Янгийўллик деҳқонлар: «Ойликсиз ишлаймиз, қулупнай экиб тирикчилик қиламиз, лекин шуни ҳам бузиб ташлашяпти» 

Шу фермер хўжалигида меҳнат қилиб кун кўраётган Нигора Райимбекованинг гапларига кўра: “Йил бўйи фермер даласида болаларимиз билан ойликсиз ишлаймиз . Фермер ойлик тўлай олмайди. Ойлик ўрнига 5 сотих 10 сотихдан ер беради. Шу ерга қулупнай экиб даромад қиламиз. Бу ерда ишлайдиганлар ҳаммаси пенсионер, бирон жойда ишламайди. Иш топайлик десак бизнинг ёшимиздагиларни 40 дан ошгансан, деб ишга олишмайди. Иш ҳам йўқ. Ишонганимиз шу- қулупнай. 9 ой кутамиз. Президентимиз ҳар доим халқим бой бўлса, давлат бой бўлади, деб таъкидлайди. Лекин булар халқни бой қилишнинг ўрнига, кафангадо қилишяпти-ку… Сабабини сўрасак – айтишмайди. Йил бўйи меҳнат қилсак, бизнинг дардимизни ҳеч ким эшитмаяпти. Қаердан кун кўрамиз, нима қиламиз – ҳеч ким жавоб бермайди. Катта меҳнат ва маблағ сарфлаб қулупнай экамиз , унинг фойдасидан яшаш учун энг зарур бўлган гўшт, ёғ, ун каби маҳсулотларни шу қулупнайга ишониб қарзга оламиз. Энди шуни ҳам бузиб ташлашмоқда”. 

Гап шундаки, фақат бир фермер эмас бир нечта фермерларнинг қулупнайлари бузиб ташланган. Ҳатто бир хонадонда 3 хўжалик яшаб, йил бўйи давлат ерларида меҳнат қилган, иш ҳақига фермер томонидан берилган ерга кун ўтказиш учун катта машаққатлар билан умид қилиб қулупнай экиб, ҳосилига кўз тикиб ўтирган Абдуллаева Динора трактор балонлари остида меҳнати хор бўлишига чидай олмасдан, пайҳон қилинган қулупнайларни ҳовлисига қайта экаётганига гувоҳ бўлдик.

– Ёш боламни ёзнинг иссиғида далага олиб чиқиб, ҳалол меҳнат қилдим. Меҳнатларимга ичим ачияпти. Ахир биз инсонмиз-ку. Яшаш учун, бировга қарам бўлмаслик учун ҳаракат қиляпмиз. Нима қилишимиз керак? Ёмон йўлда юрмасак, ўғирлик қилмасак, бировга оғирлигимиз тушмаса. Уйимда газим ҳам йўқ, қулупнай даромадидан газ ўтказмоқчи эдим, лекин шуни ҳам кўп кўришди, – дейди Динора Абдуллаева.

Шундан сўнг ушбу туманнинг мазкур сектори раҳбари, туман прокуроридан ушбу вазиятга изоҳ сўрадик. Сектор раҳбарининг таъкидлашича, Фермер ерларни ишчиларига ноқонуний бўлиб берган. Бу аслида ҳокимнинг қарори ёки рухсати билан амалга оширилиши керак. Фуқаролар томонидан сарфланган харажатлар, агар улар ариза билан мурожаат қилсалар фермердан қонунда белгиланган тартибда ундириб берилади.

Шундан сўнг туман ҳокимиятига йўл олдик. Афсуски, туман ҳокимини ҳам, қишлоқ хўжалиги бўйича ўринбосарини ҳам топа олмадик.

Хулоса қилиб айтадиган бўлсак, бу ҳолатда чигал вазият юзага келган.

Фермер ҳақиқатдан ноқонуний ҳаракат қилган. Ойлик маоши ўрнига ходимларига ер бериш амалдаги қонунчиликка зид бўлиб, сектор раҳбари томонидан қулупнай далаларининг бузилишига айнан шу сабаб қилиб кўрсатилмоқда.

Иккинчи экинга ҳеч қандай шартнома қилинмаган. Табиийки, бундай ҳолатда давлатга ҳам солиқ тўланмайди. Бундай вазиятда келажакда аҳоли пенсия билан боғлиқ муаммоларга ҳам дуч келиши мумкин.

Лекин бизни бир савол қийнайди: ходимларнинг иш ҳақи ҳақиқатдан ундириб бериладими? Кимдан?

Шундоқ ҳам тайинли иш топишнинг иложи бўлмаган бундай аҳоли пунктларида ўзаро келишув асосида ишлаётган аҳоли сих ҳам, кабоб ҳам куймаслиги тарафдори.

Биз кўриб турган бу муаммо асосан полиз эканларини етиштиришга ихтисослашган Янгийўл туманида юз бермоқда. Мурожаатни ўрганиб қайтар эканмиз, қатор саволлар бизни ўйлантириб қўйди. Фермерлар учун барча шароитлар яратиб берилаётган бир вақтда, наҳотки, улар топаётган даромад ходимларининг иш ҳақига етмаса? Йил давомида умуман иш ҳақи олмасдан бир парча ерда дехқончилик қилиш “ҳуқуқи”га эга бўлиш учунгина фермер хўжалигида ишланадими? Вазият фақат пойтахтнинг ёнгинасида бўлган тумандагина шундайми ёки бошқа жойларда ҳам бу каби ҳолатлар кузатиладими?

Раҳматилло Исроилов тайёрлади.