“Ҳаётий ҳикоялар”да олийгоҳда таҳсил олиш билан бирга ҳаётнинг ҳам олий таълимотини олган собиқ талабанинг ҳикояси билан танишинг.

“Бундан 10 йил аввал талаба бўлдим. Унгача энг катта орзум шу эди, 3 йил ўқишга киролмадим, жуда қаттиқ тайёрландим, уйқу нималигини билмадим. Лекин ўқишга кирди дегани – ҳамма орзуга эришдинг, энди буёғи хотиржам яшайсан, дегани эмаслигини ўқишга келиб билдим. Ётоқхонадан жой тегмаган, еб-ичишга кетаётган пулнинг таги кўринган. Ўта тежамкорлик билан ишлатсам-да, етказиб бўлмаяпти. Отам уйимиздаги иккита сигирнинг биттасини сотиб пулини жўнатди. Ўзим ҳам иш қидира бошладим. Мардикор бозорда ишладим, қоровуллик қилдим. Олий таълим олиш дегани фақат диплом билан боғлиқ эмас экан. Бу даврда олган сабоқларинг ҳаётингни, дунёқарашингни ҳам тубдан ўзгартириб юбориши мумкин экан.

Иккинчи курсга ўтганимда онамнинг мазаси қочганини эшитдим. Шифокорлар унинг жигарида муаммо борлигини, циррозга айлана бошлаганини, астойдил даволаниш кераклигини айтишди. Бошимизга тоғ ағдарилгандай эди. Уйдаги ҳамма нарсамизни сота бошладик, отам онамнинг дори-дармони учун ўзини ўтга-чўғга урарди. Бу вазиятда менинг ўқишим учун контракт тўлаш қийин масала эди. Уларнинг аҳволини кўриб, кўпроқ пул топишим кераклигини ўйладим.

Онамни пойтахтдаги шифохонага ётқиздик. Уйда қўлга илинадиган ҳеч нарсамиз қолмади. Отам ноиложликдан Россияга ишлагани кетди. Иккита синглимни ҳам ёнимга олиб келдим. Бахтимга катта бир ресторанда иш топилди. Фақат кечаси ишлаш керак эди. Лекин яхши пул тўлашади, устига устак яхши овқатланаман. Очиғи овқатланиш учун ҳам пулни тежашга мажбур мендай одам учун бу яхши таклиф эди. Сингилларим онамдан хабар олишади, дориларни ўзим етказаман. Ўқишдан чиқиб ишга бораман ва тонг саҳарга яқин ижара уйга қайтаман. Бир ойда уйқусизликнинг асорати сезила бошлади. Ухлаб қолиб ўқишга кечикиш, дарсларда ухлаб қолиш одатга айланди. Табиийки, бу ўқитувчиларимга ёқмасди. Танбеҳлар, огоҳлантиришлар эшита бошладим.

Ўқитувчиларимиз орасида бизга дарс берадиган жуда билимли, аммо талабчан профессор ҳам бор эди. Кўринишидан калондимоғ, лекин соҳасининг ўткир илмли мутахассиси бўлгани учун ҳаммамиз ҳурмат қилар, ҳайиқар, гап эшитмасликка ҳаракат қилар эдик. Бир куни шу домланинг дарсига кеч қолдим. Узр сўраб киришим билан наштардай ботадиган сўзлар билан қарши олиндим.

“Баъзиларингиз ўқиш билан бирга ишлашингизни ҳам биламиз. Лекин бу ерга сизларни ота-онангиз ўқиш, яхши мутахассис бўлиш учун юборган. Шунинг учун ҳар қандай шароитда ҳам ўқишни биринчи ўринга қўйишингизни сўрайман. Бугун ўрганилмай қолган қайсидир маълумот қачондир сизга ўта зарур факт бўлиши мумкин эди. Ўз кучингиз билан университетга кирдингизми, энди шу билимни увол қилишга ҳаққингиз йўқ” деди. Уйқусизлик, чарчоқ, тинимсиз ташвишлардан чарчаб турганим учунми билмадим, унга қўполлик қилдим. Бир нафас аудиторияда пашша учса эшитиладиган жимлик содир бўлди. Ўқитувчимиз жаҳли чиқса ҳам вазминлик билан ўтиришимга рухсат берди.