“Harna-da, harna...”: Bog‘chalarni talayotganlar kim?

Pok qalbga zarra misol qoralik kelib tushsa, u qattiq titraydi. Shu sababdan, o‘sha qalb sohibi darrov tavba qiladi, qilgan ishidan qattiq pushaymon bo‘ladi. Ana shu istig‘forlardan so‘ng, qalbdagi qoralik tozalanadi va u yana avvalgi holatiga qaytadi. Agar kishi qalbiga qoralik tushgan zahoti qilgan ishidan pushaymon bo‘lmasa, xulosa chiqarmasa, bilgan ishidan qolmasa, qoralik tinmay tushavergan qalb bora-bora qattiqlashadi va hech narsadan ta'sirlanmaydigan bo‘lib qoladi. Qalbi qattiq inson uchun gunoh ishlar tabiiylik tusini oladi. Masalan, u birovlar haqini tap tortmay yeydi, oilasiga tashiydi, bolasiga yediradi. Hatto o‘sha haq norasida bolalarniki bo‘lsa ham...

2017 yilning 30 sentabrda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Maktabgacha ta'lim tizimi boshqaruvini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoni qabul qilindi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti 2017 yil 19 dekabrdagi Maktabgacha ta'lim tizimida amalga oshirilayotgan islohotlar va istiqboldagi vazifalarga bag‘ishlangan majlisida ham bu borada mutasaddilarga aniq topshiriqlar berdi. Farmon imzolanganiga, topshiriqlar berilganiga ham oylar bo‘ldi. Ammo bu sohada yana o‘sha loqaydlik, yana o‘sha ko‘zbo‘yamachilik, o‘g‘irlik, talon-toroj qilish to‘xtamayapti, qaytanga davom etmoqda.

Masalan, joriy yilning 23 yanvar kuni Maktabgacha ta'lim vaziri A.Shin Toshkent shahrining Yunusobod tumanida joylashgan MTM faoliyati bilan yaqindan tanishdi. Ana shunda ma'lum bo‘ldi-ki, oshpaz 2-ovqatga berilishi lozim bo‘lgan 35,22 kg go‘sht o‘rniga 31kg go‘sht ishlatgan. Mehmonlarning kutilmagan tashrifi uni esankiratgani bois, pishib turgan no‘xatli bo‘tqaga yana 4 kg xom go‘shtni solib, ko‘zbo‘yamachilik qilgan.

Yana bir misol: 31 yanvar kuni Samarqand shahridagi 69-maktabgacha ta'lim muassasasida o‘tkazilgan navbatdagi o‘rganishda ham xuddi shu holati kuzatilgan. Me'yor bo‘yicha MTMdagi 297 nafar bolaning har biriga 100 gramm go‘sht mahsuloti, jami 29,7 kg go‘sht mahsuloti ishlatilishi kerak edi. Tekshirishlar shuni ko‘rsatdiki, qozonga solingan haqiqiy go‘sht miqdori 3,7 kg.ni tashkil qildi. Tog‘oraga solingan xom go‘sht mahsulotining og‘irligi 7.7 kg.ni, pishayotgan va xom go‘shtni qo‘shib hisoblaganda, esa jami 11,4 kilogrammni tashkil qildi. 17,6 kilogramm go‘sht urib qolingani ayon bo‘ldi.

Keling, haqiqatdan ko‘z yummaylik – mazkur holatlar Respublikadagi boshqa MTMlardan kuzatilmaydi, deb o‘ylaysizmi? To‘g‘ri, oralarida toza qalb sohiblari boshqarib turgan bog‘chalar bor, ammo o‘zga hamkasblari tomonidan qilinayotgan vijdonsizlik ular ishiga ham soya solayotgandek. Oddiy mantiqqa e'tibor bering: yuqorida misollar keltirib o‘tilgan insofsizlik qayerda bo‘lyapti? Bolalar bog‘chasida. Kimning haqi umarilyapti? Bolalarning. Va ana shu harom luqma olib borib, boshqa bir bolaga yedirilyapti. Eng dahshatlisi, bu ishlarning tepasida ayoldek ulug‘ zotlar turibdi. Qora zanjirning iflos xalqalari...

Odamga alam qiladigani davlat rahbari tinimsiz, orom bilmasdan, o‘zini qiynab O‘zbekistonni, o‘zbek xalqini o‘zgartirishga, dunyoqarashini kengaytirishga, uning turmush tarzini yaxshilashga jon-jahdi bilan harakat qilayotgan bir paytda tanaga tushgan ko‘rinmas darddek, bir burchakda biqinib olgancha, bolalar haqini talayotgan, mansabidan, imkoniyatidan to‘g‘ri foydalanmay, qo‘liga nima tushsa: go‘shtmi, suyakmi, kartoshkami, piyozmi, hojatxona qog‘ozimi, talon-toroj qilayotgan ayrim bog‘cha mudiralaridan nafratlanmaydimi kishi? Nega biz bunaqamiz? Nega kichik mansab tegsa, darrov nimanidir talash, nimadan foydalanib qolish haqida o‘ylaymiz? Nega prezident tomonidan aytilayotgan gaplar haqida mushohada yuritmaymiz? Kamol va Nihonning sevgi afsonasini sharhlashga yetgan aqlimiz, davlat rahbarining so‘zlarini chaqishga yetmaydimi?

Alloh o‘zining muqaddas kalomi Qur'oni karimda shunday marhamat qiladi: “Ey iymon keltirganlar! Bir-birlaringizning mollaringizni botil yo‘l bilan yemang”. Bu o‘zganing haqiga ko‘z olaytirmang, siz Insonsiz, pastkash bo‘lmang, deganidir. Endi o‘zgarish vaqtimiz yetdi. Endi kengroq fikr yuritish uchun imkoniyatimiz, salohiyatimiz bor.

Ha, aytgancha yaqinda muharririmiz o‘zi bilan bo‘lgan bir voqeani so‘zlab berdi. “Bir kuni farzandlarimni bog‘chaga olib borish uchun yo‘lga otlandim. Mashinada ketayapmiz. Shunda qizim: “Dada, katta bo‘lsam direktor bo‘laman”, deb qoldi. Hayron bo‘ldim. “Qanaqa direktor, nima uchun aynan direktor?”, deb so‘radim ham hayrat, ham qiziqish bilan. “Bog‘cha direktori! Zo‘r-da, Bog‘chamizdagi direktorga maza, har kuni bog‘cha opalarimizdan pul olganini ko‘raman...”. Hayratimga ming hayrat qo‘shilgan edi o‘shanda”.

Mana, biz ma'rifatni bolalikdan o‘rganar deb farzandimizni olib borayotgan dargohda ular nimani o‘rganib, nimaga havas qilishmoqda. Eng fojialisi ularga o‘rnak bo‘layotganlar kimlari ekanligi kundek ravshan. Xullas, xulosa o‘zingizdan...

Sarvar Anvar o‘g‘li,

jurnalist