Oliy malakali ilmiy kadrlarni maqsadli tayyorlash tizimida o‘zgarishlar yuz beradi

Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari muhokamasi portalida Vazirlar Mahkamasining “Oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagogik kadrlarni maqsadli tayyorlash tizimini takomillashtirish to‘g‘risida”gi qarori loyihasi joylashtirildi.

Hujjat bilan Oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlarni maqsadli tayyorlash tartibi to‘g‘risidagi nizom tasdiqlanishi mumkin.

Nizomga ko‘ra, oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlarni maqsadli tayyorlash idora ichida, idoralararo hamda davlatlararo shaklda amalga oshiriladi.

Oliy ta'lim yoki ilmiy-tadqiqot muassasasi idoraviy mansub vazirlik yoki idorasi tasarrufidagi boshqa tashkilot, oliy ta'lim yoki ilmiy-tadqiqot muassasasi uchun kadrlar tayyorlashi idora ichidagi maqsadli doktorantura shaklida amalga oshiriladi.
          
Oliy ta'lim yoki ilmiy-tadqiqot muassasasining boshqa vazirlik, idora va tashkilotlar uchun kadrlar tayyorlashi idoralararo maqsadli doktorantura shaklida amalga oshiriladi.

Bir mamlakatning oliy ta'lim yoki ilmiy-tadqiqot muassasasi boshqa mamlakatning oliy ta'lim yoki ilmiy-tadqiqot muassasasi uchun kadrlar tayyorlashi davlatlararo maqsadli doktorantura shaklida amalga oshiriladi.

Yuqori malakali ilmiy va ilmiy pedagogik kadrlarga ehtiyoji mavjud bo‘lgan oliy ta'lim yoki ilmiy-tadqiqot muassasasi, shuningdek vazirlik, idora yoki tashkilot buyurtmachi tashkilot hisoblanadi.

Doktorantlarni idora ichida va idoralararo maqsadli tayyorlash uchun oliy ta'lim yoki ilmiy-tadqiqot muassasasi va buyurtmachi tashkilot hamda doktorant o‘rtasida qonun hujjatlarida belgilangan tartibda uch tomonlama shartnoma tuziladi.

Davlatlararo maqsadli doktorantura xalqaro shartnomalar va boshqa normativ-huquqiy hujjatlarga asosan tartibga solinadi.

Idora ichida va idoralararo maqsadli doktoranturaga qabul qilingan izlanuvchilarga tayanch doktorantura va doktoranturaga qabul qilingan izlanuvchilar kabi qonun hujjatlarida belgilangan miqdorda stipendiya to‘lanadi hamda ta'til beriladi.

Maqsadli doktoranturaga qabul qilingan shaxslar doktorantura davrida dissertatsiya ishini himoya qilishi yoki himoya qilish uchun topshirishlari lozim.

Qonun hujjatlarida nazarda tutilgan oliy o‘quv yurtidan keyingi ta'lim talablarini bajargan va belgilangan tartibda dissertatsiya himoya qilgan hamda davlat namunasidagi tegishli diplomni olgan shaxs uni o‘qishga yuborgan buyurtmachi tashkilotda kamida 3 yil ishlab berishi lozim.
          
Belgilangan tartibda dissertatsiya ishini himoya qilmagan shaxs bilan mehnat munosabatlari buyurtmachi tashkilot va doktorant bilan kelishilgan holda qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

Maqsadli doktoranturaga nomzodlar buyurtmachi tashkilot tomonidan tavsiya etiladi. Bunda, bir o‘ringa yuborilayotgan nomzodlarning soni kamida 2 nafar bo‘lishi lozim.

Buyurtmachi tashkilot tegishli mutaxassisliklar bo‘yicha ilmiy daraja va ilmiy unvonli professor-o‘qituvchilari mavjud hamda zamonaviy ilmiy-tadqiqot bazasiga ega bo‘lgan oliy ta'lim yoki ilmiy-tadqiqot muassasasiga tegishli ixtisoslik bo‘yicha maqsadli doktoranturaga kvota ajratish yuzasidan xat yuboradi.
          
