Жамият | 16:20 / 06.10.2018
21628
5 дақиқада ўқилади

Ўзбекистонда кохлеар имплантат муаммосига ечим топиладими? 2 йил навбатда турган хоразмлик ота-она ташвиши

KUN.UZ таҳририятига Хоразм вилояти, Урганч шаҳри, Хива кўчаси 1-йўлак, 31-уйда истиқомат қилувчи, 38 ёшли Мансур Мадаминов фарзандининг даволаниши билан боғлиқ муаммонинг ечимини излаб, мурожаат қилди.

Мадаминовлар оиласи билан бир қаторда, тахминимизча, ўзбекистонлик кўплаб оилаларни ташвишга солаётган бу муаммони ўрганиб чиқдик.

2013 йили Мадаминовлар оиласида ўғил фарзанд Зафарбек дунёга келган. 2016 йилда унда юрак билан боғлиқ хасталик - аортал клапан етишмовчилиги аниқланган. Унга ҳамроҳ касаллик сифатида «Икки томонлама сурункали сенсоневрал эшитиш заифлиги 4-даражаси» ташхиси қўйилган, яъни болакайнинг иккала қулоғи умуман эшитмаслиги аниқланган.

Зафарбекнинг эшитиш қобилияти тикланиши учун имконият бор. Унга кохлеар имплантати операция йўли билан ўрнатилиши шарт.

Кохлеар имплант - жарроҳлик йўли билан ўрнатиладиган тиббий протез бўлиб, эшитиш заифлигини компенсация қилиш имкониятини беради.

Унинг нархи 130 миллион сўмдир, буни ҳамма оиланинг бюджети кўтара олмаслиги аниқ. Шунинг учун ҳам Ўзбекистонда бундай хасталикка чалинган болаларга давлат томонидан беғараз ёрдам бериш дастури мавжуд.

2018 йил январь ойида Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегиясини 5 йиллик давлат дастури қабул қилинди. Унинг 142-бандида Нейросенсор карлик ёки заиф эшитадиган 150 нафар болада кохлеар имплантлардан фойдаланган ҳолда операциялар ўтказиш назарда тутилган. Бу режани амалга ошириш учун 26,5 миллиард сўм ажратилиши ва бу маблағлар Халқаро молия институтлари ва донор мамлакатларнинг грантлари, шунингдек, давлат бюджети маблағлари ҳисобига жалб этилиши белгиланган. 

  Кохлеар имплантат операцияси учун беморлар тиббий комиссия кўригидан ўтишига тўғри келади. У Республика ихтисослаштирилган педиатрия илмий-амалий тиббиёт марказида амалга оширилади. Зафарбек Мадаминов касаллиги аниқланган 2016 йилдан (3 ёшидан) бери комиссия кўригидан ўтиш учун навбат кутмоқда. Аммо бу кўрик 2018 йилнинг сентябрь ойига қадар (2 йил ичида) ҳали бирор марта ўтказилмаган.

Комиссия кўригининг ўтказилмаганига ягона сабаб - кохлеар имплантатларнинг йўқлигидир. Республика ихтисослаштирилган педиатрия илмий-амалий тиббиёт маркази кохлеар имплантат бўлмагунча, ҳеч қандай комиссия кўригини ташкил қилмайди.

Мансур Мадаминов кохлеар имплантатлар масаласи бўйича Молия вазирлигига мурожаат қилади. 2018 йил апрель ойида вазирликдан келган жавоб хатида Ҳаракатлар стратегиясининг 142-бандида белгиланган вазифаларга маблағ ажратилгани ёзилган.

Бироқ 2018 йилнинг август ойида Республика ихтисослаштирилган педиатрия илмий-амалий тиббиёт марказидан келган жавоб хатида сўнгги марта кохлеар имплантатлари 2016 йилда ажратилгани, кейин эса тўхтаб қолгани ёзилган. Ҳаракатлар стратегиясининг 142-бандида кўзда тутилган мақсадларга эса кохлеар имплантатлар марказга тақдим қилинмагани қайд этилган.

Айни пайтда, Зафар Мадаминов (тахминимизча, Ўзбекистон бўйича у каби кўплаб болалар) кохлеар имплантация комиссияси кўригидан ўтиш учун навбат кутиб туришибди. Ачинарлиси шундаки, улар жуда қиммат турувчи имплантатни бепул олиш ва операция қилдириш имкониятидан маҳрум бўлиши ҳам мумкин.

Гап шундаки, 2014 йил 9 декабрда қабул қилинган «Тиббиёт муассасаларида кохлеар имплантация операцияларини ўтказиш учун беморларни танлаб олиш тартиби тўғрисидаги низом»га асосан, кохлеар имплантация операцияси бемор бола 5 ёшга тўлгунга қадар ўтказилганда ижобий натижа бериши, шу туфайли, бюджет маблағлари ҳисобига харид қилинган имплантатлардан самарали фойдаланиш учун улар 5 ёшга тўлмаган болаларга бепул тақдим этилиши назарда тутилган. 5 ёшдан ошган болалар эса ўз маблағлари ҳисобига кохлеар имплант олиши белгиланган.

Зафарбек Мадаминов бу йил 5 ёшини тўлдирди. Табиийки, унинг ота-онаси кохлеар имплантатлар билан боғлиқ бўлган бу муаммодан ташвишга тушиб қолган. Республика ихтисослаштирилган педиатрия илмий-амалий тиббиёт маркази кохлеар имплантат йўқлигини айтмоқда, Молия вазирлиги эса Ҳаракатлар стратегиясининг 142-бандида белгиланган вазифаларга маблағ ажратилгани ҳақида хат йўлламоқда.

Вақт ўтяпти, кохлеар имплантация операциясини кутиб, навбатда турган болалар улғаймоқда, уларнинг соғайиб кетиши учун керак бўлган фурсат кун сайин бой берилмоқда. Комиссия кўригидан ўтиш учун 5 ёшга тўлмасидан олдин ҳужжат топширган, аммо кўрик ўтказилмаслиги натижасида, 5 ёшни тўлдириб қўйган болаларнинг тақдири нима бўлиши эса мавҳумлигича қоляпти…

Нурмуҳаммад Саид

Kun.uz янгиликларини Google News'да кузатинг
+ Обуна бўлиш

Мавзуга оид