Ўтган йили 9 сентябрь куни Human Rights Watch Хитойнинг Шинжон вилоятида мусулмон аҳоли таъқибга учраётгани ҳақидаги маърузасини эълон қилганди: ташкилот маълумотларига кўра, бу ерда кейинги йилларда уйғурлар оммавий ва кўпинча асоссиз равишда ушланмоқда ҳамда қамоқ ва тарбия лагерларига ташланмоқда; миллионлаб кишилар устидан мунтазам видеокузатув ташкил этилган бўлиб, уларнинг ижтимоий аҳволи ва тақдири «ижтимоий кредит» тизимида тўпланган балларга боғлиқ. Human Rights Watch’нинг билдиришича, Хитойда бундай миқёсдаги қатағонлар Маданий инқилоб давридан буён кузатилмаган.
Хитой ташқи ишлар вазири Ван И германиялик ҳамкасби Хайко Маас билан учрашувидан сўнг мазкур масалага муносабат билдирган.
«Шинжонда мусулмонлар қайта тарбиялаш лагерларига мажбурий равишда қамаб қўйилаётгани ҳақидаги хабарларни одамлар эътиборсиз қолдириши керак», — деган у.
Аммо ўтган ойлар давомида масала хорижий ОАВда кўп ёритила бошланди. Ва ниҳоят, БМТнинг Инсон ҳуқуқлари бўйича кенгашида Шинжон-Уйғур мухтор туманидаги пенитенциар муассасаларда уйғурларни «қайта тарбиялаш» бўйича Хитой сиёсатини қўллаб-қувватлайдиган давлатлар пайдо бўлди.
Дастлаб, 22 давлат (Европа иттифоқига аъзо мамлакатлар, Япония, Австралия, Канада, Янги Зеландия) очиқ хатда Пекиннинг хатти-ҳаракатларини қоралаб чиққан. Шундан сўнг, юқоридаги 40га яқин мамлакат БМТ Инсон ҳуқуқлари бўйича кенгаши сессиясида Хитой баёнотини қўллаб-қувватлаган. Улар орасида Россия, Беларусь ва Тожикистон вакиллари борлиги айтилди.
Хитой ҳукуматига тегишли ахборот агентлиги тарқатган
