Клинтонлар Эпштейн иши бўйича кўрсатма берди – тафсилотлар
|03:32 / 05.03.202626 20712 мин
АҚШ Конгрессининг Назорат қўмитаси «Эпштейн иши» бўйича собиқ президент Билл Клинтон ва унинг рафиқаси, собиқ давлат котиби Ҳиллари Клинтонни сўроқ қилди.
Билл Клинтон ва Ҳиллари Клинтон 2025 йил 20 январ куни АҚШ Капитолий биносидаги инаугурация маросимига келмоқда / Фото: The Washington Post / AP
Душанба куни Вакиллар палатасининг Назорат қўмитаси «Эпштейн иши» бўйича тергов доирасида АҚШнинг собиқ президенти Билл Клинтон ва унинг рафиқаси, собиқ давлат котиби Ҳиллари Клинтондан олинган кўрсатмаларнинг тўлиқ видеоларини эълон қилди.
Ўтган ҳафтадаги жами тўққиз соатлик сўроқ давомида республикачилар ва демократлар – Клинтонларни молиячи ва педофил-жиноятчи Жеффри Эпштейн ҳамда унинг ҳамроҳи Гислейн Максвелл билан бўлган алоқалари ҳақида сўроққа тутишган.
Иккала Клинтон ҳам содир этилган ҳар қандай жинсий савдо ёки суиистеъмол ҳолатларидан хабардор эмасликларини бир неча бор таъкидладилар. New York Times нашри уларнинг кўрсатмалардан олинган етти асосий хулосани келтирди.
Ҳиллари Клинтон у ерда бўлишни хоҳламади
Нашрнинг ёзишича, Ҳиллари Клинтон ойлар давомида Конгрессда Эпштейн масаласида кўрсатма беришдан қочишга ҳаракат қилди: сўроқ давомида ҳам келишга мажбур бўлганидан норозилигини яширмади. Унинг жавоблари ва тана тили ушбу жараёнга нисбатан нафрат билан тўла эди.
У ўзи фойдасиз деб ҳисоблаган сўроқлар пайтида ўзини босиқ тутишга қийналаётгандек кўринди. «Мен ҳатто ҳеч қачон учрашмаганман, деб ишонадиган одам ҳақидаги саволларга қандай жавоб беришим мумкин?» — деди у.
«Бир нарсани қайта-қайта неча марта айтишингиз кераклигини билмайман. Мен шунчаки буларнинг барчасининг алоқадорлигини тушунишга қийналяпман», деди кейинроқ собиқ биринчи хоним.
Билл Клинтон Эпштейн билан муносабатларини «ишбилармонлик» деб таърифлади
Мавзуга оид
Сўроқ пайтида ўзини эркинроқ тутган Билл Клинтон эса Эпштейн билан алоқаларини камайтириб кўрсатди. У ўзаро муносабатларини ҳақиқий дўстлик эмас, балки «хушмуомалалик» ва ишбилармонлик алоқаси сифатида тасвирлади.
Клинтон Эпштейн таништирган аёллар ёки қизлар билан ҳеч қандай жинсий алоқада бўлмаганини айтди. Шунингдек, Эпштейннинг шахсий оролига ҳеч қачон бормаганини, унинг самолётида саёҳат қилганида ҳеч қандай жинсий ҳаракатларга гувоҳ бўлмаганини айтди.
Жаноб Клинтоннинг ваннада юзи қорайтирилган аёл билан ётган машҳур сурати ҳақида эса «у кимлигини билмайман», деди. Шу билан бирга у билан ҳеч қачон жинсий алоқада бўлмаганини қўшимча қилди.
