Самарқанд шаҳри марказида арзон квартиралар ваъда қилинди, харидорлар билан шартномалар тузилди, миллионлаб сўмлик тўловлар қабул қилинди. Орадан уч йил ўтгач эса давлат органлари бу ҳудудда кўп қаватли уй қурилиши учун зарур ҳужжатлар мавжуд бўлмаганини маълум қилди.
Kun.uz юзлаб мурожаатчилар, масъул идоралар ва расмий ҳужжатлар асосида мазкур ҳолатни ўрганди.
Шаҳар марказидаги Ибн Халдун ва Ал-Хоразмий кўчалари кесишмасида жойлашган бўш ер майдони бир неча йил аввал юзлаб оилалар учун орзу манзили сифатида тақдим этилган эди. Ижтимоий тармоқларда тарқатилган рекламаларда бу ерда замонавий кўп қаватли турар жой мажмуаси қурилиши, квартиралар эса бозордаги нархлардан анча арзон таклиф қилинаётгани айтилади.
2022 йилда ташкил этилган «GOLD HAUSE IDDK» масъулияти чекланган жамияти айнан шу лойиҳани ижтимоий тармоқларда фаол тарғиб қилган. Компания вакиллари Самарқанд шаҳри тарихида бундай арзон нархда квартиралар таклиф қилинмаганини таъкидлаб, харидорларни акциялар ва бўлиб-бўлиб тўлаш имкониятлари билан жалб қилишга уринган.
«Ўзбекистон тарихида ҳеч ким бундай нарх қилмаган. Самарқанд шаҳри тарихида ҳам бундай нарх бўлмаган. 56 квадратли уйни 20 минг долларга, 70 квадратли уйни 24 минг долларга берамиз», дейилади компания рекламаларидан бирида.
Рекламаларда бўлажак турар жой мажмуасининг макетлари, қурилиш майдони ва келажакда барпо этиладиган бинолар намойиш қилинади. Мурожаатчиларнинг айтишича, уларга айнан ҳозирги котлован жойи қурилиш майдони сифатида кўрсатилган.
«Рекламага ишондик»
Kun.uz суҳбатлашган мурожаатчиларнинг деярли барчаси қарор қабул қилишда ижтимоий тармоқлардаги рекламалар ҳал қилувчи аҳамиятга эга бўлганини айтмоқда.
Уларнинг сўзларига кўра, компаниянинг сотув офиси айнан қурилиш майдони қаршисида фаолият юритган. Харидорлар шу ерда қабул қилинган, квартиралар танланган, шартномалар расмийлаштирилган ва тўловлар қабул қилинган.
«Реклама орқасидан мен ҳам сингилларимга уй олиб бераман деб келдим. Бизга қурилишни бошидан охиригача битказиб беришлари ҳақида ваъда қилишди. Камрон Тўсиевнинг ўзи билан учрашганмиз. Шартнома тузилган, квитанциялар ҳам қўлимизда», дейди Раъно Жайнакова.
Яна бир фуқаро эса маблағни мол-ҳолини сотиб, қарз олиб тўлаганини айтади.
«Мен деҳқонман. Мол-қўйларимни сотдим, қарз бўлдим, шундай қилиб пулни олиб келиб бердим. Рекламага ишондик», дейди Илҳом Баҳриев.
Ҳаммаси расмийдек туюлган
Мурожаатчиларнинг айтишича, уларнинг аксариятида лойиҳанинг қонунийлигига шубҳа туғилмаган.
Сотув офиси, муҳр босилган шартномалар, расмий квитанциялар, деворлардаги давлат рамзлари ва катта ҳажмдаги реклама кампанияси одамларда ишонч уйғотган.
«Президентнинг расмлари, байроқлар осилган, катта офис эди. Ҳақиқий компания деб ўйладик. Ҳужжатларни ҳам кўрсатишди. Шунинг учун ишондик», дейди мурожаатчилардан бири.
Компания харидорларга квартиралар 2025 йил охиригача топширилишини ваъда қилган. Бироқ вақт ўтиши билан одамлар кутган қурилиш бошланмайди. Ойлар, йиллар ўтади.
Мурожаатчиларнинг айтишича, ҳар сафар уларга «яна бироз кутиш», ҳужжатлар расмийлаштирилаётгани ёки қурилиш яқин орада тезлашиши ҳақида тушунтириш берилган.
