Трамп НАТОда: Испания билан савдони узиш ва Гренландияни эгаллаш даъвоси

Испания ва Даниянинг муносабати

Испания бош вазири маъмурияти Мадрид Трампнинг сўзларини хотиржамлик билан қабул қилаётгани ва буни «одатий ҳол» сифатида баҳолаётганини маълум қилди.

Баёнотда айтилишича, Испания АҚШ билан мавжуд ижтимоий, маданий ва иқтисодий муносабатларни ўзгартириш ниятида эмас. Шунингдек, унда эслатиб ўтиш жоиз бўлган учта жиҳат санаб ўтилди:

• АҚШ Испания билан савдода профицитга эга – яъни, бу савдо муносабатларидан АҚШ кўпроқ фойда кўради;

• Европа Иттифоқи божхона ва савдо иттифоқи ҳисобланади, унда алоҳида аъзо давлатларни якка тартибда ажратиб кўрсатиш ёки жазолаш мумкин эмас. Буни Европа Комиссияси ҳам бир неча бор таъкидлаган;

• Иқтисодий алоқалар ҳукуматлар эмас, балки хусусий компаниялар томонидан ўрнатилади.

Испания соғлиқни сақлаш вазири Моника Гарция эса кескинроқ фикр билдирди. «Биз кўп томонлама муносабатлар ва тинчликни ҳимоя қиладиган суверен, демократик давлатмиз. Дипломатияни қўрқитиш ва безорилик билан чалкаштириб юбориш ҳақиқатда даҳшатли ҳолатдир», деб ёзди у.

Дания Бош вазири Метте Фредериксен эса Гренландия сотилмаслиги ёки бериб юборилмаслигини яна бир бор таъкидлади. «Биз НАТОнинг ҳар бир қаричини, жумладан, ўз ҳудудимизни ҳам ҳимоя қилишга тайёрмиз», деди у.

Трампнинг сўзларига муносабат билдирган НАТО дипломатларидан бири шундай деди: «АҚШ президенти ўртага ташлаётган ҳар бир саволга жавоб аниқ: кўпроқ Европага таянадиган НАТО барпо этиш керак. Анқарада айнан шу ишни қиляпмиз».

Трамп саммитга соя солмоқда

Анқарада Трамп яна Европа давлатларини уруш пайтида АҚШ кучларига ўз ҳаво ҳудудидан ва унинг ҳудудидаги базалардан фойдаланишга рухсат бермаганликда айблади.

Европалик расмийларнинг таъкидлашича, иқтисодиётни ларзага келтирган ушбу уруш олдидан улардан маслаҳат сўралмаганига қарамай, АҚШ кучлари олдида ваъда қилинган мажбуриятлар асосан бажарилган.

Reutersʼнинг ёзишича, Трампнинг Эрон билан тузилган келишув якунланганини эълон қилиши – европалик етакчилар бирдамликни ҳамда Украинани қўллаб-қувватлашни намойиш этишга умид қилган саммитга соя солди.

Трамп ўзининг кутилмаган баёнотларини асосан НАТО Бош котиби Марк Рютте билан бирга чиқишида овоза қилди.

Рютте Трампнинг мудофаа харажатлари, Эрон ва Гренландия борасидаги хавотирларини сидқидилдан юмшатишга ҳаракат қилди. Айни пайтда ушбу муаммоларни кун тартибига олиб чиққани учун президентни кўкларга кўтариб мақтаб турди.

Ушбу баёнотлар, шунингдек, Европа мамлакатлари ҳарбий харажатларни ошириш бўйича масъулиятни ўз зиммаларига олгани ҳақидаги хабарларга ҳам путур етказди. Нашрнинг ёзишича, сешанба куни мудофаа соҳасида камида 50 миллиард долларлик янги ташаббуслар эълон қилинганди.