Доналд Трамп АҚШ президенти лавозимига қайтганига тўрт ой бўлди. Республикачи бу вақт ичида шунчалик кўп ўзгаришлар қилдики, Американи тўрт ой эмас, тўрт йилдан бери Трамп бошқараётгандек.

Шу қисқа вақт ичида тухум америкаликлар учун «камёб егулик»ка айланди. Илон Маскни дунёдаги энг бой одамга айлантирган Tesla салонлари ёқилиб, савдоси тушиб кетди. Америка амалда иттифоқчиларидан юз ўгирди. Трампнинг божлари сабаб доллар чоп этиладиган давлатда одамлар нарх-наво ошишидан хавотирга тушиб қолишди. Ва шунча ишларга қарамай, Америкада ҳеч ким Трампга қаршилик қила олмаяпти, Конгресс худди тўрт йиллик таътилга чиқиб кетгандай.

Трамп ўтган йил ноябрда қанчалик катта ғалабага эришгани шу кунларда сезиляпти. Ахир энди нафақат президентлик, балки Конгресснинг икки палатаси ҳам республикачилар қўлида. Ишонинг, Трамп келаси 4 йил давомида Оқ уй раҳбари сифатида хоҳлаган ишини қилади ва унга ҳеч ким қаршилик қила олмайди. Хоҳласа, иттифоқчиси Маскнинг Tesla брендини Оқ уйнинг ҳовлисида реклама қилиб беради, хоҳласа, ўзи жорий қилган «бож ўйини»дан 2,5 миллиард доллар ишлаган дўстини Оқ уйга таклиф қилиб, мақтанади.

Шу ўринда Америка сиёсатидан сал-пал хабари бор одамда бир савол пайдо бўлади: ахир демократия отаси экани билан катта кетадиган Америкада иккита партия бўларди шекилли, қани нариги мухолиф партия, улар ҳеч нима қилолмайдими? Яъни Америкада ҳукуматга мухолиф партия дом-дараксиз бўлиб кетганини сезиш учун сиёсатчи бўлиш шарт эмас. Шу ўринда ҳеч иккиланмай айтсак бўлади: дунёдаги энг қудратли давлат Америкада сиёсий инқироз кузатилмоқда. Бўлаётган ишларни бошқача ном билан атаб бўлмайди.

Америка сиёсатига шунчалик ортиқча баҳо берилган эканки, бугун бу давлатда ҳеч қандай тийиб турувчи куч, ҳеч қандай босиб ўтиб бўлмайдиган демократик қадрият йўқлигини кўряпмиз. Сайловни ют ва истаганингни қил, мана шунақа принцип амалда.

Байден қаерда?

Америкада охирги йилларда бир партия бошқасидан бу қадар катта устунликка эга бўлмаганди. Доналд Трамп сайловда ютқазганидан кейин демократлар мамлакат сиёсий ҳаётидан бутунлай чиқиб кетгандек, чунки улар ҳар икки палатада ўзларидан кўп бўлган республикачилар билан курашда ҳеч нима қилолмаяпти.

Шу ўринда кўпчиликда савол пайдо бўлади: Жо Байден қаерда? Кечагача президент бўлган одам амалда партиянинг энг қудратли вакили бўлиши, мағлубиятдан кейин тарафдорларини олға бошлаши керак эмасми? Балки айнан етакчи йўқлиги учун демократлар тушкунликка тушиб қолгандир?