Кремлнинг Доналд Трамп жамоаси билан музокаралари мавзуларидан бири Аляскани сотиб олиш масаласи бўлган, демоқда муҳокамаларга яқин манбалар. Тахминларга кўра, АҚШ ҳудуд қийматининг бир қисмини (200 миллиард долларни) Россиянинг илгари музлатилган активларидан олиши мумкин. Бу ҳақда The Insider ёзди.
Келишувнинг умумий қиймати ҳозирча аниқ эмас, бироқ у бир неча баробар юқори бўлади, деди манбалар. Амалдаги лойиҳага кўра, у ерда яшовчи 700 минг кишининг барчаси Америка фуқаролигини сақлаб қолади, бироқ автоматик равишда Россия паспортига эга бўлиш ҳуқуқини олади.
«Аляскани Россияга қайтариш референдумсиз имконсиз, аммо Гренландия мисолида бўлгани каби, Трамп жамоаси сайловчиларни «сотиб олишга» умид қилиши мумкин», деб тушунтирди американист Александр Веселовский.
«Агар ҳар бир фуқарога 100 минг доллар тўласангиз, ҳатто гўдакларни ҳам қўшиб ҳисобласангиз, бу тахминан 70 миллиард долларга тушади — харид нархидан бир неча баравар кам. Ва Аляска республикачи штат экани ва у ерда Трампга ишонч катта экани ҳисобга олинса, жамоатчилик фикрини манипуляция қилиш қийин бўлмайди. Бироқ, Республикачилар партияси етакчиларини бунга рози қилиш анча мураккаб бўлади», деб тушунтирди у.
Ҳам Россия, ҳам Америка манбалари Аляскани сотишнинг асл сабаби пул эмас, балки табиий ресурслардан фойдаланишда экани ҳақидаги фикрга қўшилади. Ҳозир конларнинг ўзлаштирилиши Американинг атроф-муҳит ҳимояси қонунлари билан чекланган ва бундан ташқари, АҚШ ва Россия ўртасида Американинг континентал шелфга даъволари ҳажми бўйича келишмовчиликлар мавжуд.
«Дастлабки режа шунчаки экологик чекловларни олиб ташлаш ва Американинг қитъа шелфи ўлчамига оид даъволари кенгайиши билан Россияга қарши туриш эди», деб тушунтирди Трамп маъмуриятига яқин манба.
«Аммо бу АҚШда янги суд жараёнларига ва Россия билан муносабатлардаги яна бир можаро нуқтасига олиб келган бўларди, шунинг учун оддийроқ ечим Россия компаниялари билан биргаликда конларни ўзлаштириш бўйича олдиндан келишиб олган ҳолда ушбу ҳудудни Москва юрисдикциясига ўтказиш эди. Айниқса россиялик бизнес 2018 йилдан бери Аляскада нефть ва газ қазиб олиш билан шуғулланаётгани сабабли, бу қандайдир янгилик эмас. Натижада чекловлардан қочиб, ярим триллион доллар ишлаб топиш мумкин», деди у.
АҚШ Демократик партияси аллақачон Аляскани сотиш лойиҳасини миллий манфаатларга хиёнат деб атади ва буни Трамп ўзининг асосий ҳомийлари бўлган тоғ-кон компаниялари манфаатларини кўзлаб амалга ошираётганини таъкидламоқда.
