Yangi masjid uçun 3 marta yer ajratildi, eskisining taqdiri nima böladi?
|20:44 / 10.07.201926 5279 min
Yaqinda Kun.uz tahririyatiga Sirdaryo viloyati, Yangiyer şahri, «Zahriddin Bobur» mahallasida istiqomat qiluvçi bir guruh fuqarolar murojaat qilişdi. Ular nafaqat mahalla, balki Yangiyer şahridagi juma va hayit kunlari 3-5 ming kişi töplanadigan masjid aholi soni kam bölgan boşqa joyga köçirilayotganini ta'kidlaşgan.
Tahririyat muxbirlar guruhi ayni masalani joyida örganiş maqsadida Yangiyer şahriga yöl oldi va dastavval murojaatda tilga olingan masjidga borib, murojaatçilar bilan uçraşdi. Oqsoqollarning aytişiça, bugungi kunda şaharda 2ta jome masjid bölib, ularning eng yirigi uşbu masjiddir.
Video: Youtube
Video: Mover (tas-ix)
«Töğrisini aytganda buzmakorlik bu. Men 1957 yil köçib kelganman bu yerga. Xovosdayam, Yangiyerdayam masjid yöq edi. Hayit namoziga Gulistonga borib kelardik. Keyin Xovosda, söngra Yangiyerda ham oçildi. Mana bir neça yillardan buyon öqib kelyapmiz. Köpçilik çiqadi masjidga. Bomdodga Xovos masjididayam bölsa 10-15 namozxon böladi. Bu yerda 100ga yaqin kişi çiqadi.
Masjidni köçiramiz, buzamiz, deyişdan avval bu atrofdagi odamlar sonini ham hisobga oliş kerakmi-yöqmi? Uyimizning içidan qur demayapmiz. Özlari kelib ölçab berdi yoki ularning esi yöqmi? Biz ölçamadik-ku», - deydi oqsoqollardan biri.
Sunnatillo akaning aytişiça, bu masjidda ota-bobolari ibodat qilgan, özlari ibodat qilmoqda va farzandlari ham ibodat qilişini xohlaydi.
Ma'lum bölişiça, 2019 yil 25 fevralida Yangiyer şahar hokimi I.Xöjayev №75 sonli qarorini imzolagan va unga asosan Yangiyer şahar «Temir Malik» mahallasi Paxtakor köçasidan masjid qurilişi uçun yer maydoni ajratilgan. Viloyat arxitektura va quriliş boşqarmasidan vakillari kelib, yer maydoni ölçanib, çegaralari belgilanib ketilgan.
Mavzuga oid
Yana bir oqsoqolga köra, «ayni mahallada jinoyatçilik şaharning boşqa hududlariga qaraganda ança kam, çunki bu masjid yoşlarning yaxşi-yomonni tanişida tarbiya öçoği bölib ulgurgan. Qolaversa, jinoyatçilikning kamligi masjidning barakasi bölsa kerak. Bu masjidning jamiyatga foydasi bölsa bor, aslo zarari yöq», - deydi otaxon.
Söngra, masjid uçun «Temir Malik» mahallasidan ajratilgan, keyinçalik yuqori bosimli gaz quvuri ötgan, degan vaj ila ruxsat berilmayotgan joyni ham borib kördik. «Öztransgaz» AJ Ğallaorol magistral gaz quvurlari boşqarmasi mutaxassislari hamda Bobur jome masjidi vakillari iştirokida 2019 yil 27 iyun kuni dalolatnoma tuzilgan bölib, unga köra, qurilişi rejalaştirilgan masjid çegarasi va 159 mm.li gaz quvuri oraliği eng yaqin qismida 120 metrni taşkil etadi.
Gaz quvuri ötgan ekan, uning xavfsiz hududi qança, degan tabiiy savol paydo böladi. Viloyat boş imom-xatibi Habibulloh Zokirov ham «Öztransgaz» AJ Ğallaorol magistral gaz quvurlari boşqarmasiga masjid qurilişi belgilangan hudud yaqinidan ötgan gaz quvuri quriliş işlari olib borişga qançalik xavfli ekanini sörab maktub yöllagan va unga 2019 yil 28 iyun kuni quyidagiça javob olgan. Unda, jumladan, şunday deyiladi:
«Özbekiston Respublikasi Davlat Arxitektura va Quriliş qömitasi tomonidan 1997 yil 2 mayda tasdiqlangan “Quriliş me'yorlari va qoidalari” (QMQ 02.05.06.-97)ga asosan diametri 300 mm.gaça bölgan magistral gaz quvurining muhofaza hududi MGQ (magistral gaz quvuri) öqidan har ikki tomonga 100 metr etib belgilangan ... uşbu qurilişi rejalaştirilayotgan jome masjidi diametri 159 mm bölgan “Yangiyer” GTT (gaz taqsimlaş tarmoği)ning himoya maydoniga tuşmasligini bildiramiz», - deya qayd etilgan maktubda.
