Украина президенти Владимир Зеленский Швейцариянинг Давос шаҳрида ўтаётган Жаҳон иқтисодий форумида сўзга чиқиб, Европанинг жаҳон саҳнасидаги роли, энергетик мустақиллик, технологик етакчилик ва бирдамлик масалаларига тўхталди.
“Ҳозир ҳамманинг эътибори Вашингтонда. Европани ким кузатяпти? Бу – Европа олдидаги катта савол”, – деди у нутқи аввалида.
“20 соат олдин Вашингтонда президент Трампнинг инаугурацияси бўлиб ўтди. Ва энди ҳамма унинг нима қилишини кутмоқда. Унинг илк фармонлари аллақачон аниқ йўналишларни кўрсатиб турибди.
Ҳозир дунёда кўпчилик ўйлаяпти: уларнинг Америка билан муносабатларига нима бўлади? Иттифоқларга нима бўлади? Қўллаб-қувватлаш-чи? Савдо алоқалари-чи? Президент Трумпнинг урушларни тугатиш режалари қанақа?
Лекин ҳеч ким Европа ҳақида бундай саволларни бермаяпти. Буни тан олишимиз керак”, – деди Зеленский.
“Урушлар пайтида ҳамма “ишқилиб АҚШ мен билан қолармикан”, дейди. Лекин АҚШда кимдир бир кун келиб Европа бизни ёлғиз ташлаб қўйса-я, биз билан иттифоқчи бўлмай қўйса-я, деб хавотирга тушадими? Йўқ”, – дея таъкидлади Украина президенти.
У ўтган йили Сингапурда бўлиб ўтган Осиё хавфсизлиги саммити – Шангри-Ла диалогини ёдга олди. Ўшанда АҚШ делегацияси вакиллари очиқчасига ўзларининг хавфсизлик бўйича асосий устувор йўналишлари Ҳинд–Тинч океани минтақаси, иккинчиси Яқин Шарқ ва Форс кўрфази, ва фақат учинчи навбатдагина Европа эканини очиқ айтганди, дейди Зеленский.
“Бу аввалги маъмурият даврида эди. Президент Трамп-чи, у Европани назарга иладими? У НАТОни зарур деб биладими? У Европа Иттифоқи институтларини ҳурмат қиладими?
Хонимлар ва жаноблар, Европа ўз иттифоқчилари учун иккинчи ёки учинчи ўринда туришни ўзига раво кўра олмайди. Агар шундай бўладиган бўлса, дунё Европасиз ўз йўлида юра бошлайди”, – деди Украина раҳбари.
“Унутмайлик – Европа мамлакатларини Россиядан ажратиб турадиган океан йўқ. Шимолий Корея аскарлари иштирокидаги жанглар энди географик жиҳатдан Пхеняндан кўра Давосга яқинроқ жойларда содир бўлмоқда – Европа етакчилари буни ёдда тутишлари керак.
Россия ҳам инсон ҳаёти ҳеч нарсани англатмайдиган Шимолий Кореяга ўхшаб боряпти. Уларда ядровий қурол ва қўшниларининг ҳаётини барбод қилиш истаги бор.
Гарчи Россиянинг умумий иқтисодий салоҳияти Европаникидан анча кичик бўлса ҳам, бутун Европадан бир неча баравар кўп ўқ-дорилар ва ҳарбий техника ишлаб чиқаряпти”, – таъкидлади Зеленский.
