So‘nggi kunlarning eng ko‘p muhokama qilinayotgan mavzusi elektr-energiyasi narxining liberalizatsiya qilinishi, ya'ni bozorga moslanishi, oddiy til bilan aytganda oshishi bilan bog‘liq. Bu mavzu «Elektr energiyasi narxini liberallashtirish: kutilayotgan natija, ehtimoliy salbiy oqibatlar va ularning oldini olish» sarlavhali maqola orqali saytimizda ham atroflicha yoritildi. Xo‘sh, aksariyat aholining ko‘ngli to‘lmaydigan bu islohotdan qanday maqsad ko‘zlangan?
Mavzuga oid savollarga javob olish uchun biz O‘zbekiston Respublikasi Energetika vazirining o‘rinbosari Sherzod Xodjayev bilan suhbatlashdik.
– Sherzod aka, bu islohot kechiktirib bo‘lmas ekanligi eng yuqori doiralarda gapirildi. Bunday vaziyat yuzaga kelishiga sabab nima? Biz soha to‘liq bozor mexanizmlariga o‘tishiga tayyor bo‘ldikmi?
– Hozir shunday bir vaziyatdamizki, yo narxlarni oshirmaymiz, hammasi boricha saqlaymiz, o‘z-o‘zidan sohaga investitsiya jalb qilmaymiz. Natijada elektr ta'minoti kundan-kunga, hozirgidan ham yomonlashaveradi. Bizdagi har qanday energetika sohasida qurilishlar ma'lum miqdorda zaxira quvvati bilan ishga tushirilgan. Biz bugungi kunda o‘sha zaxira quvvatlaridan foydalanib bo‘lganmiz yoki foydalanib bo‘lyapmiz. Rivojlanishni, talabning ortib borishini hisobga olib, endi juda katta hajmlarda investitsiya kiritmasak, sohamiz talabga javob bermay qoladi. Ikkinchi yo‘l – har tomondan investitsiya jalb qilib, yangi quvvatlarni ishga tushiramiz.
Albatta, bugun ham mavzumiz hududlardagi elektr ta'minotidagi uzilishlarga borib taqaladi, busiz iloji yo‘q. Siz jurnalistlar ham albatta bu mavzuni ko‘p ko‘taryapsizlar, bu yaxshi, xalqimizga hamma gapni ro‘y-rost aytish kerak.
Endi mavzumizga qaytsak, hammasi qiyoslashda ma'lum bo‘ladi, deydilar. Biz hozircha rivojlangan davlatlar bilan o‘zimizni solishtira olmaymiz. Ittifoqdan biz bilan bir vaqtda ajralib chiqqan qo‘shni davlatlar bilan solishtirganimizda ular endi-endi bundan 30 yil oldingi ishlab chiqarish hajmiga yetganlarining guvohi bo‘lamiz. Biz sobiq ittifoqning so‘nggi yillarida 55 mlrd kilovatt soat elektr energiyasi ishlab chiqargan bo‘lsak, bugungi kunda bu ko‘rsatkich 65 kV.s.ga yetdi. Lekin bu ham kamligini hammamiz yaxshi bilamiz. Aholi soni oshib bormoqda, ishlab chiqarish hajmi ko‘tarilmoqda. Demak biz kechagi yoki bugungi kun bilan yashay olmaymiz, ertani o‘ylashimiz kerak. Ertangi kun uchun esa bugun harakat qilish shart.
