Асосий мақсади АҚШга қарши коалиция тузиш бўлган ташкилот - BRICS’га янги йилдан Ўзбекистон ҳам ҳамкор бўлмоқда. Буни эса Тошкент эмас, Путиннинг ёрдамчиси, Кремль вакили эълон қилди. Ҳамкорлик республиканинг ЖСТга аъзолигини яна чўзиб юбориши мумкин.
2025 йилнинг январидан Ўзбекистон BRICS’га ҳамкор давлатга айланишини Россия президенти ёрдамчиси Юрий Ушаков маълум қилди. Айни пайтда Республика параллель равишда ЕИИда кузатувчи мақомига эга, ЖСТга аъзолик учун ҳаракат қилмоқда. BRICS бу – кўп қутбли дунёга ишонадиган ва интиладиган давлатлар гуруҳи. Асосан, ташкилотда АҚШ гегемонлигига қарши бўлган давлатлар йиғилган. BRICS 2006 йил тузилгандан бери 17 йиллик муддатдан сўнг кўпаймоқда. Ҳиндистон ҳам геосиёсий контекстдан келиб чиқиб, BRICS’нинг кўпайишига қарши ветосини олиб ташлаган. 2024 йилнинг 1 январидан 6 давлат BRICS’га аъзо бўлиши керак эди, бироқ улардан 4 тасигина ҳозирча буни тўлиқ якунлаган. Саудия Арабистони ва Аргентина аъзоликка шошилмаяпти, лекин саммитларда фаол. 2025 йилдан эса 13 давлат ташкилотга ҳамкор бўлмоқда. Улардан 9 таси аллақачон розилик билдирган, булар ичида Ўзбекистон ва Қозоғистон ҳам бор. Тўрт давлатдан эса розилик хати кутилмоқда. Масаланинг таҳлил қилиниши лозим бўлган томонлари кўп.
Биринчидан, Ўзбекистоннинг ҳамкор бўлаётганини на расмий Тошкент, на ташкилот офиси эълон қилди. Худди ЕИИдаги кузатувчилик мақоми сингари буни ҳам Кремль эълон қилмоқда.
Иккинчидан, бу ташкилотнинг асосий қадрияти кўп қутбли дунё сари ҳаракат ва АҚШ, хусусан, доллар гегемониясига қарши альянсни яратиш. Ўзбекистон АҚШ билан стратегик шерик экан, унга қарши кайфият устун бўлган ташкилот билан ҳамкорлик қилиши қанчалик тўғри?
Учинчидан, Ўзбекистон аъзо эмас, ҳамкор давлат бўлмоқда. Лекин Республиканинг иштироки аъзо давлатларники билан деярли бир хил бўлади. Президентлар, ташқи ишлар вазирлари ва бошқа саммитларда Ўзбекистон доимий таклиф қилиб борилади. Бу эса ўз навбатида BRICS’га душмандорлик кайфиятида бўлган ғарб давлатларига унчалик ҳам ёқмаса керак. Хусусан, АҚШнинг сайланган президенти BRICS ва унинг долларни синдиришга бўлган ҳаракатларини ёқтирмайди.
Тўртинчидан, Ўзбекистон ЖСТга аъзолик учун ҳаракат қилмоқда. Иқтисодий ва сиёсий жиҳатдан гегемон бўлган давлатлар Тошкентнинг бу ташаббусини қўллайдиган бўлди. Ер шаридаги 166 давлат аъзо бу тузилма Ўзбекистон иқтисоди ва савдоси учун улкан имкониятларни тақдим этади. 31 давлат Ўзбекистоннинг аъзолиги учун алоҳида музокаралар ўтказишини билдирган. Шундай шароитда ЕИИ ортидан BRICS’нинг ҳам пайдо бўлиши аъзоликни яна ортга суриши эҳтимолдан йироқ эмас.