Собиқ президентга кўра, у Эпштейн билан биринчи марта 2001 ёки 2002 йилларда собиқ молия вазири Ларри Саммерс орқали танишган. Саммерс Эпштейнни Клинтон билан сиёсат ва иқтисод ҳақида гаплашмоқчи бўлган «маълумотга ташна одам» сифатида таърифлаган. Бунинг эвазига Эпштейн жаноб Клинтонга ҳуманитар сафарлар учун ўзининг шахсий самолётидан фойдаланишга рухсат берган.
Ненси Мейс Ҳиллари Клинтоннинг жаҳлини чиқарди
Жанубий Каролина штатидан республикачи вакил Ненси Мейс Клинтон хонимни сўроқ қилишда етакчи роль ўйнади. Ненси ундан Эпштейн файлларидаги жаноб Клинтон ёш аёллар билан тушган суратлар ҳақидаги «ҳис-туйғулари» ҳақида қайта-қайта сўради.
«Эрингизни ёш аёллар билан тушган суратларда кўрганингизда хаёлингиздан нима ўтди?» – деган Мейс. Клинтон хоним эса совуққонлик билан: «Мен тахмин қилмоқчи эмасман», деб жавоб берди.
Бироқ Мейс ўзи излаган очиқ тўқнашувга эришди: у Ҳиллари Клинтондан АҚШнинг амалдаги Савдо вазири Ховард Лутник билан муносабатлари ҳақида сўради.
Ховард Лутник кўрсатма бермоқда / Фото: Bloomberg
2001 йил 11 сентябр ҳужумлари пайтида Ҳиллари Нью-Йоркдан сайланган сенатор бўлган. Ўша пайтда Лутник – Cantor Fitzgerald компанияси раҳбари эди. Унинг компанияси 11 сентябр ҳужумларида 600дан ортиқ ходимларини йўқотган. Сенатор Клинтон хоним эса унинг ходимлари оилалари учун компенсация олишда ёрдам берган. Шундан кейин Лутник 2016 йилги сайловларда Клинтонга донорлик тадбирларида ёрдам берган. Сўроқда бу алоқалар ҳақида гап кўтарилишига сабаб – Лутникнинг ўзи ҳам Эпштейн билан боғлиқ можарога аралашиб қолган. Конгрессман Мейс айнан шу тарафдан Клинтон хонимни Эпштейн билан алоқалари ҳақида билмоқчи бўлди.
Мейс ўзининг ҳам жинсий зўравонликдан омон қолганлардан бири эканлигини ва 'бошқа қурбонларнинг ғамини ейишга ҳаракат қилаётганиниʼ эслатганида, Ҳиллари Клинтон ўзини тутолмай қолди.
«Мен ҳам ўша пайтда Бутунжаҳон савдо марказида ҳалок бўлган 3000 кишининг яқинлари ҳақида қайғураётган эдим!" - деди Ҳиллари қўли билан столга уриб.
"Мана, бугун ҳам сиз ўшандай ўзбошимчалик ва такаббурлик қиляпсиз," - дея Мейс унга кескин жавоб қайтарди.
Билл Клинтон Трамп билан Эпштейнни муҳокама қилганини айтди
Вакиллар палатасидаги демократлар собиқ президент — Клинтон мисолидан Доналд Трампни гувоҳ сифатида чақиришда фойдаланишга ҳаракат қилмоқда. NYTнинг ёзишича, аммо Клинтон уларнинг ишига унчалик ёрдам бермаган:
«Буни ҳал қилиш сизнинг ихтиёрингизда. Лекин у уни яхши танирди», — деди Билл Клинтон Трамп ҳам Эпштейн ҳақида қўмитага кўрсатма бериш керакми, деган саволга. Худди шу савол берилганда, Клинтон хоним «У менинг рўйхатимда бўлар эди», деб жавоб берган.
Билл Клинтон ва Эпштейн / Фото: Reuters
Клинтоннинг айтишича, у Трамп билан тахминан 20 йил олдин, унинг гольф майдонларидан бирида Эпштейнни муҳокама қилган. Собиқ президентнинг сўзларига кўра, Трамп «мулк битими» туфайли Эпштейн билан ораси бузилганини айтган.