Xatga buyurtmachi tashkilot birinchi rahbari tomonidan imzolangan maqsadli doktoranturaga kirish uchun nomzodlarga berilgan tavsiyanomalar ilova qilinishi lozim.

Oliy ta'lim yoki ilmiy-tadqiqot muassasasi tegishli ixtisoslik bo‘yicha mavjud imkoniyatlaridan kelib chiqib, maqsadli doktoranturani amalga oshirishi yoki amalga oshira olmasligi to‘g‘risida buyurtmachi tashkilotga yozma javob yuboradi.

Maqsadli doktoranturaga qabul qiluvchi oliy ta'lim yoki ilmiy-tadqiqot muassasasi har yili 1 mayga qadar o‘zlari tizimiga kiradigan vazirlik, idora yoki tashkilotga maqsadli doktoranturaga qabul qilish yuzasidan kvota ajratish bo‘yicha murojaat qiladi.

Tasarrufida oliy ta'lim yoki ilmiy-tadqiqot muassasasi bo‘lgan vazirliklar, idoralar va tashkilotlar har yili 15 maygacha bo‘lgan muddatda O‘zbekiston Respublikasi Innovatsion rivojlanish vazirligiga yuqori malakali ilmiy, ilmiy-pedagogik kadrlarga bo‘lgan ehtiyojlar, amaldagi oliy o‘quv yurtidan keyingi ta'lim institutlarining samaradorligi, ta'lim olayotgan doktorantlar va mustaqil izlanuvchilar kontingenti, ilmiy rahbarlar va ilmiy konsultantlarning samarali ishlari, shuningdek mazkur Nizomda belgilangan, bitta ilmiy rahbar va bitta ilmiy konsultantga biriktiriladigan doktorantlar sonidan kelib chiqib, keyingi yildan boshlab tayanch doktoranturaga, doktorantura va maqsadli doktoranturaga O‘zbekiston Respublikasi davlat budjet mablag‘lari hisobiga o‘qitish uchun qabul kvotasi bo‘yicha asoslangan takliflar bilan murojaat qiladilar.

Vazirliklar, idoralar va tashkilotlar bo‘yicha qabul kvotasi Vazirlar Mahkamasining 2017 yil 22 maydagi 304-son qarori bilan tasdiqlangan Oliy o‘quv yurtidan keyingi ta'lim to‘g‘risidagi nizomga asosan O‘zbekiston Respublikasi Innovatsion rivojlanish vazirligi tomonidan O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi hamda Iqtisodiyot va sanoat vazirligi bilan kelishgan holda tasdiqlanadi va har yili 1 iyundan kechikmasdan tegishli ravishda tasarrufida oliy ta'lim yoki ilmiy-tadqiqot muassasasi bo‘lgan vazirliklar, idoralar va tashkilotlarga yuboriladi.
          
Vazirlik, idora va tashkilotlar tegishli ixtisoslik bo‘yicha tasdiqlangan qabul kvotasi to‘g‘risidagi ma'lumotni tasarrufida bo‘lgan oliy ta'lim va ilmiy-tadqiqot muassasasiga har yili 15 iyungacha yetkazadilar.

Maqsadli doktoranturaga o‘qish uchun talabgorlardan hujjatlar oliy ta'lim va ilmiy-tadqiqot muassasasi qabul komissiyasi tomonidan 15 sentyabrdan 15 oktyabrgacha bo‘lgan davrda qabul qilinadi.

Maqsadli doktoranturaga kirish imtihonlarini tashkil etish, nomzodlardan talab qilinadigan hujjatlar, o‘qish muddati, doktoranturadan chetlatish, ilmiy rahbar va konsultantlarni tayinlash va chetlatish, hujjatlarni rasmiylashtirish va hisobot taqdim etish O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2017 yil 22 maydagi 304-son “Oliy o‘quv yurtidan keyingi ta'lim tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarorida belgilangan tayanch doktorantura va doktoranturaga qo‘yilgan talablar va muddatlar asosida amalga oshiriladi.

