Трамп: АҚШ Эронга режалаштирилган ҳужумни ортга сурди

АҚШ президенти Дональд Трамп Эронга қарши 19 май кунига режалаштирилган ҳарбий ҳужумни кечиктирганини маълум қилди. Унинг айтишича, бундай қарорни қабул қилишни Қатар амири шайх Тамим бин Ҳамад Ол Соний, Саудия Арабистони валиаҳди Муҳаммад бин Салмон ҳамда БАА президенти шайх Муҳаммад бин Заид Ол Наҳаён сўраган.

Фото: REUTERS

Трамп бу ҳақда Truth Social ижтимоий тармоғида ёзиб, ҳозирда “жиддий музокаралар” олиб борилаётганини таъкидлади. Унинг фикрича, музокаралар натижасида АҚШ, Яқин Шарқ давлатлари ва бошқа мамлакатлар учун “мақбул келишув”га эришиш мумкин.

Трампнинг сўзларига кўра, эҳтимолий келишув Эроннинг ядровий қуролга эга бўлишини тақиқлашни ўз ичига олади.

Шу билан бирга, у Пентагон раҳбари Пит Ҳегсет, Қуролли кучлар бирлашган қўмондонлиги раиси Дэн Кейн ва АҚШ армиясига “агар мақбул келишувга эришилмаса, исталган вақтда Эронга қарши кенг кўламли ҳужум бошлашга тайёр туриш” бўйича кўрсатма берилганини айтди.

Reuters агентлиги қайд этишича, АҚШ 19 май куни Эронга зарба беришни режалаштиргани ҳақида бунгача очиқ маълумот бўлмаган.

Эрон ташқи ишлар вазирлиги вакили 18 май куни Теҳроннинг позицияси АҚШга Покистон орқали етказилганини билдирди.

Эроннинг давлатга қарашли Fars агентлиги 17 май куни Вашингтон Теҳронга иккинчи босқич музокаралар учун қўйгани айтилган беш талабни эълон қилди.

Fars маълумотига кўра, АҚШ 28 февралдан бошланган уруш давомида Эронга етказилган зарар учун товон тўлашдан бош тортмоқда, Вашингтон Эрондан 400 кг бойитилган уранни олиб чиқиб кетмоқчи, Эронда фақат битта ядровий объектлар мажмуаси ишлашига рози, Трамп маъмурияти Эроннинг музлатилган активларининг ҳатто 25 фоизини ҳам очишга тайёр эмас, урушни тўхтатиш масаласи музокаралар жараёни билан бевосита боғланган.

Эрон расмийлари фикрича, АҚШ бу талаблар орқали урушда эриша олмаган мақсадларига дипломатик йўл билан эришмоқчи. Шунингдек, уларнинг таъкидлашича, ҳатто бу шартлар бажарилган тақдирда ҳам АҚШ ва Исроилнинг “тажовуз таҳдиди” сақланиб қолади.

Шу муносабат билан Mehr агентлиги музокаралар “берк кўчага кириб қолгани”ни хабар қилди.

Fars агентлиги аввалроқ Эрон томони АҚШга қўйган шартларни ҳам эслатди. Улар қуйидагилардан иборат: урушни тўхтатиш, жумладан Ливандаги ҳаракатларни ҳам, Эронга қарши санкцияларни бекор қилиш, мамлакатнинг барча музлатилган активларини очиш, уруш оқибатида етказилган зарар учун компенсация тўлаш, Теҳроннинг Ҳўрмуз бўғози устидан суверенитетини тан олиш.

Маълум қилинишича, айнан Эрон биринчи бўлиб ўз шартларини билдирган, АҚШнинг беш талабидан иборат жавоб эса шундан кейин тақдим этилган.

Fars манбаси 12 май куниёқ Теҳрон бу шартлар бажарилмас экан, АҚШ билан музокараларга қайтмаслигини айтган эди. Эрон ҳукумати ушбу талабларни “ишончни тиклаш учун минимал чоралар” деб ҳисобламоқда.

АҚШ ва Эрон ўртасида апрель ойида Покистон воситачилигида эришилган сулҳ келишуви мунтазам равишда бузилмоқда.

13 апрелдан бери АҚШ флоти Эрон портларини блокада қилмоқда. Шу билан бирга, Эрон дронлари Ҳўрмуз бўғозидаги кемалар ва Форс кўрфази мамлакатларидаги объектларга ҳужумлар уюштирмоқда.