“Деҳқон”, “домла”, “дайди”, “палапартиш”, “бозорбой”... Ўзбекистонлик тадбиркор Алексей Маншаев ўзи ишлаб чиқараётган сумка, ҳамёнларни мана шу номлар билан атаган. У ўзбек маҳсулотларини дунёга ўзбекча номлар билан машҳур қилишни истайди. Қаҳрамонимиз мардикорликдан чарм саноатига қандай келиб қолгани, ҳозирда 300 хил моделда маҳсулот чиқараётган фабрикасининг фаолияти – умуман ўзи билан боғлиқ қизиқ воқеалар ҳақида гапириб берди.
Алексей Маншаев 1978 йилда Тошкентда таваллуд топган. У 26 йилдан бери чарм маҳсулотидан сумка, ҳамён, аёллар учун турли аксессуарлар, қолаверса, уй учун керакли ашёлар, турли матолардан кийим-кечаклар ишлаб чиқариш билан шуғулланади. У чиқараётган барча маҳсулотлар “Канишка” бренди остида сотилади.
“Канишка Фур” МЧЖ бош директори Маншаев салкам 30 йилдан бери бизнес майдонида, аммо шунга қарамай, у ўзини тадбиркор деб билмайди. Асосий фаолиятини ижод, дизайнерлик билан боғлайди.
“Ўзбек тилида биринчи бўлиб сўкишни, кейин қизлар билан гаплашишни ўргангандим”
Ёшлигимда мардикор бозорга чиқардим. Мардикор бозорда бир бола билан танишдим. Менга иш таклиф қилди, мен у ишнинг нималигини ҳам билмасдим. “Шу ишни қиласан, шунча ойлик оласан”, – деб ишга чақирди. Хом терини тортиб, мих билан қоқар эдим. Жуда оғир иш бўларди. Ўша вақтларда мўйна, қоракўл териларни бичиб, мода бўлгани учун шубалар қилар эдик, Россияга жўнатардик. Айнан ўша йилларда тикиш, бичиш, териларни ажратишни – умуман шу соҳада ишлаш технологиясини ўргандим. Кейин эса ишхонамиз ёпилди, тўсатдан ишсиз қолиб кетдим. Шундан сўнг ҳамма ишни ўзим қайтадан бошладим, нолдан эмас, 3-4 та тикув машина, 4 нафар ходим бор эди. Шулар билан ишимизни бошқатдан бошладик.
Ишхонамиз Себзор-эски шаҳарда жойлашганди, ўша ерда ўзбек тилини ҳам ўрганганман. Ўзи аслида ўзбек тилини билмасдим, рус маҳаллада катта бўлганман, рус мактабда ўқиганман. Ишхонага келгач, қарасам, ҳеч ким рус тилини билмайди. Ўзбек тилида биринчи бўлиб сўкишни, кейин қизлар билан гаплашишни ўргангандим. Кейин секин-секин қолган сўзларни ўргандим. 3-4 ойдан сўнг ўзбек тилида яхши гапиришни бошладим.
Фаолиятимизнинг бошида “обород”ларимиз унча ҳам катта бўлмасди, мен, 2 нафар бола ва 2 нафар тикувчимиз бўларди. Мен ўзим бичардим, 2 бола ишларди, ичкарида яна тикувчиларимиз тикишарди. Биз бутун тери олмасдик, унга пулимиз бўлмас эди. Кичкина қисмларни, қолиб кетган “отход”ларни килограммлаб сотиб олиб, ўзим дизайнерликка қизиққаним учун нимадир ўйлаб, маҳсулот ишлаб чиқарардик. Теридан қолган қолдиқларни килограмми 1 доллардан ҳисоблаб чиқардим, кейин ундан нимадир ясаб, тахминан 100 долларга сотардим. Мияни ишлатиб, кўпроқ фойдали иш қилар эдим. Бизга қайсидир маънода арзон ҳам тушар эди. Масалан, маҳсулотларимиз 50 доллардан тушса, 100 долларга сотар эдик. Фақат кўп меҳнат кетарди. Ўзбекистонда ҳеч ким бу ишларни қилмасди, барибир сифатли қилишмасди. Мен эса буни ўйлаб, янги технологияларини топиб бажарардим.
