Иқтисодиёт ва молия вазирлиги эълон қилган “Бюджетнома”да 2024 йил давлат бюджети прогнозларида кузатилиши мумкин бўлган рисклар санаб ўтилган.

Геосиёсий зиддиятлар кучаяётгани шароитида товар бозоридаги нархлар ўсиши ва тақчиллигига олиб келиб, бунинг натижасида мамлакатда инфляция босими кучайиши мумкинлиги асосий риск ўлароқ кўрилмоқда.

Глобал миқёсда озиқ-овқат нархларининг кескин ўсиши аҳолининг заиф қатламларига салбий таъсир қилиб, уларни озиқ-овқат нархларининг юқорилигидан ҳимоя қилиш заруриятини келтириб чиқариши мумкин, бу ўз навбатида, бюджетнинг ижтимоий харажатлари ошишига олиб келади.

“Бундан ташқари, инфляцион босим остида иш ҳақи ва пенсия тўловларининг қўшимча индексацияси амалга оширилиши, миллий валютанинг асосий жаҳон валюталарига нисбатан қадрсизланиши, меҳнат мигрантларининг оммавий мамлакатга қайтиши ва Ўзбекистонда доимий даромад манбаига эга бўлолмаслиги оқибатида давлат бюджетидан нафақа олувчи оилалар сонининг ортиши каби омиллар таъсирида бюджет харажатларининг ошиши кутилади”, – дейилади ҳужжатда.

Шунингдек, халқаро ташкилотлар томонидан тақдим этиладиган қарз (кредит) маблағлари бўйича фоиз ставкасининг ўсиши ташқи қарз маблағларини жалб қилиш жозибадорлигини пасайтириши мумкин.

Ушбу глобал тренд ва ташқи омиллар натижасида давлат бюджети прогнозларида кузатилиши мумкин бўлган рисклар қуйидагича тасвирланмоқда:

  • иш ҳақи миқдорининг қўшимча равишда 1 фоизга оширилиши йилига 1,3 трлн сўм атрофида;
  • пенсия миқдорининг 1 фоизга оширилиши эса 600 млрд сўм миқдорида қўшимча харажатлар талаб этади;
  • сўм алмашинув курсининг 100 сўмга қадрсизланиши йиллик давлат бюджети харажатларининг 400 млрд сўмга ошишига олиб келади;