Шаҳрисабздаги кўп қаватли уйларга қачон эътибор берилади ёхуд тўрт қаватли уйда газбаллон ёқиш мумкинми?

   Шаҳрисабз шаҳар Боғи баҳор маҳалласи, Фусункор кўчасида жойлашган 67-кўп қаватли уйда бугун муаммолар бисёр. Тўрт қаватли бу уйнинг томи мутлақо яроқсиз аҳволга келган. Ертўласи ва йўлаклари ҳам таъмирталаб бўлган. Бундан ташқари, мазкур уй 2012 йил Шаҳрисабз шаҳрини қайта реконструкция қилиш ишлари бошланганда табиий газдан ҳам узиб ташланган. Аҳоли ўшандан буён минг бир азобда газбаллонлардан фойдаланиб келмоқда.

Таҳририятга навбатдаги мурожаат Шаҳрисабз шаҳридан бўлди. Унда шаҳарнинг Боғи баҳор маҳалласи, Фусункор кўчасида жойлашган 67-кўп қаватли уйда истиқомат қилувчи аҳоли мутлақо шароит бўлмаган кўп қаватли уйда, оғир аҳволда яшаётганларини, маълум қилишган. Мурожаатда ёзилишича, бугун улар яшаётган 4 қаватли уйнинг томи, ертўласи, йўлаклари ва ташқи кўриниши жуда аянчли кўринишга келган.

Айниқса, уйнинг том қисми яроқсиз аҳволга тушиб, ёғингарчиликда ундан оққан сув нафақат тўртинчи қаватдаги хонадонларни, балки учинчи ва иккинчи қаватдаги хонадонларга ҳам оқиб тушган.

Бундан ташқари, мазкур 67-кўп қаватли уй бундан саккиз йил аввал, 2012 йилда Шаҳрисабз шаҳрини қайта реконструкция қилиш бошланганда табиий газ тармоғидан узиб ташланган. Шундан сўнг чорасиз қолган одамлар газбаллонлар сотиб олиб ишлата бошлаган. Орадан бирмунча вақт ўтгандан сўнг кимларгадир шаҳар газ идорасидан газбаллон берилган. Ўшандан буён мазкур уйда яшовчилар газбаллонлардан фойдаланиб келмоқда.

Мурожаатчиларнинг маълум қилишича, улар бир неча йилдан буён ўзлари дуч келаётган муаммолар юзасидан кўплаб мутасадди ташкилотларга мурожаат қилган. Аммо уларнинг дардини эшитадиган, муаммоларни ҳал қиладиган ташкилот топилмаяпти.

Шундан сўнг, 67-уйда яшаётган аҳоли муаммолари бўйича Шаҳрисабз шаҳар коммунал бўлими бошлиғи Азамат Рустамовдан изоҳ сўрадик. У Фусункор кўчасида жойлашган 67-кўп қаватли уйдаги муаммоларнинг барчасидан хабардор эканини билдирди. Азамат Рустамовнинг айтишича йил бошида 67-уй капитал таъмирлаш режасига киритилган. Аммо жорий йилда кузатилган пандемия режаларни вақтида бажаришга имкон бермаган. Шу туфайли 67-уйни капитал таъмирлаш келгуси йилга кўчирилган.

Мурожаатни ўрганиш асносида 67-уйдаги муаммоларнинг кўламини янада аниқроқ билиш мақсадида мазкур уйга хизмат кўрсатган «Баркамол» уй-жой мулкдорлари ширкати раисидан ҳам изоҳ олмоқчи бўлдик. Азамат Рустамовнинг маълум қилишича ширкатнинг собиқ раиси бундан бир неча ой аввал ишдан бўшаш ҳақида ариза топширган ва ўшандан бери мазкур ширкат раиссиз қолаётган экан. Ундан ширкатнинг собиқ раиси Дилфуза Абдуазизованинг телефон рақамларини олиб, у билан боғландик ва 67-уй билан боғлиқ муаммолар юзасидан изоҳ олдик.

Дилфуза Абдуазизованинг айтишича 67-уйдаги муаммолар кеча ёки бугун пайдо бўлмаган. Анча йиллардан бери йиғилиб келяпти. Унинг ўзи ҳам шу уйда яшайди. 67-уй 2017 йилда уй-жой мулкдорлари ширкатига қўшилган ва аҳоли билан шартнома тузилган. Аҳоли бадал пулларини тўлаган, ширкат эса имкониятига қараб уларга хизмат кўрсатган.

30–40 йил аввал қурилган ва ўшандан кейин жиддий таъмирланмаган бу уйни ширкат йиғган маблағлар ҳисобидан капитал таъмирлашни имкони бўлмаган. 2018 йилда Шаҳрисабз шаҳрида капитал таъмирланиши лозим бўлган кўп қаватли уйларнинг рўйхатига 67-уй ҳам қўшилади. Аммо 2018 йилда негадир бу уйда капитал таъмирлаш ишлари амалга оширилмайди.

Дилфуза Абдуазизова 2018 йил августда ширкат раиси вазифасини бажарувчи бўлганини ва елиб-югуриб 67-уйни 2019 йилда капитал таъмирлаш дастурига киритганини маълум қилди. Аммо шаҳар ҳокимлиги ва шаҳар коммунал бўлими 67-уйни қолдириб, Шаҳрисабзда Мақом фестивали ўтказилиши муносабати билан катта кўчалар ёқасидаги бошқа уйларни таъмирлаган.

