiyaning Ukrainaga qarshi urushidagi o‘zgarishlar ko‘lamini tushunish uchun bir yil oldin sodir bo‘lgan voqealarni esga olish kerak. O‘shanda Ukraina prezidenti Volodimir Zelenskiy Rossiya harakatlaridan keyin birinchi marta mamlakatni tark etdi. Vashingtonda u AQSh Kongressi ikkala palatasining yig‘ilishida g‘olibona nutq so‘zladi va Baxmutdan olib kelingan bayroqni topshirdi. Ko‘p o‘tmay, AQSh va Germaniya birinchi marta Kiyevni Ukraina Qurolli kuchlari qarshi hujumi uchun zamonaviy zirhli texnika bilan ta’minlash niyatida ekanini e’lon qildi.
Millionta snaryadsiz, lekin F-16 bilan
Bir yil o‘tgach, Baxmut Ukraina armiyasi tomonidan qo‘ldan chiqarildi, uning uchun kurash urush boshlanganidan beri eng uzoq va qonli jangga aylandi. Baxmut taqdiri, ehtimol, Donetskning yaxshi mustahkamlangan chekkasi - Avdiyivkada takrorlanadi. Ukraina Qurolli kuchlari qarshi hujumi umidlarni oqlamadi, bu kuzda Ukraina Qurolli kuchlari bosh qo‘mondoni Valeriy Zalujniy timsolida Ukraina qo‘mondonligi tomonidan tan olindi. Prezident Zelenskiy dekabr oyida AQShga yana tashrif buyurdi, ammo bu safar uning tashrifi xuddi yong‘in missiyasi xarakteriga ega bo‘ldi.
Ukraina rahbari Kongressda respublikachi qonun chiqaruvchilarni Kiyevga 61 milliard dollarlik yordam paketini blokdan chiqarishga ishontirishga urindi, biroq muvaffaqiyatga erisha olmadi. Vashingtondagi Atlantic Council tahlil markazi qoshidagi Yevrosiyo tadqiqotlari markazi direktori, AQShning Ukrainadagi sobiq elchisi Jon Xyorbst buning uchun «Respublikachilar partiyasining kichik bir qismini» aybladi, u Kiyevni qo‘llab-quvvatlash masalasini AQShga migratsiyani cheklash choralari bilan bog‘lab qo‘ydi. 2024 yil boshida «50 foizdan yuqori» ehtimollik bilan yechim topiladi, deydi sobiq diplomat DW «Geofactor» podkastida.
G‘arb endilikda Ukrainaga nafaqat yangi qurollarni va’da qilishni to‘xtatgan, balki va’da qilinganlarni yetkazib berish jadvalini ham buzmoqda. YeI 2024 yil martigacha Kiyevga 1 million dona o‘q-dorilarni topshirishga ulgurmasligini tan oldi. Umumiy tendensiyadan istisno bu - F-16 qiruvchi samolyotlari. Ukrainalik uchuvchilar o‘quv mashg‘ulotlarini yakunlamoqda, birinchi samolyot yaqin kelajakda Kiyevga topshirilishi mumkin. Ular Ukraina Qurolli kuchlari salohiyatini kuchaytiradi, deb ishoniladi, biroq ekspertlar endi bu qiruvchilar urushda katta burilish yasashini kutmayapti. Jon Xyorbst g‘arb davlatlarining Ukrainaga yuzlab qiruvchi samolyotlar kerak bo‘lganda, o‘nlab qiruvchilarni topshirish rejalarini «achchiq hazil» deb atadi. Xuddi shu narsa boshqa turdagi qurollarga ham tegishli.