Şu örinda ta'kidlaş örinliki, şahar hokimi I.Xöjayev nomiga ayni taşkilot tomonidan 2019 yil 24 yanvarda yuborilgan maktubda ham 100-300 mm.gaça diametrdagi magistral gaz quvuri himoya maydoni QMQ 2.05.97.ga asosan gaz quvuri öqidan har ikki tomonga 100 metr ekani ma'lum qilingan. Bu şahar hokimi 2019 yil 25 fevralda «Temir Malik» mahallasidan yangi masjid uçun yer ajratgan çoğda, masjid gaz quvuri himoya maydoniga tuşmasligini yaxşi bilganini anglatadi.
Xöş, unda, muammo nimada? Nima uçun hokimlik özining masjid qurilişi uçun yer ajratiş töğrisidagi qaroriga zid iş qilmoqda? Qolaversa, gaz quvuri ötganligi sabab qilib qörsatilyapti. Bundan taşqari, masjid faqatgina yangi ajratilayotgan joyda qurilişi ta'kidlangan. Şu va boşqa savollar bilan tuman hokimi örinbosari Abduşohid Abduqodirov bilan uçraşdik.
Abduşohid Abduqodirov
- Nima uçun masjid quriş uçun Temir Malik mahallasidan yer ajratiş töğrisidagi qaror bekor qilindi?
«Şahar hokimining 25 fevraldagi 75-sonli qarori bilan T.Malik mahallasi Paxtakor köçasida yer ajratildi. Ammo, viloyat loyihaçilari tomonidan tanlangan joy örganilganida, yuqori bosimli gaz tarmoğiga va gaz taqsimlaş stansiyasiga yaqinligi, avtomobillar turargohi uçun joy yöqligi, masjid binosi asosiy köçaga nisbatan burçak şaklda tuşişi aniqlandi», - dedi hokim örinbosari.
Ajablanarlisi şundaki, bundan avval, 2015 yil prezident Karimov tomonidan tasdiqlangan boş rejada qayd etilganidek, Yangiyer şahar hokimining 2018 yil 28 maydagi 700-sonli qarori bilan “Ma'rifat” mahallasi hududidan 1,1 ga yer maydoni ajratilgan. Smeta-loyiha xujjatlari tayyorlanib bölganda, bu yerda ham masjid qurilmaydigan bölgan. Nega deganda, tanlangan joy kasb-hunar kollejiga juda yaqin bölgani bois, respublika darajasidagi mulozimlardan biri tomonidan bu joyda masjid qurilişiga e'tiroz bildirilgan.
Şundan söng, masjidni Temir Malik mahallasida qurişga qaror qilişgan. Biroq yuqorida ta'kidlanganidek, u joy ham masjidga nomunosib topildi.
Yangi masjid uçun uçinçi marta joy ajratiş töğrisidagi şahar hokimining1043-sonli qarori 2019 yil 18 iyun kuni qabul qilingan. Ta'kidlanişiça, yangi tanlangan joyga Yangiyer şahar hokimining 2018 yil 28 maydagi 700-sonli qarori bilan ajratilgan joy uçun tayyorlangan barça arxitektura-quriliş loyihalari asosida quriliş işlarini olib boriş mumkin, loyihaga özgartiriş kiritiş uçun zaruriyat yöq, ya'ni qöşimça xarajat qilinmaydi.
Biroq, bu masalada yana bir e'tirozli tomoni, yangi ajratilgan joydan 1,5 km masofada mol bozori borligidir. Bu ham fuqarolar orasida tuşunmovçilik paydo qilmoqda. Balki mol bozorni şaharning çetroq hududiga köçiriş barça uçun birdek ma'qul çora bölar, çunki yangi masjid şaharning boş rejasiga asosan, keyinçalik, şahar markaziga aylanadi.
Şu bilan birga, alohida qayd etişni istar edik, yangi hududda şahar kanalizatsiya tarmoğiga ulaş ham muammo tuğdirmaydi. Endi gap, bu safargi qarorning ijrosini poyoniga yetkazişda qolmoqda, va işonamizki, Yangiyer şahrining yangi jome masjidi oçilişini Kun.uz tez vaqtlar içida xabar qiladi.
Endi sarlavhaning ikkinçi qismidagi savolga javob bersak. Bizga ma'lum qilişlariça, vaqti kelib «Muhammad Bobur» jome masjidi buzilmaydi, aksinça namozxonlar uçun barça qulayliklar barpo qilingan holda qayta quriladi. Bu ham rejada mavjud.
Ma'lumot örnida, Yangiyer şahar «Muhammad Bobur» masjidining binosi 1965 yilda uy-joy uçun qurilgan bölib, 1998 yilda Sulaymon qassob degan kişi 2ta uyni masjidga deb vaqf qilgan, keyinçalik tevarak-atrofdagi yana 2ta uy sotib olinib, masjidga moslaştirilib, hududi kengaytirilgan. Bino bir qavatdan iborat va 1200 namozxonga möljallangan. Aholi vakillari uni qayta quriş uçun bir neça marotaba murojaat qilganiga qaramay, mutasaddilar tomonidan rad etilgan. Sababi sifatida uşbu binoning jismoniy eskirganligi va ta'mirtalab bölib qolganligi, şuningdek aholi yaşaş joylari orasida ekani, avtomobillar turargohi yöqligi, yonğin va jamoat xavfsizligi talablariga umuman javob bermasligi aytiladi.