«2018 йил декабр ойигача 67-уйда яшовчи аҳолидан 4-5 миллион сўм йиғиб топширдим. Аммо бу уй кетма-кет икки марта дастурга киритилганига қарамасдан, таъмирланмай қолиб кетди. Шундан сўнг бу уйда яшовчи аҳолининг мутасаддилардан ҳафсаласи пир бўлди ва ширкатга бадал пулларини умуман тўламай қўйди. Оқибатда ширкатнинг молиявий ҳолати ёмонлашди. 67-уйнинг аҳволи эса олдингидан ҳам баттар аҳволга тушиб бораверди», — дейди Дилфуза Абдуазизова.

Суриштирув давомида, аҳолининг сув, газ билан таъминланиши, уйни иситиш масаласи қандай эканлиги билан қизиқдик. Дилфуза Абдуазизованинг айтишича, 67-уйда табиий газ йўқ. 2012 йил Шаҳрисабзни қайта реконструкция қилиш бошланганда 67-уйга газ узатадиган қувурлар тармоқдан узилган. Ўшандан бери нафақат мазкур 67-уй, балки унга туташ ҳудуддаги икки қаватли 69, 69-А, 69-Б, 90, 90-А, 90-Б уйларда ҳам табиий газ йўқ. 67-уй жойлашган ҳудудга яқин бўлган тахта бозори ва Муқимий кўчасида эса газ бор.

Мазкур уйнинг ичимлик суви билан таъминланиши ҳам қониқарсиз ҳолатда. Уйнинг олдида сув минораси бор, аммо ундан сув чиқмайди. Баъзилар шланг билан насос ёрдамида сув тортади. Қолганлар ичимлик сувини уй ҳовлисида жойлашган водопроводдан ташиб ичади. 67-уйда марказлашган иссиқлик узатиш тармоғи йўқ. Аҳоли ўз хонадонларини қўлбола печлар билан иситади.

Сўнгги пайтларда электр энергияси таъминоти билан боғлиқ муаммолар ҳам кўпайган. Оқибатда, қўлбола печ ўрнатмай электр иситкич ёки кондиционер билан уй иситмоқчи бўлганлар совуқ кунларда электр ўчганда чорасиз аҳволга тушиб қолмоқда.

Дилфуза Абдуазизованинг таъкидлашича, 67-уйнинг томи ҳам яроқсиз ҳолга келгани учун ёғингарчилик кунларда ундан оққан чакка 4- ва 3-қаватлардан ўтиб, 2-қаватгача тушиб келяпти. Юқори қаватлардаги хонадонлар тамомила захлаб кетган. Бундан ташқари, уй ертўласидаги канализация қувурлари муддатини ўтаб, эскирган. Чириб кетган қувурлар тез-тез ёрилиб кетади.

«Яқинда канализация қувури ёрилиб, 1-қаватдаги уйларга қайнаб чиқди. Одамларнинг ўзи пул йиғиб, сантехник уста олиб келиб тузаттирди», — дейди Дилфуза Абдуазизова.

Шундан сўнг 67-кўп қаватли уйдаги газ муаммосига изоҳ олиш учун Шаҳрисабз шаҳар газ идораси раҳбари Ориф Пардаев билан боғландик. У Шаҳрисабз шаҳар газ бўлимига яқинда бошлиқ бўлгани, аммо 67-уйнинг газ тармоғидан узилгани ҳолатидан хабардор эканини билдирди. Ориф Пардаевнинг айтишича, 67-уйга тортилган газ линияси 2012 йилда кесиб ташланган. Шундан сўнг мазкур уйда яшовчи аҳоли суюлтирилган газдан фойдаланишга ўтган ва уларга газбаллонлари тарқатилган. Аммо шаҳарсозлик нормалари ва биноларда газдан фойдаланиш қоидаларига кўра, икки қаватдан баланд бўлган кўп қаватли уйларда газбаллонлардан фойдаланиш мумкин эмас.

Ориф Пардаевдан «67-уйга яқин орада табиий газ улаб бериладими?» деб сўраганимизда, ҳозирча бу масала шаҳар ҳокимияти билан муҳокама қилинаётганини билдирди. Унинг айтишича, айни пайтда 67-уйни қисқа муддатда газ тармоғига улашнинг имкони йўқ. Уни газ тармоғига улаш учун 14 километр узоқликдан алоҳида тармоқ тортиб келиш керак. Бу эса осон бўлмайди. Унинг қўшимча қилишича, бугун Шаҳрисабзда 7 минг нафар абонентга газ бериш режа қилинган бўлса ҳам, туман газ идораси 12 минг нафар абонентга газ узатяпти. Ориф Пардаев гарчи 67-уйни табиий газ тармоғига улаш шаҳар ҳокимлиги мутасаддилари билан муҳокама қилинаётганини билдирган бўлса-да, унинг гап-сўзларидан мазкур уй бу яқин орада табиий газ тармоғига уланмаслигини тушуниш мумкин эди. (Аудиоёзувлар таҳририятда бор)

P.S. Мазкур муаммони ўрганар эканмиз, сўнгги пайтларда мутасаддиларга одат бўлиб қолган «режалаштиряпмиз», «ўрганиб чиқамиз», «дастурга киритамиз», «чора-тадбирлар ишлаб чиқяпмиз» каби қуруқ жавобларни эшитдик. Шаҳрисабз шаҳар коммунал бошқармаси, шаҳар газ идораси ва ҳокимлик мутасаддиларида анча йиллардан бери таъмирланмаган, табиий газдан узиб ташланган 67-уйда яшаётган аҳоли муаммоларини ечиш бўйича аниқ режанинг ўзи йўқ. Аҳоли эса уёқда муаммоларни ечиши лозим бўлган «марди замон»ларни сабр билан кутяпти...