МИБдан қарздорликни қандай текшириш мумкин?

МИБ нима?

Бош прокуратура ҳузуридаги Мажбурий ижро бюроси бўлинма бошлиғи Насимхон Бурҳоновнинг сўзларига кўра:

Мажбурий ижро бюроси пул ёки қарз ундириш билан шуғулланадиган ташкилот эмас. Мажбурий ижро бюроси — адолатнинг якуний босқичини таъминлайдиган орган. Унинг фаолияти бузилган ҳуқуқ ва қонуний манфаатларни тиклашга ҳамда суд қарорларининг мажбурий ижро этилишини таъминлашга қаратилган. Бу — суд ҳужжатларининг амалда бажарилиши учун жавобгар бўлган ҳуқуқни муҳофаза қилувчи орган. Батафсил бу ерда.

МИБнинг вазифаси — қабул қилинган қарорнинг ижросини таъминлаш. Бюро фақат ижро ҳужжати расмийлаштирилиб, ижро иши қўзғатилгандан сўнг ишга киришади. Унгача МИБ қандайдир чекловлар ёки мажбурий таъсир чораларини қўллаш ҳуқуқига эга эмас.

МИБ нима билан шуғулланади?

Бюро қуйидагилар билан шуғулланади:

• қарз, жарима ва алиментларни ундиради;
• мулкка тақиқ ва чекловлар қўяди;
• автомобил ва кўчмас мулк сотуви ва расмийлаштирилишига чеклов қўяди;
• пул билан боғлиқ бўлмаган қарорлар ижросини таъминлайди - масалан, уйдан кўчириб чиқариш, бино бузилиши, мулкни ўтказиш ёки ишга тиклаш.

МИБ жазоловчи орган ҳисобланмайди. Аввало қарздорга ихтиёрий равишда ижро этиш учун вақт берилади ва ижро этилмаган тақдирдагина мажбурий тусдаги чоралар қўлланилади.

Баъзан ижро иши жарима ва чекловлар қўлламасдан ҳам якунланади. Масалан, Мирзо Улуғбек туманида МИБ Куба фуқароси фойдасига алимент ундириш тўғрисидаги ишни кўриб чиққан. Тушунтириш ишлари давомида давлат ижрочиси томонларга уларнинг мажбуриятлари ҳамда тўловни амалга оширмаслик оқибатларини тушунтирди. Натижада эр-хотин ўзаро келишувга эришди, оила яраштирилди, ижро иши эса тугатилди. Батафсил бу ерда.

Яъни МИБ ҳар қандай йўл билан жазолашга эмас, балки қарор ижросига эришишга ҳаракат қилади ва айрим ҳолларда бу кескин чораларсиз амалга ошади.

МИБдан қарздорликни қандай текшириш мумкин?

Қарз ёки чеклов бор-йўқлигини бир нечта усул орқали текшириш мумкин. Уларнинг барчаси Мажбурий ижро бюроси маълумотларидан фойдаланади ва ижро иши бўйича сўнгги маълумотларни кўрсатади.

МИБ расмий сервислари — сайт ва мобил илова

Энг осони — МИБ расмий сервисларидан фойдаланиш.

mib.uz сайти ва  MIB.UZ мобил иловасида қуйидагиларни текшириш мумкин:

• қарздорлик бор-йўқлиги;
• хорижга чиқишга тақиқ бор-йўқлиги;
• автомобил ёки кўчмас мулкка тақиқ бор-йўқлиги;
• ижрочига оид маълумотлар.

Текшириш учун ЖШШИР ёки паспорт маълумотларини киритиш кифоя.

ЖШШИР — жисмоний шахснинг шахсий идентификация рақами. У 14 та рақамдан иборат бўлиб, Ўзбекистоннинг ҳар бир фуқароси ва резидентига берилади. ЖШШИР биометрик паспорт ва ID-картада кўрсатилади, шунингдек барча давлат электрон хизматларида қўлланилади.

