Замонавий дунёда телефондан фойдаланиб, сониялар ичида миллионлаб пулларни бир манзилдан иккинчисига кўчириш мумкин. Асрлар давомида эса инсоният тасаввурида пул – металл тангалардан иборат бўлиб келган.
Пул инсоният тарихи 3-минг йиллигининг ажралмас бўлаги саналади. У ихтиро қилинишидан олдин эса одамлар ўзаро айирбошлаш муносабатидан фойдаланишган.
Ўзаро айирбошлашда товарлар билан товарлар ёки товарлар билан хизматлар ёхуд хизматлар билан хизматлар айирбошланган. Лекин бунда маълум қийинчиликлар ва вақт йўқотиш ҳолатлари кўп бўлган.
Масалан, кимдир битта тошдан ясалган болта эвазига бирор овчидан мамонтни отиб беришини сўраса, овчи ҳақиқатан ҳам, битта болта эвазига хизмат қилиши арзирли ёки йўқ эканини аниқлашга вақт кетган.
Кейинчалик эса ҳали пул ихтиро қилинмай туриб ҳам одамлар осон сотилиши мумкин бўлган буюмлардан, масалан, ҳайвон териси, туз ва ўқ-дорилардан ўртача қийматли айирбошлаш воситалари сифатида фойдаланишган.
«Жароҳатловчи» тангалар
Тахминан милоддан аввалги 770-йилларда хитойликлар маълум турдаги буюм ва қуролларни айирбошлаш учун уларнинг бронзадан ясалган кичик шаклларидан фойдаланишган. Бироқ одамлар чўнтакларидан кичик ханжар, белкуракни олиш пайтида қўлларини жароҳатлаб олиши мумкин эди ва табиийки, буни ҳеч ким хоҳламаган. Шунинг учун вақт ўтиб, бу каби бронза буюмчалар думалоқ шаклдаги қулай тангаларга айланиб борган.
Гарчи биринчи тангалар (бронза шаклдаги айлана жисмлар) Хитойда муомалага киритилган бўлса-да, илк тангалар тарихий Лидияда (ҳозирги ғарбий Туркия) зарб этила бошланган.
«Крездек бадавлат» таърифи кимга ишора қилади?
Биринчи тангалар тарихий Лидиядан (ҳозирги ғарбий Туркия) унча узоқ бўлмаган ҳудудлардан топилган.
Милоддан аввалги 600-йилларда Лидия қироли Аляттес биринчи расмий тангани зарб эттирди. Бу тангалар олтин ва кумуш аралашмасидан ясалган ва муҳр босилган кўринишда бўлган.
