Yana bir necha kundan so‘ng 2016 yil ham tarix zarvaraqlariga yoziladi. Va ushbu qisqa davr mobaynida, hayot o‘sha-o‘sha, Quyosh tizimi, galaktikamiz va umuman, butun Borliq-Koinot o‘zgarmagandek. Insoniyat Quyosh atrofida yana bir marta to‘liq aylanib chiqdi va 4,5 mlrd martaga yana bir yil qo‘shildi. Shu bilan birga, biz Koinotda har yili bo‘ladigan yirik hodisalar, xususan:
kometalar uchishi;
meteoritlar yomg‘iri go‘zalligi;
yaqin yulduz jilosi;
o‘ta yangi yulduzlarni kuzata oldik. Ammo, bularning barchasi eng ko‘zga tashlangan o‘zgarishlardir.
Ma'lumki, bizning nazdimizda, bir yil uzoq davrdek tuyuladi. Inson hayoti nuqtainazardan 365 kun davomida juda ko‘p narsa yuz berishi mumkin. Biroq,13,8 mlrd yosh deb hisoblanadigan Koinot bilan qiyoslaganda bir yil bu bir lahzadek gap. Haqiqatdan ham, agar inson hayotini Koinot yoshiga taqqoslaganimizda, bu insonning 0,2 soniyalik umrini anglatgan bo‘lar edi.
Shunday qilib, o‘tib borayotgan yilda Yerning aylanishi sekinlashdi. Garchi bu insoniyatga sezilmagan bo‘lsa-da, shunday. Yer o‘tgan yilgiga qaraganda 4 nanosoniya sekinroq Quyosh atrofini aylanib chiqadi. Bu yana 4 mlrd yildan so‘ng, kabisa yillardan voz kechishga olib keladi.
Bu yilgi Oy ham o‘tgan yilgiga qaraganda bizdan nisbatan uzoqroqda joylashgan. Bunga sabab burchak lahzasini Saqlash qonunidir. Yer — Oy tizimi: ular o‘z o‘qlari atrofida aylanadi, shu bilan birga Oy Yer atrofida ham aylanadi. Yer aylanishi sekinlashar ekan, nima bilandir bu yo‘qotishni, ya'ni ikki aylanishlaridagi nomutanosiblikni tenglashtirish lozim bo‘ladi. Oy tizimni saqlab qolish uchun Yerdan uzoqlashadi. Bir yillik davrda buni lazerli masofa o‘lchagich bilan ham sezmaslik mumkin, ammo, oradan 650 mln yillar o‘tgach, to‘liq quyosh tutilishi degan narsa boshqa ro‘y bermaydi. Chunki, Oy Quyoshni butunlay to‘sib qo‘yish darajasida Yerga yaqin bo‘lmaydi.
Yer sathiga nurini beminnat sochuvchi Quyosh ham bir yil avvalgiga qaraganda issiqroq jismga aylandi. Ammo, bu o‘rtacha ma'noda. Chunki, Quyosh o‘zgarishi umumiy iqlim isishidan kattaroqdir. Shunga qaramay, Quyosh yorqinligi bir yilda 0,0000000005 foizga o‘zgarishi sabab, buning bevosita sezilishi uchun katta muddat talab qilinadi. Quyosh materiyani energiyaga aylantirar ekan, Eynshteynning E = mc2 formulasida binoan yiliga taxminan 1017 kg vazn yo‘qotadi. Quyosh ko‘proq yoqilg‘ini yoqar ekan, yanada isiydi, shu sababli ko‘proq yoqilg‘ini yoqadi. Bu esa, energiyaning umumiy ko‘rsatkichi oshishiga olib keladi. Shunday qilib, yana 2 mlrd yildan keyin Quyosh Yerning butun okeanlarini bug‘latib yuboradigan darajada qizib ketadi va sayyoradagi bizga ma'lum hayot yo‘q bo‘ladi.
