Дастлабки қадамлар
Инсониятга қирғинлар билан бирга битмас маънавий жароҳатлар етказган иккинчи жаҳон уруши якунига кўра, барча давлатларнинг бошини қовуштирувчи, энг муҳим масалалар бўйича музокаралар ўтказувчи, урушдан кейинги «ўйин қоидалари»ни белгилаб берувчи ҳамда унинг талабларини барча тан олувчи ташкилотга зарурат борлиги англаб етилди.
Аслида «Бирлашган Миллатлар» деган атама бундан олдинроқ – 1942 йилда «Бирлашган Миллатлар декларацияси» имзоланганда қўлланганди.
1945 йилнинг 26 июнида 50 давлат иштирокида БМТ низоми тасдиқланди ва шу йилнинг 24 октябрида бу низом кучга кирди (шундан буён бу кун БМТ куни сифатида нишонланади).
БМТ бош котиби ҳар 5 йил муддатга сайланади ва қайта сайланиши мумкин. Айни пайтда ўзига хос жентльменлик келишувига (оғзаки ва қатъий бўлмаган битимга) кўра, Хавфсизлик кенгашига доимий аъзо бўлган давлатлар бош котибликка ўз номзодларини илгари сурмайди. Сабаби Хавфсизлик кенгашида доимий ўрин ҳам давлатга жуда кўп имкониятлар беради. Шунингдек, бош котиб сайланишида қитъалараро навбатга ҳам алоҳида эътибор берилади. 2017 йилдан буён бу лавозимни португалиялик Антониу Гутерриш эгаллаб турибди.
Бош Ассамблея
БМТ тузилмасидаги энг йирик ўринни Бош Ассамблея эгаллайди. Бош Ассамблеяда БМТга аъзоликка давлатлар қабул қилинади, деярли барча давлатлар вакиллари иштирок этувчи энг йирик тадбирлар ўтказилади, Хавфсизлик кенгашининг доимий бўлмаган аъзо давлатлари тайинланади. Энг муҳими – Бош Ассамблея қарорлари барча давлатлар учун мажбурий ҳисобланади.
Ҳар йили сентябрь ойида навбатдаги сессиясини ўтказадиган Бош Ассамблеянинг кўплаб қўмиталари бор. Умуман, БМТ сессиялари навбатдаги, махсус ва фавқулодда тартибда ўтказилади. Махсус ва фавқулодда сессиялар одатда Хавфсизлик кенгаши ташаббуси билан ва шошилинч вазиятларда (масалан, касаллик тарқалганда, кутилмаган ҳарбий ҳаракатларда) ўтказилади.
