O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlis Qonunchilik palatasining joriy yilning 25 sentabrda o‘tkazilgan navbatdagi majlisida bir qator muhim qonun hujjatlari ko‘rib chiqildi. Ulardan biri — O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti qonunchilik tashabbusi huquqi asosida parlament quyi palatasiga kiritilgan Birlashgan Millatlar Tashkilotining Iqlim o‘zgarishi to‘g‘risidagi doiraviy konvensiyasi “Parij bitimi” (Parij, 2015 yil 12 dekabr)ni ratifikatsiya qilish to‘g‘risida»gi qonun loyihasidir, deb yozmoqda Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputati Qobil Nosirov.
Majlisda qayd etilganidek, bugun jahon hamjamiyati iqlim o‘zgarishini insoniyat oldida turgan eng jiddiy muammolardan biri, deb tan olmoqda. Darhaqiqat, XX asrga kelib, dunyo mamlakatlarining keskin industrial rivojlanishi, tabiat qonuniyatlariga bo‘ysunmasdan, uning resurslaridan nooqilona foydalanishi natijasida atmosferaga behisob miqdorda issiqxona gazlari chiqarilishi iqlim o‘zgarishiga olib keldi. Bu esa, o‘z navbatida, dunyoning turli nuqtalarida yilning to‘rt faslida ham haroratning keskin o‘zgarishiga, ba'zi yerlarda halokatli yog‘ingarchiliklar, toshqin, bo‘ron-u to‘fon kabi ofatlarga, aksincha boshqa joylarda qurg‘oqchilik, cho‘llanish, yer degradatsiyasi, o‘rmon yong‘inlari va boshqa ekologik muammolarga sabab bo‘lmoqda.
Butunjahon meteorologiya tashkiloti ma'lumotlariga ko‘ra, bugungi kungacha global yillik o‘rtacha havo harorati 1880 yildagi darajadan 1°C ga ortgan. O‘zbekistonda xuddi shu davr uchun o‘rtacha yillik havo harorati 1,6°S ga ko‘tarilgan. Ya'ni, isish jadalligi global miqyosda kuzatilayotgan o‘rtacha sur'atdan yuqori. Sababi, O‘zbekiston iqlim o‘zgarishi ta'siriga ko‘proq moyil bo‘lgan mamlakatlar qatoriga kiradi.
Ekspertlarning xulosasiga ko‘ra, iqlim isishi ekotizimlar holatiga salbiy ta'sir ko‘rsatishi, Qoraqalpog‘iston, Surxondaryo, Buxoro va Xorazm viloyati kabi mintaqalarda ekologik vaziyatning keskinlashuviga, yil mobaynida jazirama davr davomiyligining ortishi va kuchayishi natijasida aholi o‘rtasida kasalliklarning ortishi, shuningdek, boshqa xavfli tabiat hodisalari – sellar, toshqinlarning tez-tez takrorlanishi, yuqori tog‘lardagi ko‘llarning o‘pirilishiga olib kelishi mumkin.
Iqlim o‘zgarishi bilan bog‘liq o‘sib borayotgan global tahdidlarga kompleks javob qaytarish maqsadida 2015 yil 12 dekabrda Parijda Birlashgan Millatlar Tashkilotining (BMT) iqlim o‘zgarishlari bo‘yicha doiraviy konvensiyasi (IO‘DK)ga bag‘ishlangan konferensiyaning 21-sessiyasida Parij bitimi qabul qilindi va 2016 yil 4 noyabrda kuchga kirdi.
Hozirgi vaqtda Parij bitimini imzolagan 195 mamlakatning 180 tasi mazkur hujjat ishtirokchisi hisoblanadi. Bitimni ratifikatsiya qilmagan mamlakatlar kuzatuvchi maqomiga ega bo‘lib, ular uchun xalqaro tashkilotlar tomonidan iqlimga doir dastur va loyihalarni moliyalashtirishda cheklovlar qo‘llaniladi.