Клинтон, шунингдек Трамп унга «Эпштейн билан боғлиқ бирон-бир номуносиб ишда иштирок этган, деб ўйлашга асос берадиган ҳеч нарса айтмаганини» ҳам қўшимча қилди.
Ҳиллари Клинтон «Pizzagate» бўйича қайта-қайта сўроқ қилинди
Колорадо штатидан республикачи вакил Лорен Боберт «Pizzagate» мавзусини кўтарди. Бу фитна назарияси бўлиб, унда демократлар Вашингтондаги пиццериялардан бирининг ертўласида болалар савдоси билан шуғулланувчи гуруҳни бошқаргани ҳақида даъволар илгари сурилган.
Боберт Клинтон хонимдан – Эпштейн иши бўйича эълон қилинган ва «Pizzagate» даъволарига алоқадор бўлиши мумкин бўлган ҳужжатларни кўриб чиққан-чиқмаганини сўради.
«Pizzagate" бутунлай уйдирма эди», деб жавоб берди Клинтон хоним ғазаб билан. «Сизнинг ҳатто бу мавзуни тилга олаётганингизга ишонолмайман», дея қўшимча қилди у.
Бунга жавобан Боберт "у ерда ишлатилган сўзларда ўхшашликлар бор"лигини айтди.
Максвелл ва унинг Клинтонлар билан алоқаси
Гислейн Максвелл – Жеффри Эпштейн ишидаги марказий шахслардан бири, британиялик медиа-магнат Роберт Максвеллнинг қизи. Элита қатламида вояга етган Максвелл – нуфузли сиёсатчилар, қироллик оилалари ва бизнесменлар доирасига Эпштейнни олиб кирган шахс ҳисобланади. Максвелл ва Эпштейн 1990 йилларда танишган, кейинчалик улар яқин бизнес ҳамкорларга айланган.
Суд ҳукмига кўра, Максвелл вояга етмаган қизларни қидириб топиш, уларни Эпштейн билан таништириш ва жинсий эҳтиёжи учун «тайёрлаш» билан шуғулланган. 2021 йилда у одам савдоси ва вояга етмаганларни жинсий қулликка жалб қилишда айбдор деб топилиб, 20 йиллик қамоқ жазосига ҳукм қилинди.
Билл Клинтон, Максвелл ва Эпштейн бирга тушган суръатлар
Максвеллнинг Билл Клинтон билан алоқалари Эпштейнникидан кўра анча яқинроқ ва дўстона бўлгани айтилади. Энг шов-шувли факт шундаки, 2010 йилда Билл ва Ҳилларининг ягона қизи — Челсининг тўйида Максвелл фахрий меҳмон сифатида иштирок этган. Бундан ташқари, Максвелл Билл Клинтон билан Эпштейннинг шахсий самолётида бир неча бор бирга учган.
Сўроқ давомида айни шу масалалар кўтарилди. Билл Клинтон Максвеллнинг Эпштейн ишидаги ролини билишдан «маъюс» бўлганини айтди. Унинг айтишича, Максвелл билан муносабатлари «дўстона» бўлган ва бу алоқа Эпштейн билан бўлган муносабатидан кўра узоқроқ давом этган.
Бироқ, собиқ президент Максвеллнинг – Эпштейннинг одам савдоси операцияларидаги иштирокидан хабари бўлмаганини таъкидлади. Билл Клинтон Максвеллнинг Трампдан «афв сўраш» ҳаракатлари ҳақидаги саволга ҳам жавоб берди.
«Биласизми, биз Максвелл билан дўстона муносабатда бўлганмиз. Мен бундан маъюс бўлдим. Лекин у қилган ишлар даҳшатли эди, у жазоланиши керак», деди Билл Клинтон.
