Душанба оқшомидаги асосий ўйин кутилган шиддатни тақдим этмади. Агар мезбонлар уч очкога эга бўлганида гуруҳда барчаси чалкашиб кетган бўларди. Аммо нидерландларга қарши сентябрдаги ўйинда ютқазган (0:3) Греция жавоб қайтаришга ҳаракат қилмади. Мезбонлар ҳимояга кўпроқ эътибор қаратишди ва омадини қарши ҳужумларда излади. Аммо бу хавфли эди, чунки «тўқсариқранглилар»да захира ўйини ҳам мавжуд.
Жароҳатлар туфайли кучсизланган бўлса-да, Роналд Куман жамоаси биринчи бўлимда тўлиқ устунлик қилди ва кўплаб вазиятларга эга бўлди. Меҳмонларда ҳисобни очиш учун ўта қулай вазият — ван Дейк жарима майдони ичида йиқитилганида юзага келди. Аммо Вегҳорстнинг зарбаси «Бенфика»да юлдуз бўлган, аммо «Ноттингҳем»га трансфер қилингач, захирада қолиб кетаётган Влаходимос томонидан қайтарилди.
Унга гол уриб бўлмайдигандек кўринарди. Қолаверса, иккинчи бўлимда греклар фаоллашди ва бунинг ҳисобига ўз дарвозаси атрофидаги босимни камайтиришди. Аммо бу қўшимча дақиқаларда бўладиган бўрондан олдинги жимлик бўлиб чиқди. Арбитр мезбонлар дарвозасига яна бир пеналти белгилади, Нидерландия чемпионатининг энг яхши форвардларидан бири, захирадан ўйинга тушган Павлидис ўз жамоаси жарима майдони ичида рақиб сафидаги бошқа бир ҳимоячи Дюмфрисни йиқитди.
Бундай вазиятда ким масъулиятни ўз зиммасига олиши мумкин? Табиийки, сардор, гарчи ван Дейк штатдаги пеналтичи бўлмаса ҳам. Қолаверса, ушбу ҳимоячи зарба беришдан олдин кутиб қолишига тўғри келди, ҳакамни вазиятни текшириб кўриш учун монитор қаршисига таклиф этишди, аммо у ўз фикрини ўзгартирмади. Ван Дейкнинг кўзини лазер кўрсаткичлар билан қамаштиришга ҳам уринишди, аммо у қайтариб бўлмас зарба йўллади ва Нидерландияни иккинчи ўринга олиб чиқди. Бу ўриндан тушиб кетмаслик учун — ноябр ойида Ирландия ва Гибралтарга қарши кечадиган ўйинлардан биттасида ғолиб бўлиш кифоя қилади. Греция эса Миллатлар лигаси якунлари бўйича плей-офф кутади.
Босния ҳасга ёпишиб турганди, аммо Португалия — йўлланмани муддатидан олдин ҳал қилганига қарамай — болқонликларга очко совға қилиш ҳақида ўйламади. Бундан ташқари, меҳмонлар мезбонларни йирик ҳисобда мағлуб этиб, яқинда жамоа бош мураббийига айланган Саво Милошевични биринчи бўлимдаёқ урилган беш гол билан шок ҳолатига туширди. Ҳатто бир ой муқаддам Португалиянинг тарихдаги энг йирик ғалабасида қурбонга айланган (0:9) Люксембург ҳам биринчи бўлимда бундан камроқ гол ўтказганди.
Босния учун ҳам бу ўз тарихидаги энг йирик мағлубиятга айланди. Португаллар 2001 йилда ҳам Андорра дарвозасига биринчи бўлимдаёқ бешта гол урганди (5:1). Бу сафарги йирик ҳисоб табиийки Криштиану Роналдунинг иштирокида кечди. 20-дақиқагача у нафақат икки гол урди - аввалига фаолиятидаги 160-пеналтини аниқ ижро этди, балки саралаш босқичининг энг яхши тўпурари бўлиб турган Лукаку билан тенглашиб олди (9 тадан).
У бу ўйиндаги голлари билан Европа чемпионатлари учун саралаш босқичларидаги 42 ўйинда урган голлари сонини 42 тага етказди: бу борада иккинчи энг яхши натижа 44 ўйинда 23 гол урган Робби Кинга тегишли. Унинг миллий жамоадаги жами голлари сони 127 тага етди, эронлик Али Даининг натижасидан 19, Лионел Мессиникидан 23 тага кўп. Шунингдек — Саудия Арабистонидаги футбол даражаси бўйича қанчалик киноя қилинмасин — Криш айни вақтда 40 гол билан 2023 йилнинг энг яхши тўпурари бўлиб олгани ва Ҳоландни ортда қолдиргани факт.
Ўйинда Роналду иштирокида яна бир ёрқин ҳолат бўлиб ўтди. Биринчи бўлим охирида португалияликлар етакчиси бурчак томонда пайдо бўлганида майдонга мухлислардан бири чопиб чиқди ва Криштиануга ёпишиб олди. Стюардлар уни Роналдудан ажратишга ҳаракат қилишди – аммо шу паллада кимдир футболчининг оёғини босиб олди. Футболчи бу зарбадан ўзини ноқулай ҳис қилди, аммо ўйинни давом эттиришга қарор қилди.
