Мичигандаги синагогга ҳужум уюштирилди

12 март куни Мичиган штати, Окленд округидаги Уэст-Блумфилд шаҳарчасида жойлашган синагог ёнида отишма рўй берди.

Окленд округи шерифи Майкл Бушар журналистларга маълум қилишича, ҳужум қилган шахс ҳалок бўлган, синагог қўриқчиси жароҳат олган.

Гумонланувчи ўз бошқарувидаги юк машинасида Уэст-Блумфилд шаҳридаги Temple Israel синагогига бостириб кирган ва вестибюл томон ҳаракатланиб, қўриқчилардан бирини уриб кетган – у ҳушидан кетган. Иккинчи қўриқчи эса унга қарата ўт очган.

Шерифнинг айтишича, автомобил ёниб кетган. ОАВда эълон қилинган видеоларда синагог томидаги вентиляция қувурларидан чиқаётган қуюқ тутунни кўриш мумкин.

Уэст-Блумфилд Детройт яқинида жойлашган шаҳарча. Temple Israel – АҚШдаги энг йирик реформистик синагоглардан бири ҳисобланади. Унинг биноси жойлашган комплексда болалар боғчаси ҳам бўлиб, ҳодиса вақтида у ердаги ўнлаб болалар эвакуация қилинган.

Ички хавфсизлик вазирлиги гумонланувчи Ливанда туғилган ва 2011 йилда АҚШга келиб фуқаролик олган 41 ёшли Айман Муҳаммад Ғазалий эканини маълум қилди.

Шерифнинг сўзларига кўра, 30 нафар полициячи ис газидан заҳарланиш оқибатида шифохонага ётқизилган. У ёнғин сабаби текширилаётганини қўшимча қилган.

Полиция гумонланувчи қандай ҳалок бўлганига аниқлик киритмаган. Шерифнинг айтишича, автомобил ёниб кетгани туфайли унинг ўлими сабабини аниқлаш қийин.

«Айни вақтда биз унинг ўлимига айнан нима сабаб бўлганини айтишимиз қийин. Аммо хавфсизлик хизмати ходими гумонланувчига қарата ўт очган», – дейди Бушар.

У полициячилар «хавфсизлик нуқтайи назаридан» автомобилда портловчи қурилма бор ёки йўқлигини текширишганини қўшимча қилган.

Ҳодиса жойига штат ҳуқуқ-тартибот органлари ходимлари ва маҳаллий расмийлар, шунингдек, Федерал қидирув бюроси агентлари етиб келишган.

АҚШ президенти Доналд Трамп пайшанба куни Оқ уйдаги маросимда чиқиш қилатуриб, «Мичигандаги яҳудийлар жамоасига ва Детройтнинг барча аҳолисига ўз муҳаббатини изҳор қилмоқчилиги»ни айтди. «Бу даҳшатли», – дейди у.

«Мен синагог хавфсизлик хизматининг жасур ходимларига тезкор ҳаракатлари учун миннатдорчилик билдираман. Бу инсонлар ҳаётини сақлаб қолди. Биз антисемит ҳужумларга бўйин эгмаймиз ва мен президент Трампдан Америкадаги антисемит ҳужумларга қарши қатъий позицияси учун миннатдорман», – деди Исроил бош вазири Бинямин Нетаняҳу.

«Мичиганда антисемитизмга ўрин йўқ, биз унга тоқатсиз бўлишимиз лозим. Бундай пайтларда бирлашиш, қўшниларимизни қўллаб-қувватлаш, нафратнинг ҳар қандай кўринишига қарши туриш ва жамоаларимизни мустаҳкамлаш айниқса муҳимдир», – дея штат бош прокурори Дана Несселнинг сўзларини келтиради CNN.

Temple Israel синагогига 20 йилдан ортиқ вақт буён қатновчи Лиза Стерн ОАВ билан суҳбатда ҳужум ҳақидаги янгиликни эшитганидан кейин дўстларининг аҳволидан хабар олиш учун йўлга тушганини айтади. У йўл бўйида боғчадаги фарзандларининг олдига шошилаётган ота-оналарни кўрган.

«Уларнинг баъзилари ҳеч нарсани била олмасдан, ҳушидан кетди. Фақат бир неча дақиқа ўтиб уларга болалар хавфсизликда экани атилди», – дейди у.

Болаларнинг барчаси эвакуаци қилинди ва шаҳар ташқарисидаги клубга олиб кетилди, дейилади синагогнинг фейсбукдаги саҳифасида. 140 нафар тарбияланувчи ва ходимлар топилгани ва хавфсиз жойдалиги қайд этилган.

Стерннинг сўзларига кўра, 2023 йил октябрида Исроил ва Ҳамас ўртасида уруш бошлангач, АҚШда антисемитизм кайфияти ўсиши кузатилган ва барча синагогларни қўриқлаш ва хавфсизлик чоралари кучайтирилган.

28 феврал куни АҚШ ва Исроил Эронга қарши уруш бошлагач, ҳуқуқ-тартибот органлари Мичигандаги синагоглар ва бошқа диний муассасалар билан доимий мулоқотни йўлга қўйган, дейди Стерн.

Temple Israel синагогига 1941 йилда асос солинга, унга келувчилар 12 мингга яқинни ташкил этади. Уэст-Блумфилд – Детройт чеккасидаги шаҳар бўлиб, бу ерда яҳудийларнинг катта жамоаси мавжуд. Детройт яҳудийлар федерацияси ўтказган сўнгги сўровларга кўра, бу ҳудудда 71 минг атрофида яҳудийлар истиқомат қилади, бу эса Мичиган штатидаги жами яҳудийларнинг кўпчилик қисмини ташкил этади.