Путинни тахтда қолдириш ёки қолдирмаслик масаласи

Россия конституцияга киритилиши режалаштирилаётган ўзгаришлар қаторида кўплаб бўлимлар мавжуд. Масалан, меҳнат муҳофазаси, иш берувчи ва ишчи ўртасидаги муносабатлар, Россия суверенитети каби боблардаги ўзгаришлар. Аммо янги ўзгаришларнинг жуда шов-шувли бўлишига олиб келган таклиф бу – президентлик муддатларини ноллаштириш. Яъни, шу вақтгача бўлган муддатларнинг барчасини бекор қилиш. Худди Чемпионлар Лигаси гуруҳ босқичида олинган сариқ карточкалар плей-офф босқичида бекор қилингани каби. Бу нима учун қилинаётгани кўпчиликка сир эмас: Путинни тахтда қолдириш учун.

КГБ агентлигидан президентликкача

Путин Россия президентлигига қандай келгани маълум. Россиянинг биринчи президенти Борис Ельцин 1999 йил янги йил табригини йўллар экан, ҳукуматдан кетишини эълон қилган ва ўрнини Владимир Путин вақтинча эгаллашини айтганди. Ельцин худди Брежневнинг ҳокимиятдаги сўнгги йилларида бўлгани каби саломатлиги жуда ёмон ҳолатда истеъфога чиққанди. Аммо демократия тарафдори бўлиб тахтга келган Ельцин яхши деб баҳолаш мумкин бўлган 9 йиллик фаолиятидан сўнг тахтга ёпишиб олмади ва ўрнини бўшатиб берди. Шубҳасиз, бироз кучсизлангандек кўрина бошлаган Россияни яна ҳамма ҳисоблашадиган державага айлантиргани – Путиннинг рад этиб бўлмас ютуғи.

Сталин, Андропов каби ҳарбий раҳбарларни кўрган Россия учун Путин жуда яхши президент эди. Собиқ КГБ агенти, кейинчалик ФСБ раҳбари, бундан ташқари немис тилини сув қилиб ичиб юборган, халқаро майдонда Россиянинг биринчи бўлиши учун ҳамма ишни қиладиган Путиндан яхшироқ номзод бўлиши мумкинмиди? Президентликдаги илк кунлариданоқ қатъияти ва сўзамоллигини кўрсата олган Путин аллақачон нафақат оддий бир славян давлатининг раҳбари бўлиб, балки давлатчилик тарихидаги энг аҳамиятли сиёсатчилардан бири сифатида тарихга кирди.

Ажойиб кунларнинг бирида Путиннинг президентлик ваколатлари тугаб, унинг ўрнини дўсти Дмитрий Медведев эгаллади. Бир қарашда 2008 йилда Путиннинг даври тугаётгандек кўринганди, аммо кўп ўтмай ўшанда ҳаммаси энди бошланаётган бўлгани аёнлашди. Путин мамлакат бош вазири сифатида фаолиятини давом эттиради.

У шунчаки оддий бош вазир эмас, давлатни идора қиладиган бош вазир эди. Бу орада Медведев қанақа лақаблар орттирмади дейсиз. Россия Грузия билан жанггга киришган вақтда Путин қаерда эди эсингиздами? Пекинда. 2008 йил 8 август куни Хитой пойтахтида олимпиада ўйинларининг очилиш маросими бўлиб ўтади. Ўша куни Россия ва Грузия ўртасида қуролли тўқнашувлар бошланади. Бу жангларни ҳам Путин Хитойда туриб бошқариб тургани айтилади. Ҳа, 2008 йилда Путин даври тугамаган, аксинча энди бошланаётганди.