Клинтон хоним кўрсатма беришни бошлаганига бир соатча бўлганида, унинг адвокати Шерил Миллс сўроқни тўхтатди: ижтимоий тармоқларда хона ичидан олинган сурат тарқалиб кетганди.
Маълум бўлишича, Лорен Боберт томонидан яширинча олинган ушбу сурат ўнг қанот блоггери Бенни Жонсон томонидан X тармоғига жойлаштирилган.
Клинтон қўмита қоидаларининг бузилишидан дарҳол фойдаланиб, эътироз билдирди ва ҳужжатларини йиғиб, эшитув хонасидан чиқиб кетди. Республикачилар бундай ҳолат бошқа такрорланмаслигига кафолат берганидан сўнг, у 30 дақиқа ўтиб қайтиб келди.
Демократлар ушбу ҳодисадан фойдаланиб, эшитувни матбуот учун очиқ қилишга уринди, бироқ республикачилар буни рад этди.
Эпштейн иши ва Клинтонлар оиласи
Жеффри Эпштейн иши АҚШ тарихидаги энг шов-шувли ва мураккаб жиноий можаролардан бири бўлиб, у элита қатламининг қоронғи сирларини очиб ташлади.
Мавзунинг илдизлари 2000 йилларнинг бошига бориб тақалади. Бой молиячи Жеффри Эпштейн вояга етмаган қизларни жинсий қулликка жалб қилиш ва улардан ўзининг нуфузли дўстлари учун фойдаланиш тармоғини яратганликда айбланган. 2008 йилда у Флорида штатида енгил жазо билан қутулиб қолган эди, бироқ 2019 йилда қайта ҳибсга олинди ва кўп ўтмай қамоқхонада шубҳали тарзда вафот этди.
«Эпштейн файллари» эса, бу – асосан у билан боғлиқ бўлган суд жараёнлари давомида махфийликдан чиқарилган миллионлаб саҳифалик ҳужжатлар, медиа маҳсулотлари ва кўрсатмалардир.
Эпштейн атрофида ўнлаб, балки юзлаб юқори мартабали шахслар — президентлар, қироллик оиласи аъзолари, миллиардерлар ва олимлар тўпланган эди.
Билл ва Ҳиллари Клинтонлар эса АҚШ тарихидаги энг нуфузли, шу билан бирга энг кўп муҳокама қилинадиган сиёсий жуфтлик ҳисобланади. Билл Клинтон 1993–2001 йилларда, 2 муддат давомида АҚШнинг 42-президенти бўлган. У 1975 йилда Ҳиллари Клинтон билан турмуш қурган. Ҳиллари эса нафақат собиқ Биринчи хоним, балки сенатор ва Обама даврида АҚШ Давлат котиби ҳам бўлган.
Ҳиллари Клинтон ва президент Билл Клинтон 1998 йил декабрь ойида, у Вакиллар палатаси томонидан импичмент қилинганидан сўнг / Фото: Associated Press
Клинтон, шунингдек 2016 йилда у АҚШ тарихида Демократлар томонидан президентликка номзод қилиб кўрсатилган биринчи аёл бўлди. Сайловда Доналд Трампга ютқазган бўлса-да, умумий овозлар сони бўйича ундан ўзиб кетганди.
Билл Клинтоннинг ушбу ишга аралашиб қолишига унинг «Lolita Express» номи билан танилган Эпштейннинг шахсий самолётида камида 26 марта учгани сабаб бўлган. Клинтон буни ҳуманитар мақсадлар билан изоҳласа-да, гувоҳларнинг у Эпштейннинг оролида ёки уйларида бўлгани ҳақидаги иддаолари шубҳаларни кучайтирган.
Хулоса қилиб айтганда, ушбу можаро Америка сиёсий тизимидаги ахлоқий инқирозни кўрсатиб берди ва ҳали-ҳануз кўплаб сиёсатчиларнинг обрўсига путур етказишда давом этмоқда.
