Россия ҳукумати бензин ва дизел ёнилғиси экспортига вақтинчалик чеклов жорий этди. Бу ҳақда мамлакат бош вазири Михаил Мишустин томонидан имзоланган қарорда келтириб ўтилган.
Экспорт тақиқи “ички бозордаги вазиятни барқарорлаштириш ва истеъмолчилар учун нархларни пасайтириш” билан изоҳланган.
Вақтинчалик чеклов 21 сентябрдан кучга кирган, унинг амал қилиш муддати қарорда кўрсатилмаган. Шу билан бирга, тақиқ биржа аукционларида сотиб олинган ёқилғига ҳам тегишли экани алоҳида белгилаб қўйилган.
Вақтинчалик тақиқ қуйидаги ҳоллардаги етказиб беришга тааллуқли эмас:
- ЕОИИ мамлакатларига (Арманистон, Беларус, Қирғизистон ва Қозоғистон);
- Абхазия ва Жанубий Осетияга;
- ҳукуматлараро келишувлар доирасида;
- хорижий давлатлар ҳудудида бўлган Россия қўшинлари фаолиятини таъминлаш мақсадида.
Экспертларнинг фикрича, чеклов рублнинг қадрсизланиши фонида экспортдан тушадиган валюта тушумларининг қисқариши тарзидаги салбий оқибатларни келтириб чиқариши мумкин. Бу хорижга маҳсулот сотиш билан шуғулланувчи нефтни қайта ишлаш корхоналарига энг кўп зарар етказади.
Бу Ўзбекистонга қандай таъсир қилиши мумкин?
Статистика агентлигининг дастлабки маълумотларига кўра, 2023 йилнинг январ-август ойларида Ўзбекистонда 892,1 минг тонна автомобил бензини ишлаб чиқарилган. Бу кўрсаткич 2022 йилнинг мос даври билан таққослаганда (768,8 минг тонна) 23,3 фоизга кўп.
Маълумот учун, Ўзбекистонда бензин асосан Бухоро ва Фарғонадаги нефтни қайта ишлаш заводларида ишлаб чиқарилади (шунингдек, Олтиариқда ҳам НҚЗ бор).
Расмий статистикада кўрсатилишича, 2023 йилнинг дастлабки 8 ойида республикага нефт ва нефт маҳсулотларининг импорти 48 фоизга кўпайиб, 1 млрд 98 млн долларни, экспорти эса 86,5 фоизга ошиб, 175,5 млн долларни ташкил қилган.
Ўзбекистонда маҳаллий бензин ишлаб чиқариш, айниқса, АИ-80 ёнилғисига бўлган талабни тўлиқ қондирмайди. Буни “Ўзбекнефтгаз” ҳам
