Koronavirusni aniqlovchi test: u qanday ishlaydi?

Rus-yapon testlarining asosiy farqi – hozir ishlab chiqarilayotgan undan boshqa testlar PZR emas, IFT (immunoferment tashxis) testlaridir. Bu tizimlar virus yuqqanidan so‘ng kamida bir hafta o‘tgach organizm unga qarshi ishlab chiqargan antitanachalarni aniqlaydi. Rus-yapon testlari esa 30 daqiqa ichida yuqori aniqlikdagi ekspress tashxis amalga oshirish imkonini berishi, boshlang‘ich bosqichdayoq virusning borligini aniqlab bera olishi aytilmoqda.

Texnologiya mobil laboratoriyalarga moslashtirilgani sababli, u istalgan joyda odamlarni testdan o‘tkazish imkonini beradi. Ko‘chma laboratoriya bir soatda 20 kishining namunasini qayta ishlash imkoniga ega.

Xorijdagi yangi ishlanmalar

Germaniyaning Bosch kompaniyasi o‘z testini chiqarmoqda. U Vivalytic diagnostik apparatiga asoslangan bo‘lib, ishlab chiqaruvchilarning so‘zlariga ko‘ra, u COVID-19’ga qarshi ilk avtomatlashtirilgan test bo‘ladi.

Bosch ishlanmasi nafaqat koronavirusni ilg‘ay oladi, shuningdek nafas olish yo‘llari orqali yuqadigan boshqa 6ta yuqumli kasallikni, masalan, A va B gripplarini ham aniqlaydi. Laboratoriya sinovlari chog‘ida uning aniqligi 95 foizni tashkil etgan.

ZME Science nashrining yozishicha, tashxis statsionarda yoki tibbiy markazda o‘tkazilishi mumkin – namunalarni laboratoriyaga jo‘natib, javobini kutishga hojat yo‘q. Test foydalanishda oson va maxsus tayyorgarlik talab etmaydi. Medpersonal patsiyentning burni yoki tomog‘idan surtma olib, uni reagentli kartrijga surtib, kartrijni analizatorga solsa bas. Har bir apparat sutkasiga 10 ta tahlil o‘tkaza oladi.

Buyuk Britaniyada ham COVID-19ni aniqlay oluvchi tezkor test yaratishdi. U ham bor-yo‘g‘i 30 daqiqada koronavirus bor-yo‘qligini aniqlay oladi. Testni o‘tkazish uchun – narxi 120 dollarlik ixcham uskuna, har biri 5 dollarlik burun yo tomoqdan surtma olish tasmachalari kerak. Bir vaqtning o‘zida 6 kishi testdan o‘tishi mumkin.

AQShda FDA Kaliforniyaning Cepheid kompaniyasi tomonidan yaratilgan koronavirusni aniqlovchi tezkor testni shoshilinch ravishda ma'qullagan. Uning yordamida 45 daqiqada aniq tashxis qo‘yish mumkin. Business Insider nashriga ko‘ra, test natijalarini qayta ishlash uchun maxsus bilim talab qilinmaydi. Shunchaki, Cepheid GeneXpert tizimiga ulansa bas. AQShda bunday tizimlar 5 mingdan ziyod, jahon bo‘yicha 23 mingdan ortiq.

Jahon bo‘ylab insonlarni COVID-19ga chalinish bo‘yicha total testdan o‘tkazish boshlangani odamlar uchun ham, milliy sog‘liqni saqlash tashkilotlari uchun ham yaxshi xabar. Hanuzgacha jahonda koronavirus bilan qancha odam zararlangani haqida aniq tasavvur yo‘q, shu sababli virus yuqtirganlarni aniqlash tahdid miqyosini tezroq baholash va to‘g‘ri qarorlarni o‘z vaqtida qabul qilish imkonini beradi.

O‘zbekistonda aprel oxirigacha 50 mingta test ishlab chiqarilishi kutilyapti

Eslatib o‘tamiz, O‘zbekistonning bosh davlat sanitariya inspektori Nurmat Otabekov 3 aprel kuni O‘zbekistonda koronavirusga tashxis qo‘yish uchun 200 mingdan ortiq test tizimlari zaxirasi borligini aytgandi.

Otabekovning so‘zlariga ko‘ra, mahalliy test ishlab chiqarish tizimi aprel oyi oxiriga qadar 50 ming dona test ishlab chiqarishi rejalashtirilgan.

«Innovatsion rivojlanish vazirligi huzuridagi Ilg‘or texnologiyalar markazi axborotiga ko‘ra, aprel oyi yakuniga qadar mahalliy sharoitda 50 ming dona test ishlab chiqarilishi mo‘ljallangan. Ular Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik agentligi bilan klinik tekshiruvlarni o‘tkazishi, Farmatsevtika qo‘mitasiga hujjat topshirishi lozim», — degan Nurmat Otabekov.