Анжуманда институт томонидан яратилган «Рутан» препарати гриппни даволаш учун бир неча йил аввал яратилгани, препарат олимлар томонидан қайта ишланиб, Ўзбекистонда ва Уҳан вирусология институтида синовдан ўтказилгани, шунингдек, SARS-CoV-2 вируси билан касалланган беморларни даволаш учун самарадор ва организмга зарарли таъсири кам бўлган дори воситаси экани таъкидлаб ўтилди.
Биоорганик кимё институти директори академик Шавкат Солиҳов вируснинг одам организмига қандай кириши, мутацияларга учраши, вируснинг асосий зарарли оқсиллари ва бунга қарши қандай курашилиши ҳамда шу жараёнда олим ўзи ишлаб чиққан препаратнинг бошқа муқобилларидан фарқи бўйича тушунтириб ўтди.
«Бугунги кунда SARS-CoV-2 вируси билан касалланган беморларни даволаш учун самарадор, организмга зарарли таъсир кўрсатмайдиган дори воситаларини яратиш ўта долзарб вазифа бўлиб қолмоқда.
Ижтимоий тармоқларда одамлар фикрини кузатиб шунга амин бўляпманки, вирус нима, у қандай ишлайди, унга қандай қаршилик қилиш мумкин, каби маълумотларга эга эмас.
Коронавирусларнинг ҳаёт жараёни ва кўпайишида ҳал қилувчи вазифани вируснинг иккита консерватив оқсиллари: 3CL протеаза ва полимераза бажаради.
Бугунги кунда COVID-19’ ни даволашда 3CL протеаза ва полимеразанинг ингибиторлари сифатида «Калетра», «Рибаверин», «Ремсидивир», «Фавипиравир» каби препаратлардан фойдаланилмоқда. Лекин буларнинг ҳеч бири COVID-19 учун чиқарилмаган.
Бу препаратлар вирус таркибида мавжуд бўлган биргина нишонни ингибирлайди, яъни зарарсизлантиради. Шунингдек, уларнинг қатор ножўя таъсирлари мавжуд бўлиб, бемор бир неча ой ўзини нохуш сезади.
Биоорганик кимё институти яратган «Рутан» препарати SARS-CoV-2 вирусига қарши юқоридаги дорилардан кўра самаралироқ ҳисобланади, у антиоксидантлик ва антигипоксик хусусиятларга эга. У SARS-COV-2 вирусининг 2 та муҳим ферменти: протеаза ва полимеразани ингибирлайди.
Ҳамюртларимиз, шунингдек, қандай қилиб Ўзбекистон биринчи, деб таажжубланяпти. Бу ростдан ҳам биринчи, сабаби иккита асосий ферментни блоклайди. Бунақа дориларни бутун дунё қидиряпти, икки-уч йилда бундан бир неча баравар кучлиларини яратишади.
