Хитой дунё бўйлаб миллионлаб дозада вакцина етказиб беришни ваъда қилганди. Вакциналар жўнатишга тайёр

Объект юзларига ниқоб таққан, эгнига жарроҳлар кийими ва қўлларига резина қўлқоп кийиб олган қўриқчилар томонидан иҳоталанган. Аэропортнинг бу қисмига кириш учун ё икки ҳафталик карантиндан ўтиш ёхуд фавқулодда ҳолатларда кийиладиган либосда бўлиши шарт.

Махсус жиҳозланган ушбу хоналар Хитойнинг назорат органларидан тез орада тасдиқ олиниши кутилаётган коронавирусга қарши вакциналар учун мўлжалланган. Айнан шу ердан ҳарорат назорат қилинадиган юк самолётларига ортилиб, дунё бўйлаб буюртмачиларга етказилади.

Хитой ҳукумати синовлардан муваффақиятли ўтган вакцинани тақдим қилиб, пандемияга сабаб бўлиш орқали путур етган ўз имижини бироз бўлсада яхшилаш илинжида.

«Вакциналар, шунингдек, «расмий Пекин томонидан кўринмас қудратни намойиш этиш ва халқаро майдондаги таъсирни оширишда инструмент сифатида қўлланиши ҳам мумкин», дея фикр билдирди Вашингтонда жойлашган халқаро алоқалар кенгаши ходими Янжонг Хуанг. Пандемиянинг илк кунларида ўзини «оқлаш»га уринган Хитой юз ниқоблари ва бошқа зарур буюмларни вирусдан жиддий зарар кўрган давлатларга тарқатганди. Кейинчалик етказиб берилган буюмларнинг сифатига эътироз билдирилган ва Хитой ҳукумати коронавирус ҳақидаги маълумотларни сохталаштиришда айбланганди.

«Вакцина дипломатияси Хитой учун яна бир имкониятдир», деб фикрини якунлаган Янжонг Хуанг.

Вакцина дипломатияси нима?

Хитойда коронавирусга қарши вакциналар бўйича бир неча ишланмалар устида тадқиқотлар кетяпти. Уларнинг бир нечтаси сўнгги фазага етиб борган ва назорат органлари томонидан фойдаланишга тасдиқни кутишяпти.

Хитой ҳудудида коронавирус деярли «мағлуб этилгани» боис, тадқиқотчи компаниялар ўзлари ишлаб чиқаётган вакцинани синаб кўриш учун бошқа давлатлар билан келишувга эришишди. Бунинг эвазига синовлар муваффақиятли ўтиб, вакцина рўйхатдан ўтгач, уларга биринчилардан бўлиб етказиб берилиши, ҳатто препарат ўша давлатда ишлаб чиқарилиши ваъда қилинди.

Хитойнинг Sinovac Biotech, CanSino Biologics компаниялари Бразилия, Мексика, Туркия, Индонезия каби давлатлар билан синовлар ўтказиш ва пировардида вакцина етказиб бериш бўйича битимлар имзоланди. Индонезияда эса вакцина ишлаб чиқариш бўйича келишилди.

Хитой ҳукуматига тегишли China National Pharmaceutical Group (Sinopharm) гигантининг бир қисми бўлган China National Biotec Group (CNBG) лабораторияси эса, қадамни каттароқ ташлаяпти. Компания вакцинанинг уч фазадаги синовларини Осиё ва Жанубий Америкадаги 10 давлатда ўтказди. Синовларда Дубай амири шайх Муҳаммад ибн Рашид ол-Мактум ҳам кўнгилли сифатида қатнашди.

While receiving the COVID-19 vaccine today. We wish everyone safety and great health, and we are proud of our teams who have worked relentlessly to make the vaccine available in the UAE. The future will always be better in the UAE. pic.twitter.com/Rky5iqgfdg

— HH Sheikh Mohammed (@HHShkMohd) November 3, 2020

Амирликка тегишли компания Sinopharm билан ҳамкорликда йилига 75-100 миллион дозада вакцина ишлаб чиқаришга умид қилмоқда.

Хитой компаниялари ишлаб чиқаётган вакциналарнинг Америка препаратларидан жуда катта устунлиги бор. Moderna ва Pfizer вакциналари жуда совуқ ҳароратда сақланиши керак, Хитой вакциналарини эса музлатилган ҳолда сақлаш шарт эмас. Бу препаратни сақлаш ва ташиш шароитларини анча осонлаштиради ва харажатларни сезиларли даражада камайтиради. Масалан, Moderna вакцинаси -20 даражада, Pfizer вакцинаси -75 даражада сақланиши керак. Sinopharm and Sinovac компанияларнинг вакциналари эса +2+8 даражаларда сақланиши лозим. Кўриб турганингиздек, фарқ солиштириб бўлмайдиган даражада катта.

Хитойнинг электрон савдо гиганти «Алибаба»га тегишли Cainiao логистика компанияси Хитойда ишлаб чиқариладиган вакциналарни ташиши кутилмоқда. Компания бунинг учун зарур инфратузилмани ҳозирлаб қўйганини маълум қилди. Компания яқинда Халқаро ҳаво транспорти ассоциациясидан фармацевтика логистикаси бўйича махсус сертификат олган Шенжен Баоан халқаро аэропорти билан ҳамкорлик қилмоқчи. Аэропорт маъмурияти 2019 йилда музлатилган озиқ-овқат маҳсулотларини сақлаш учун қурилган омборни йил бошида коронавирус тестларини сақлашга мослаштирганди. Энди омбордан вакциналарни сақлаш учун фойдаланиш кўзда тутилмоқда. Умуман, Шенжен аэропорти дунёга коронавирус вакцинасини етказиб бериш бўйича ҳаб бўлишни истамоқда.

Cainiao компанияси вакциналарни буюртмачиларга етказиб беришда «Эфиопия ҳаво йўллари» билан ҳамкорлик қилмоқда. Африка компанияси вакцинани Яқин Шарқ ва Африка давлатларига етказиб бериши кутилмоқда ва «Эфиопия ҳаво йўллари» аллақачон Cainiao буюртмаларини бажара бошлаган – пандемия бошланганидан бери Европа, Африка, Осиё ва Жанубий Америка мамлакатларига 3000 тоннадан ортиқ тиббий буюмлар етказиб берилган.