Шундан кейин харидорлар орасида саволлар кўпайди. Улар масъул давлат идораларига мурожаат қилишга қарор қилади.
«Бу ерда умуман кўп қаватли уй қурилиши режалаштирилмаган»
Компания вакиллари аввал қурилиш яқин орада бошланишини айтган бўлса, кейинроқ турли сабабларни келтира бошлаган. Айримларга қўшни ҳовлилар сотиб олинаётгани, бошқаларига эса ҳужжатлаштириш ишлари давом этаётгани айтилган.
Бироқ вақт ўтиши билан харидорларнинг шубҳаси ортади ва улар давлат идораларига мурожаат қила бошлайди.
Kun.uz суҳбатлашган Самарқанд вилояти Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги бош бошқармаси масъулларининг айтишича, 2025 йил ёзида фуқаролардан ушбу объект бўйича кўплаб мурожаатлар келиб тушган.
Шундан сўнг мутахассислар ҳудудни ўрганади. Маълум бўлишича, Ибн Халдун ва Ал-Хоразмий кўчалари кесишмасида жойлашган мазкур ер участкасида кўп қаватли турар жой қурилиши назарда тутилмаган.
Бошқарма бу ҳақда аҳолини огоҳлантириш мақсадида махсус видеолавҳа ҳам тайёрлаб, 2025 йил 29 сентябрда ижтимоий тармоқларда эълон қилади. Видеода масъуллар ижтимоий тармоқларда тарқатилаётган рекламаларга ишониб қолмасликка чақирган.
Бу баёнот юзлаб мурожаатчилар учун мутлақо кутилмаган хабар бўлган. Чунки улар квартира харид қилганида айнан шу ҳудудда кўп қаватли уй қурилиши бошланганига ишонтирилганини айтмоқда.
Шундан кейин мазкур ҳолатга Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги соҳасида назорат инспекцияси ҳам аралашади. Инспекция текшируви давомида яна бир кутилмаган ҳолат пайдо бўлади.
«GOLD HAUSE» бошқа корхона объектини кўрсатиб одамлардан пул олган
Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги соҳасида назорат инспекциясига кўра, Ибн Халдун ва Ал-Хоразмий кўчалари кесишмасидаги мазкур ер участкасида қурилиш ишлари тегишли рухсат этувчи ҳужжатларсиз амалга оширилган.
Kun.uz билан суҳбатда инспекция масъуллари ушбу ерда кўп қаватли турар жой қурилиши учун белгиланган тартибда рухсат берилмаганини маълум қилди.
Шунингдек, текширув давомида мазкур ҳудудда қурилиш ишларини энди бошқа юридик шахс – 2024 йилда ташкил этилган «YUKSEL GROUP SAM» масъулияти чекланган жамияти амалга ошираётгани қайд этилган.
Инспекциянинг маълум қилишича, рухсатсиз равишда котлован қазиш ва бетон ишларини бажариш ҳолатлари аниқланган. Шу муносабат билан компания раҳбарига нисбатан маъмурий чора қўлланган.
Шу ўринда яна бир савол пайдо бўлди. Чунки Kun.uz суҳбатлашган юзлаб мурожаатчиларнинг барчаси квартираларни «GOLD HAUSE IDDK» билан тузилган шартномалар асосида харид қилганини айтмоқда.
Тўлов квитанцияларида ҳам айнан шу компания номи кўрсатилган. Ижтимоий тармоқлардаги рекламалар ҳам шу компания номидан тарқатилган. Инспекция ҳужжатларида эса мутлақо бошқа юридик шахс – «YUKSEL GROUP SAM» қайд этилган.
Яъни бир томонда фуқаролар билан шартнома тузган ва маблағ қабул қилган компания, иккинчи томонда эса текширув ҳужжатларида тилга олинган бошқа компания.
Kun.uz давлат реестри маълумотларини ҳам ўрганди. Унга кўра, «GOLD HAUSE IDDK» ва «YUKSEL GROUP SAM» масъулияти чекланган жамиятларининг таъсисчилари ва раҳбарлари турлича кўрсатилган.
