Журналистика факультетида ўқиб, журналистикани қойиллатиб ўргандим дея олмайман. Умуман кўпчиликда шунақа бўлса керак. Лекин ўша даргоҳ менга иккита ўта муҳим нарсани ўргатган. Биринчиси, мақола ёзганингда (кўрсатув, эшиттириш тайёрлаганингда), агар унда маълум шахслар (ёки шахс) ҳақида гап борса, ҳеч қачон унинг шахсиятига ўтмаслик. Сен ёзаётганинг қанчалик салбий хусусиятлари бўлмасин бу шахсига дахлдорми, уни ҳақорат қилишга ҳаққинг йўқ. У биз урғу сабаб жарангдор чиққани учун, ишлатишга одатланиб қолган сўзимиз — «тупой» бўладими ёки бошқа бир шунақа салбий хусусияти бўладими, буни ёзаётган нарсангда очиқ ойдин айтишинг ҳеч қандай этикага тўғри келмайди. Кейинги қўлингдан келадиган иш фақат узр сўраш бўлиши мумкин, лекин бу ҳолатга тушишдан кўра, унинг олдини олиш энг тўғриси бўлади. Агар ёзганинг ўқувчига етиб борса, у ўзи нима демоқчилигинг ҳақида тушуниб, хулоса чиқариб олаверади. Ким яхши ким ёмон, ким айбдор... Сенинг вазифанг эса борини етказиш, бировнинг устидан ҳукм чиқариш эмас. Керак бўлса, у истамаса, суратидан ҳам фойдаланишга ҳаққинг йўқ. Шахсий дахлсизлик хуллас. Журналистикада ўрганган энг муҳим биринчи қоидам шу эди — инсоннинг шахсий дахлсизлик ҳуқуқини ҳурмат қилиш.
Иккинчи ўрганганим бу сени эшитаётган (ўқиётган, кўраётган) шахсни ҳурмат қилиш. Устозларимиздан бири айтганди: мақола ёзасанми, кўрсатув тайёрлайсанми ёки домла бўлиб ўқувчиларга дарс ўтасанми ёки бирон мансабга ўтириб, қандайдир қоидаларни яратасанми, фарқи йўқ. Ҳеч қачон унутмагинки, сени эшитаётган, кузатаётган, ўқиётган ёки сен берган топшириқни бажараётганлар ичида камида 10тача бўлсин, сендан кўра ақллироқ, сендан кўра ўша соҳани, ўша мавзуни яхшироқ биладиганлар бўлади. Камида 10 нафар одам бу ишни сендан яхшироқ қила олиши мумкин бўлади. Нимадир ишни бажараётганингда мана шу томонларини ўйлаб ишга кириш, ортиқча маҳмадоналик қилма!
Бугун журналистика ҳақида мақола ёзмоқчи эмасман. Умуман тепадаги гапларнинг ҳам бугунги мавзуга алоқаси йўқ. Шунчаки мавзуни ёзишдан олдин, бизга «теккан касал» — узоқдан олиб келишга одатланганмиз. Хуллас, асосий масалага ўтсак.
Ижтимоий тармоқларда Ўзбекистон профессионал футбол лигаси директорининг биринчи марта ташкил этилаётган Суперлига тақвимини ўзгартириш ниятида клубларга юборган таклифи тарқалди. Унда ёзилишича, йил бошида ишлаб чиқилган регламент «келишилган ўйинларнинг вужудга келишини авж олдираётган» экан. Келинг, ўша клубларга юборилган гапнинг асосий қисмини тўлиқлигича ўзгартиришларсиз келтириб ўтамиз:
«Жамоаларнинг деярли бари мавсум бошидан кучли олтиликка интилиб келди, чемпионатда белгиланган «олтин очко» қоидаси қайсидир манода келишилган ўйинларни вужудга келиши авж олмоқда, бу эса клубларнинг келгуси фаолиятига таъсирини кўрсатиши ҳамда чемпионат савиясига таъсир этиши аниқ».
Бу ерда матн ҳеч қандай ўзгаришларсиз кўчирилди. Тўғри, мен ҳам худди сиз каби, гапни тушуниб олиш учун шу қисмини икки-уч марта ўқидим. Майли буниси асосий масала олдида ҳеч нарса эмас, шу сабабдан хатдаги орфографик, услубий, стилистик, грамматик хатолардан кўз юмамиз. Ҳозирги асосий мавзу бошқа.
