АҚШ ва Эрон якшанба куниёқ келишув меморандумини имзолаши кутилмоқда – ОАВ

АҚШ ва Эрон ўртасида Кўрфаздаги урушни тўхтатиш бўйича меморандум шу якшанба – 14 июнь куниёқ имзоланиши мумкин. Бу ҳақда Ғарбдаги дипломатик манбаси таяниб Reuters маълумот берди.

Манбага кўра, меморандум матни ҳали ҳам якуний босқичда кўриб чиқилмоқда. Хусусан, Эрон келишув Ливандаги жангларни ҳам тўхтатиши керак деган ўз позициясида қатъий турибди. Ливан жанубига бостириб керган Исроил у ерда Ҳизбуллоҳ билан кураш олиб бормоқда.

Мақсад шанба кунигача келишувни матн шаклини якунлашдан иборат. Токи битим АҚШ вице-президенти Ж.Д. Вэнс ва Эрон парламенти спикери Муҳаммад Боқир Ғолибоф томонидан имзоланиши мумкин бўлсин, дейди манба. Ҳозирча учрашувнинг аниқ жой белгиланмаган, бироқ Швецариянинг Женева шаҳри энг эҳтимолий вариант бўлиб турибди.

Эронга ён босилаётгани айтилмоқда

Reutersʼнинг Эрон расмийларига таяниб ёзишича, улар тавсифланган келишув шартлари Теҳронга у талаб қилган нарсаларнинг аксарият қисмини тақдим этаётганга ўхшайди. Трамп эса Эрон ёпиб қўйган Ҳўрмуз бўғозининг қайта очилишидан ташқари, ўзи истаган нарсалардан жуда кам қисмини қўлга киритгандек кўринмоқда.

Эроннинг юқори мартабали амалдорига кўра, келишув лойиҳаси – Эрон нефтига қўйилган санкцияларни бекор қилади, унинг миллиардлаб долларлик маблағларини музлатишдан чиқаради ва барча фронтларда, жумладан Ливанда ҳам ҳарбий ҳаракатларни тўхтатишни талаб қилади.

Ядровий масалалар кейинги музокаралар учун четга суриб турилади. Вашингтон Эрон ҳеч қачон ядро қуролини ишлаб чиқармаслигини таъминлайдиган келишувни хоҳлайди. Эрон эса бундай қуролга интилмаётганини айтади.

Теҳрондаги манба Эрон бунинг эвазига нима таклиф қилиши мумкинлиги ҳақида ҳеч нарса айтмаган. АҚШ ҳозирча муносабат билдирмади.

Эроннинг «Меҳр» ахборот агентлигига кўра, шартлар – АҚШнинг бошқа муҳим ён беришларини ҳам ўз ичига олади. Жумладан, ўз кучларини Эрон атрофидан олиб чиқиб кетиш мажбурияти ва вайрон бўлган Эрон иқтисодиётини қайта тиклаш режасини тақдим этиш шулар жумласидандир.

«Қўшма Штатлар ва унинг иттифоқчилари Эронни қайта тиклаш учун қиймати камида $300 миллиард бўлган режаларни тақдим этишлари керак», дейилади Меҳр хабарида.

Ажойиб келишув

АҚШ президенти Доналд Трамп пайшанба куни Эрон билан келишув тайёр бўлгани сабабли унга қарши янги зарбалар беришни бекор қилаётганини айтди.

«Биз ҳозиргина Эрон билан урушни тўхтатиш бўйича ажойиб келишувга эришдик», деди Трамп Оқ уйда журналистларга.

Трампнинг келишув ҳақидаги баёноти — пайшанба куни кечқурун Эронни яна «жуда қаттиқ» уриш билан таҳдид қилганидан бир неча соат ўтгач янгради.

«Биз имзо чекишимиз биланоқ бўғоз расман очилади, бу тез орада, жуда тез орада, балки Европада дам олиш кунларида содир бўлиши мумкин», деган Трамп Аммо, у бошқа тафсилотларни очиқламади.

BREAKING:

🇺🇸🇮🇷🇮🇱 President Trump has declared an official end to the war with Iran, announcing that a peace agreement will soon be signed in Europe. The breakthrough follows direct negotiations between Trump and the leaders of Qatar, the UAE, and Saudi Arabia. Notably, Israeli… pic.twitter.com/rtgTgR8aSe

— Commentary Donald J. Trump Truth Social Posts On X (@TrumpTruthOnX) June 11, 2026

Эрон Олий раҳнамоси Оятуллоҳ Мужтабо Хоминаий келишувни маъқулладими, деган саволга Трамп: «Менинг тушунишимча, ҳа», деб жавоб берди.

Аммо, Эрон ташқи ишлар вазирлиги расмий вакили Исмоил Бақоий пайшанба куни келишувнинг катта қисми якунланганини, бироқ Эрон ўзининг қизил чизиқлари борасида муросага келмаслигини айтганди.

Нашрнинг ёзишича, Ливандаги жангларни чеклаш – АҚШ билан бирга уруш бошлаган, аммо тинчлик музокараларига киритилмаган Исроил учун қабул қилиш қийин бўлиши мумкин. Хусусан, бош вазир Бинямин Нетаняҳу идораси берган баёнотда Исроил Эрон билан тузилган ҳеч қандай ўзаро англашув меморандумида томон бўлмаслиги айтилган.