АҚШ президенти Доналд Трамп маъмурияти Жексон-Вэник тузатишини бекор қилишни ёқлайди. Бу ҳақда АҚШ давлат котиби Марко Рубио 19 октябрь куни Самарқандда журналистларга маълум қилди.
«Биз унинг бекор қилиниши тарафдоримиз. АҚШ Конгрессида бундай қарорни қўллаб-қувватловчи кўплаб нуфузли шахслар бор. Сенатда номзодимни тасдиқлаш бўйича эшитувлар чоғида ҳам бу ҳақда сўрашган ва мен бекор қилинишини ёқлашимни айтган эдим. Маъмурият ҳам бунга чақирмоқда. Конгресс ҳозирча шунчаки бу масалага етиб келгани йўқ, аммо бу содир бўлишига умид қиламиз», — деди Рубио.
2025 йил ноябрда АҚШ Конгрессининг иккала палатаси - Сенат ва Вакиллар палатаси 1974 йилдан бери амалда бўлган ва миграция эркинлигига тўсқинлик қилувчи давлатлар билан савдо алоқаларини чеклайдиган Жексон-Вэник тузатишини бекор қилиш тўғрисидаги қонун лойиҳасини киритган эди. Бироқ, ушбу лойиҳа бўйича овоз бериш жараёни ҳануз ўтказилмаган.
Совуқ уруш даврида қабул қилинган тузатиш узоқ йиллар давомида бир қатор давлатлар, собиқ СССР давлатлари, жумладан Ўзбекистон билан савдога сиёсий чекловлар қўйган эди.
СССР парчаланганидан сўнг, қонун автоматик равишда барча МДҲ мамлакатларига тааллуқли бўлди. Кейинчалик, АҚШ баъзи давлатларни унинг таъсиридан чиқарди: Россия, Украина, Қирғизистон, Арманистон, Грузия, Латвия, Литва, Эстония. Бироқ, Марказий Осиёнинг аксарият давлатлари - Қозоғистон, Тожикистон, Туркманистон ва Ўзбекистон - чекловлар остида қолмоқда.
Мутахассисларнинг таъкидлашича, тузатишнинг бекор қилиниши қуйидагилар учун шароит яратади:
Марказий Осиё мамлакатларининг АҚШ бозорига киришини кенгайтириш;
Америка инвестицияларини жалб этиш;
минтақанинг Вашингтон билан стратегик шериклигини мустаҳкамлаш.