Maqsadli doktoranturaga qabul qiluvchi oliy ta'lim yoki ilmiy-tadqiqot muassasasi quyidagi huquqlarga ega:
          
doktorantning ilmiy faoliyatini nazorat qilish va hisobot materiallarini so‘rab olish;
          
ilmiy rahbarning doktorantni xorijiy yetakchi ilmiy markazlarga ilmiy xizmat safariga yuborish to‘g‘risidagi iltimosnomasi asosida ilmiy xizmat safariga yuborishning maqsadga muvofiqligi masalasini ko‘rib chiqish va tegishli qaror qabul qilish;
          
shaxsiy rejalarini bajarmagan doktorantlarni Kollegial organ (ilmiy kengash, kengash, ilmiy-texnik kengash, ilmiy-muvofiqlashtiruvchi kengash va h.k.) qarori bilan doktoranturadan chetlatish va bu haqda buyurtmachi tashkilotga xabar berish.

Maqsadli doktoranturaga qabul qiluvchi oliy ta'lim yoki ilmiy-tadqiqot muassasasi quyidagi majburiyatlarga ega:
          
maqsadli doktoranturaga falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini olish uchun magistr darajasi yoki klinik ordinatura (tibbiyot fanlari uchun) yoki oliy ma'lumot (mutaxassislik dasturlari bo‘yicha) to‘g‘risidagi diplomga ega bo‘lgan, fan doktori (DSc) ilmiy darajasini olish uchun fan nomzodi yoki falsafa doktori (PhD) yoki unga tenglashtirilgan xorijiy mamlakatlarda olingan ilmiy darajalarga ega bo‘lgan shaxslarni tanlov asosida qabul qilishni ta'minlash;
          
falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini olish uchun nomzodlarning malakaviy imtihonlarini topshirishi, umumnazariy tayyorgarligi va ilmiy-tadqiqotlar o‘tkazishi uchun zarur sharoitlarni yaratib berish;
          
doktorant bilan ilmiy rahbar yoki konsultant o‘rtasida ilmiy izlanishlar bo‘yicha jiddiy kelishmovchiliklar yuz berganda Kollegial organda (ilmiy kengash, kengash, ilmiy-texnik kengash, ilmiy-muvofiqlashtiruvchi kengash va h.k.) doktorantning ilmiy rahbarini yoki konsultantini almashtirish to‘g‘risidagi asoslangan arizasini ko‘rib chiqish va tegishli qaror qabul qilish;
          
har yili doktorantning shaxsiy rejasini amalga oshirish to‘g‘risidagi hisobotini tinglash va hisobot natijalari bo‘yicha xulosa berish hamda xulosa nusxasini buyurtmachiga taqdim etish.

Buyurtmachi tashkilot quyidagi huquqlarga ega:
          
doktorantning ilmiy faoliyatini nazorat qilish hamda hisobot materiallarini so‘rab olish;
          
dissertatsiya ishini himoya qilolmagan shaxslar bilan mehnat munosabatlarini ular bilan kelishgan holda qonun hujjatlarida belgilangan tartibda hal etish.

Buyurtmachi tashkilot quyidagi majburiyatlarga ega:
          
maqsadli doktoranturaga yuborilayotgan nomzodlarning tegishli ixtisoslik bo‘yicha tavsiya etilishini, bunda, bir o‘ringa yuborilayotgan nomzodlarning soni kamida 2 nafar bo‘lishini ta'minlash;
          
maqsadli doktoranturaga qabul qilingan shaxslar bilan maqsadli doktoranturaga qabul qilinganlik to‘g‘risidagi buyruq yoki undan tasdiqlangan ko‘chirma asosida mehnat shartnomasini bekor qilish.