2018 yil 30 iyun kuni prezident Shavkat Mirziyoyev «O‘zbekiston Respublikasining soliq siyosatini takomillashtirish konsepsiyasi to‘g‘risida»gi farmonni imzoladi.
Juda ko‘p bahs-munozaralar va muhokamalardan so‘ng, soliq konsepsiyasi yakuniy ko‘rinishga keldi.
Uning «asosiy maqsadi - soliq yukini izchillik bilan kamaytirish, soliq solish tizimini soddalashtirish va soliq ma'muriyatchiligini takomillashtirish» ekani qayd etildi. Buning natijasida «iqtisodiyotni jadal rivojlantirish hamda mamlakatning investitsiyaviy jozibadorligini yaxshilashga erishish mumkinligi» aytildi.
Amaldagi soliq tizimida esa «soliq to‘lovchilar tomonidan xodimlarning real sonini va mehnatga haq to‘lash fondini yashirishga olib keluvchi mehnatga haq to‘lash fondi soliq stavkalarining yuqoriligi, yangi konsepsiya esa buni bartaraf qilinishiga olib kelishi» ta'kidlandi.
Xo‘sh, yangi soliq tizimida ishchi xodimlarning mehnat haqi bo‘yicha qanday o‘zgarishlar yuz beradi? Soddaroq qilib aytganda, oylik maoshimiz qisqaradimi yoki ko‘payadimi? Bugun mana shu savollarga javob berishga harakat qilamiz.
O‘zbekiston Respublikasining soliq siyosatini takomillashtirish konsepsiyasi doirasida 2019 yil 1 yanvardan boshlab:
1. Mehnatga haq to‘lash ko‘rinishidagi daromadlar 12 foiz miqdorida soliqqa tortiladi.
Ya'ni, barcha fuqarolar uchun jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘ining yagona stavkasi 12 foiz qilib belgilanadi. Shundan 0,1 foiz shaxsiy jamg‘arib boriladigan pensiya hisobvaraqlariga yo‘naltiriladi. Bunda, ayrim toifadagi fuqarolarning eng kam oylik ish haqining 4 baravari miqdoridagi daromadlarini soliq solishdan ozod qilishning amaldagi tartibi saqlab qolinadi.
Ayni paytda, amal qilayotgan tizim bo‘yicha, jismoniy shaxslarning mehnatga haq to‘lash ko‘rinishidagi daromadlari quyidagi tartibda - eng kam ish haqining (EKIH) 1 barobarigacha 0 foiz, 1 barobaridan 5 barobarigacha 7,5 foiz, 5 barobaridan 10 barobarigacha 16,5 foiz, 10 barobaridan boshlab 22,5 foiz shkala bo‘yicha soliqqa tortilayapti. Bunda daromad solig‘ining 2 foiz shaxsiy jamg‘arib boriladigan pensiya hisobvaraqlariga yo‘naltirilmoqda. Eslatib o‘tamiz, EKIH bugungi kun holatiga 184 300 so‘mga teng.
Yangi konsepsiya bo‘yicha jismoniy shaxslarning daromadi hech qanday shkalalarga ajratilmaydi va qiymati qancha bo‘lishidan qat'iy nazar, 12 foiz miqdorida soliqqa tortiladi. Bunda, daromad solig‘ining 0,1 foiz shaxsiy jamg‘arib boriladigan pensiya hisob-varaqlariga yo‘naltiriladi.