Сайтда рўйхатдан ўтиш талаб қилинмайди. Мобил иловада СМС орқали телефон рақамини тасдиқлаш лозим. 

my.gov.uz давлат хизматлари портали

my.gov.uz портали МИБ базаси билан интеграциялашган. Унга кириш учун сайтда OneID ёки иловада MyID орқали шахсий кабинетга кириш керак.

Авторизациядан сўнг ижро ҳужжати бўйича қарздорликни текшириш хизматини топиш кифоя. Жавоб автоматик тарзда шакллантирилади. Шу ернинг ўзида қарзни тўлаш ва янги ижро ишлари ҳақидаги хабарномаларни олиш мумкин.

МИБ Telegram-боти

Қарздорликни МИБнинг @mibuzrasmiy_bot расмий Telegram-боти орқали текшириш мумкин. Ботда паспорт маълумотлари ва туғилган санани кўрсатиш лозим.

Бот фойдаланувчи билан боғлиқ барча ижро ишлари тўғрисидаги маълумотни кўрсатади.

МИБга шахсан мурожаат қилиш

Онлайн-усулдан фойдаланиш имкони бўлмаса, МИБнинг туман ёки шаҳар бўлимига паспорт билан мурожаат қилиш мумкин. Ходим маълумотларни текшириб, қарздорлик ёки чеклов бор-йўқлигини айтади.

Қарздорликни қандай тўлаш мумкин?

Қарздорликни бир нечта усулда ёпиш мумкин. Тўлов маълумотлари МИБга келиб тушади, ижрочи эса ишни тўхтатади.

Тўлов суммаси ва реквизитларни қуйидагилар орқали кўриш мумкин:

• mib.uz сайтида;
• MIB.UZ иловасида;
• my.gov.uz порталида;
• тўлов иловаларида МИБ хизмати танланганида.

Тўлов иловалари орқали 

Энг кенг тарқалган вариант — Payme ёки Click мобил тўлов иловалари орқали тўлаш.

Иловада давлат хизматлари ёки МИБдан қарздорликни тўлаш бўлими танланади, ижро иши рақами ёки паспорт маълумотлари киритилади ва тўлов тасдиқланади.

Электрон чек қоғоз квитанция билан бир хил кучга эга. Уни МИБга олиб бориш шартмас — тўлов ҳақидаги маълумот тизимга автоматик узатилади. Чекни қарздорлик мақоми тўлиқ янгилангунига қадар сақлаб туриш лозим.

Давлат хизматлари портали орқали

my.gov.uz порталида қарздорлик текширилганидан сўнг «Тўлаш» тугмаси пайдо бўлади. Тўлов банк картаси электрон ҳамён орқали амалга оширилади. Комиссия миқдори танланган тўлов усулига боғлиқ.

MIB.UZ иловаси орқали

MIB.UZ иловасида қарздорлик текширилганидан сўнг қарзлар рўйхати акс этади. Фойдаланувчи тўланадиган қарздорликни танлайди ва тўловга ўтади.

Банк ёки терминал орқали

Қарздорликни исталган банкда ёки тўлов терминалида ижро ишини қўзғатиш тўғрисидаги қарорда кўрсатилган реквизитлар бўйича тўлаш мумкин. Бу ҳолда қоғоз квитанцияни сақлаб қўйиш муҳим.

Ойлик маошдан ушлаб қолиш

Қарздор расман ишласа, МИБ ижро ҳужжатини иш берувчига юбориши мумкин. Бу ҳолда бухгалтерия маошнинг бир қисмини ушлаб қолади ва қонунда кўзда тутилган

тарзда ундирувчига ўтказиб беради.

Эслаб қолинг

• МИБ фақат ижро ҳужжати мавжуд қарздорликлар билан шуғулланади.
• Қарздорликни расмий сервислар орқали онлайн текшириш мумкин.
• Қарзни Payme ёки Click орқали тўлаш мумкин.