2018 йилги Давлат дастурида Тошкент шаҳри ва Тошкент вилоятида прописка соҳасида бир қатор енгилликлар кўзда тутилган. Энг кутилаётгани - паспортида тегишли муҳрга эга бўлмаган шахслар учун иккиламчи бозорда кўчмас мулкни сотиб олиш имкониятидир. Нархлар «осмонга» кўтарилиб кетадими ва давлат қандай чоралар кўриши мумкин? Norma.uz бу ҳақда мақола эълон қилди.

Биринчидан, «Тошкент шаҳри ва Тошкент вилоятида пропискаси бўлмаган шахслар томонидан кўчмас мулк сотиб олиш бўйича мавжуд талабларни соддалаштириш» режалаштирилган. Яъни, гап янги уй сотиб олиш учун шарт-шароитлар ҳақида кетмоқда.

Ҳозирда талаблар қуйидагилардир:
 
Янги қурилган уй мақоми - фойдаланишга топширилгандан бошлаб 3 йилдан кўп бўлмаган муддатга эга бино, иншоот, турар-жой биноси билан шартномалар рухсат берилган. Шу билан бирга, кўчмас мулкка эгалик қилиш ҳуқуқи туман (шаҳар) ҳокимининг қарорига биноан, тугалланган қурилиш лойиҳасини қабул қилиш комиссиясининг актини тасдиқлаш тўғрисидаги қарори асосида юзага келади. Шартнома фақат қурувчи билан тузилиши мумкин. Қурувчи назарий жиҳатдан қурилишнинг дастлабки босқичида бошқа шаҳарлардан бўлган харидорлардан пул ололмайди; 
 
кўчмас мулкнинг юқори даражадаги қиймати - 2500 ЭКИҲлик энг кам келишувлар миқдори паст нархларда арзон уй-жой қурилишига тўсқинлик қилади. Маъмурий тақиқлар туфайли бозор баҳоси механизми фақат нарх ошиш йўналишида ишлайди;

сотиб олишда оширилган давлат божи – келишув миқдорининг 5 фоизи қўшимча тўсиқ ҳисобланади;
 
3 йил ичида қайта сотилганда оширилган давлат божи - 400 ЭКИҲ прописка олиш учун спекулятив операцияларнинг олдини олиб туради, бироқ бозордан мулкни 3 йил муддатга чиқаради;
 
Ҳисоб-китоб қилишнинг ноқулай шакли – банк орқали пул маблағларини киритиш йўли билан. Ушбу тўлов усули фақат юридик шахсларга тўловлар учун мос келади. Хусусий уйларни қуриш билан шуғулланадиган камдан-кам жисмоний шахслар бундай операция билан боғлиқ бўлган ортиқча ишларга рози бўлади. Натижада, прописка бўлмаган одамлар хусусий уйлар эмас, балки фақат квартира сотиб олишади.
 
Юқорида айтиб ўтилганларни сарҳисоб қиладиган бўлсак, пропискаси бўлмаган шахслар янги қурилган биноларда уй-жой сотиб олиш учун камида 2 625 ЭКИҲ сарфлайди. Бу 452 миллион 130 минг сўм ёки 55 200 АҚШ долларидир.