Албатта, Португалияда Роналдудан бошқалар ҳам бор. Масалан, бошланғич таркибдан ўрин олганидан илҳомланган Жоау Феликс (гол, пас ва ишланган пеналти). Бруну Фернандеш ҳам одатдагидек ўйиннинг энг яхши футболчиларидан бири бўлди, у энди беш гол ва етти ассист билан саралаш турниридаги энг самарали футболчи бўлиб турибди.
Шунингдек, Роберто Мартинес эффекти омили ҳам бор. Испаниялик мутахассис олти йиллик ишдан кейин Белгиядан «тўйганди». Португаллар эса Фернанду Сантуш бошқарувидаги саккиз йилда ўз имкониятларидан тўлиқ фойдалана олмади. Евро-2016 ва 2019 йилги Миллатлар Лигасидаги ғолибликлар анча ортда қолди. Энди 50 ёшли Мартинес ва унинг янги жамоаси узукка кўз қўйгандек бир-бирига мос келди.
Бу гуруҳдаги марказий ўйин Люксембург ва Словакия қарама-қаршилиги эди. Ҳерцоглик жамоаси биринчи бўлимда фаолроқ ва қизиқарлироқ ўйнади. Иккинчи бўлимда ҳам кескинлик сақланиб қолди. Айниқса ўтган турда захирадан тушиб гол урган Родригеш ажралиб турди. Аммо бу сафар унинг зарбаларидан кейин тўп дарвозага кирмади, рақиб сафида захирадан тушган Дюриш эса ҳаводаги тўпга зарба бериб, ғалаба голини урди. Энди словаклар учинчи ўриндаги люксембургликлардан беш очкога ўзиб кетган ва бу жамоа Евро йўлланмасидан қуруқ қолишига фақат мўъжиза халал бериши мумкин.
Яққол фаворит ўз олдига аниқ мақсад қўйган ўйинлар кўпинча асабий руҳда кечади ва у қадар томошабоп бўлмайди. Айниқса, гап топ-жамоа ҳақида бормаётган ва тезкор гол уришнинг имкони бўлмаганида. Австрия ҳам биринчи бўлим давомида кўплаб вазиятлар яратди, аммо улардан фойдалана олмади. Ўтган турда турнирдаги илк ғалабасига эришган озарбойжонликлар ҳам ўз трибуналари қаршисида жон-жаҳди билан ҳаракат қилиб, меҳмонлар мудофаасини сергак туришга мажбур қилди.
Ралф Рангник танаффусдан кейин ҳужум чизиғига уч янги футболчи туширгани ажабланарли эмас. Ва бу дарҳол иш берди. Жокерлардан бири — Баумгартнер — жарима зарбаси ишлади. Бошқаси — уни ижро этган Забитцер — «жонли девор»да турган рақиблардан бирини тўпни қўл билан ўйнашга мажбур қилди. Бу ҳаракат жарима майдони ичида бўлгани туфайли ҳакам 11 метрлик нуқтани кўрсатди ва Забитцернинг ўзи пеналтидан ҳисобни очди.
Бу Евро учун йўлланма берувчи гол бўлиб чиқди. Лекин ўйинга қўшиб берилган дақиқаларда ўтган турда Эстонияга қарши ўйинда ғалаба голи муаллифи бўлган Байрамов қулай позициядан аниқ зарба бера олганида, барчаси бекор бўлиши ҳам мумкин эди. Якунда Австрия қаторасига учинчи бор қитъа биринчилигида қатнашадиган бўлди.
Айни вақтда Евро-2024 да иштирок этиши маълум бўлган жамоалар сони 8 тага етди. Бунгача мезбон Германиядан ташқари Франция, Португалия, Белгия, Испания, Шотландия ва Туркия йўлланма масаласини ҳал қилганди.
Австриянинг ғалабаси Белгия ва Швеция учрашувини амалда ўртоқлик учрашуви мақомига тушириб қўйди. Шу билан бирга, Евро йўлланмаси учун имкониятни йўқотиб бўлган скандинавлар эшикни қаттиқ ёпиб кетишга қарор қилганди ва Доменико Тедеско жамоасини ҳисобда ортда боришга мажбур қилди. Лекин «қизил иблислар» Диокерешнинг голига тезда жавоб қайтаришди ва Лукаку саралаш циклининг энг яхши тўпурари мақомини (10 гол) ўзига қайтарди.
Кейин эса футбол ҳақида унутиб туришга тўғри келди. Ўйин бошланиши арафасида стадиондан бир неча километр масофада шведлар жамоасининг икки мухлиси отиб ўлдирилгани маълум бўлди. Бундан хабар топган шведлар иккинчи бўлимда майдонга чиқмасликка қарор қилишди. Белгияликлар ҳам бунга кўнишди ва УЕФА икки жамоа вакиллари билан маслаҳатлашувдан кейин учрашувни давом эттиришни номаълум муддатга қолдирди.
