“Таваккал эмас, балки қоида” – Uzbekistan Airports самолётлар нега зилзилада иккинчи айланишга ўтишига тушунтириш берди

6 октябрга ўтар кечаси Қирғизистонда зилзила содир бўлди ва ер силкиниши Ўзбекистоннинг бир қанча вилоятларида, жумладан, Тошкент шаҳрида ҳам сезилди. Бунинг оқибатида икки самолёт Тошкент аэропортига яқинлашаётганда йўналишини ўзгартиришга мажбур бўлган.

Uzbekistan Airports’нинг маълум қилишича, “Аэрофлот” авиакомпаниясининг “Москва-Тошкент” йўналишидаги СУ-1870 рейси парвоз пайтида, диспетчер кўрсатмасига асосан иккинчи айланишга (қўниш учун иккинчи уриниш) кетган. Ушбу қарор стандарт хавфсизлик жараёни ҳисобланади. Ушбу манёврдан сўнг самолёт маҳаллий вақт билан соат 1:50 да Тошкент аэропортига келиб қўнган.

Қайд этилишича, иккинчи айланишга ўтиш бу — қўниш жараёни тўхтатилгандан сўнг иккинчи маротаба қўнишга уриниш.

Зилзила сабаб қуйидаги ҳолатлар юзага келиши мумкин:

• учиш-қўниш йўлагини яроқсиз ҳолга келтириши мумкин бўлган ёриқлар, силжиш ва парчаланиш;

• радар, метеорологик ва ёруғлик қурилмаларининг жойидан силжиши ёки шикастланиши;

• вайроналар, қулашлар ва тўсиқлар;

• алоқа ёки навигация тизимидаги носозликлар.

Агар қўнишга яқинлашиш вақтида силкинишлар сезилса, учувчи ёки авиадиспетчер манёврни тўхтатишга ва қайта қўниш учун самолётни иккинчи уринишга юбориши мумкин. Ушбу чора аэродром ходимларига учиш-қўниш йўлаги ва жиҳозларнинг ҳолатини текшириш учун вақт беради.

“Зилзиладан сўнг тегишли хизматлар учиш-қўниш йўлаклари, юриш йўллари ва аэродром жиҳозларини, юзага келиши мумкин бўлган шикастланишлар бор-йўқлигини текширади. Текширув якунлангунига қадар самолётларнинг қўниши ва жўнашига вақтинчалик чекловлар жорий қилинади. Аэродромнинг яроқлилиги тасдиқлангач, парвозлар одатдагидек давом этади. Зилзила вақтидаги бундай чоралар — оддийгина хавфсизлик чоралари эмас, балки ICAO қоидалари ва стандартлари, Халқаро авиация қўлланмалари, авиакомпанияларнинг ички ҳужжатлари, ҳаво ҳаракатини бошқариш бўйича йўриқномалар ва аэропортлар хавфсизлиги бўйича қўлланмалар талаблари ҳисобланади”, дея тушунтириш берган Uzbekistan Airports компанияси Аэродромларни бошқариш департаменти.

Қўшимча қилинишича, зилзила пайтида қайта қўниш манёврига ўтишни талаб қиладиган аниқ қоида йўқ. Шу билан бирга, умумий хавфсизлик қоидаларига мувофиқ агар қўнишга яқинлашиш пайтида беқарор ёки потенциал хавфли шароитлар юзага келса, экипаж қўнишни тўхтатиши ва стандарт айланиш жараёнини бажариши керак.

Олдинроқ Тошкентга учган икки самолёт зилзила туфайли йўналишини ўзгартиргани, “Аэрофлот” рейсидан ташқари Ўзбекистоннинг MyFreighter юк операторининг Афинадан парвоз қилган самолётида ҳам худди шундай ҳолат юз бергани хабар қилинганди.