Расмий маълумотларда улар ўртасида тўғридан тўғри корпоратив боғлиқлик қайд этилмаган. Бироқ биз тасвирга олган кадрларда яна бир эътиборли ҳолат кўзга ташланди. Ҳозирда «YUKSEL GROUP SAM» фаолият юритаётган офис биносида «GOLD HAUSE IDDK» логотипи ҳам сақланиб турибди. Бино фасадида ҳар икки компаниянинг логотиплари жойлашган.
Бу ҳолат мазкур икки компания ўртасида муносабат бўлгани ҳақидаги саволларни юзага чиқармоқда.
Воқеага Самарқанд шаҳар ҳокимлиги ҳам муносабат билдирди.
Ҳокимлик ахборот хизматига кўра, мазкур қурилиш шаҳар ҳокимлиги билан келишилмаган, белгиланган тартибда зарур рухсат этувчи ҳамда лойиҳа ҳужжатлари расмийлаштирилмаган.
Муносабатда, шунингдек, ушбу шахслар фуқаролардан квартира сотиш мақсадида маблағ жалб қилгани ҳам қайд этилган.
Шу тариқа, бир-бирини тўлдирувчи бир нечта расмий манба – Қурилиш бошқармаси, Қурилиш инспекцияси ва шаҳар ҳокимлиги мазкур ҳудудда қурилиш учун зарур ҳуқуқий асослар мавжуд бўлмаганини маълум қилди.
«Энди бизга уй керак эмас, пулимизни қайтариб беришсин»
Мурожаатчиларнинг аксарияти энди квартира олишдан умидини узганини айтмоқда. Уларнинг асосий талаби – йиллар олдин тўлаган маблағларини қайтариб олиш.
Айримлар компанияга пулни қайтариш ҳақида ариза ҳам берган. Бироқ уларнинг айтишича, ҳозиргача бирор натижа бўлмаган.
«2025 йил август ойида пулни қайтариш ҳақида ариза ёзганман. Лекин шу кунгача бир сўм ҳам олганим йўқ», дейди Жалолиддин Эсанмуродов.
Бошқа бир фуқаро эса квартира учун йиллар давомида тўплаган маблағини тўлиқ тўлаб бўлганини айтмоқда.
«Уч йил меҳнат қилиб, уйли-жойли бўламан деб юрдик. Бугун эса икки келин билан укамнинг уч хонали уйида яшаяпмиз. Боргани бошқа жойимиз йўқ», дейди Амин Азимов.
Бу можаро ортида ҳар бир оиланинг ўзига хос дарди бор.
Мурожаатчилардан бири қизи айнан шу воқеалардан кейин кучли руҳий зарба олганини сўзлаб берди. Унинг айтишича, қизи квартира учун қарз олиб маблағ тўлаган. Кейинчалик қурилиш амалга ошмаслиги маълум бўлгач, соғлиғи ёмонлашган.
Яна бир аёл эса турмуш ўртоғи маблағлар тақдиридан қаттиқ хавотирга тушганидан кейин юрак хуружидан вафот этганини айтди.
«У доим ўғлим кўчада қолди, пулларимиз нима бўлади, деб юрарди. Кейин юраги чидамади», дейди Бинобар Азимова.
Бошқа бир мурожаатчи эса бу воқеалардан кейин отасидан айрилганини айтди.
«Компания билан боғлиқ воқеаларни эшитиб, қаттиқ хавотир олганди. Кейин юраги бардош бермади», дейди у.
Самарқанд вилояти Ички ишлар бошқармасига кўра, мазкур ҳолат юзасидан Жиноят кодексининг 168-моддаси тўртинчи қисми билан жиноят иши қўзғатилган.
Шунингдек, жиноят иши доирасида айбдор шахсларга нисбатан қамоққа олиш тарзидаги эҳтиёт чораси қўлланган.
Ушбу воқеа кўчмас мулк бозорида чиройли реклама, замонавий макет ёки ҳашаматли офиснинг ўзи етарли кафолат эмаслигини яна бир бор кўрсатди.
Мутахассислар таъкидлаганидек, хонадон харид қилишдан аввал ер участкасига бўлган ҳуқуқ, шаҳарсозлик ҳужжатлари ва қурилишга берилган расмий рухсатномаларни текшириш ҳар бир харидор учун муҳим аҳамиятга эга.
Kun.uz воқеалар ривожини кузатишда давом этади.
