Al-Bag‘dodiy endi yo‘q. Bu IShIDning butunlay barham topishini anglatadimi?

Bir necha oy muqaddam Suriya demokratik kuchlari nazorat-o‘tkazish punktida bir arab otib o‘ldirilgach, ikki hafta davomida mahalliy arablar tomonidan qo‘llab-quvvatlangan IShID guruhlari faollashib qolgandi.

Bunday faollik asosan yo‘llarda portlovchi qurilmalar harakatga keltirilishi bilan kechadi. Turklarning yurishidan keyin kurd harbiylari pozitsiyasi kuchsizlangach IShID jangarilari Dayr az-Zordagi bo‘shab qolgan hududni egallashi kutilgandi, ammo hozircha bu holat sezilmayapti.

Faqat qo‘lbola bombalar qo‘llash bilan cheklanishi IShIDning harbiy imkoniyatlari qay darajada susayganiga dalolatdir. Ularni shuningdek, Trampning so‘zlariga ko‘ra neft havzalarini qo‘riqlash uchun joylashtirilgan koalitsiya kuchlari ham tiyib turadi.

Boshqa vaqt bo‘lganida IShID al-Bag‘dodiyning o‘limidan foydalanib, guruh tarafdorlarini u uchun o‘ch olishga ruhlantirishi ham mumkin edi. Ammo tarafdorlar so‘nggi tomchi qoni qolguncha kurashadigan kunlar o‘tib ketgan.

IShIDning Suriyadagi yetakchisi Abu Ayman al-Iroqiy kurdlar bilan jang vaqtida oldingi chiziqqa olti qo‘riqchisi bilan o‘zi chiqishga majbur bo‘ldi va halok bo‘ldi.

Avval IShID o‘z qo‘mondonlarini oldingi chiziqlarga jo‘natishi kuzatilmasdi.

Ehtimol, IShID endi al-Bag‘dodiyning vorisini saylar, ammo tashkilot uchun Suriya shimoli-g‘arbi va shimoli-sharqidagi vaziyat qay tariqa rivojlanishi muhimroq.

Prezident Tramp al-Bag‘dodiy Idlibda o‘ldirilganini e'lon qildi, IShID yetakchisi bu yerga guruhni qayta uyg‘otish uchun kelgandi.

Suriya shimoli-g‘arbidagi Idlib viloyatida «Xurras ad-Din» guruhi «Al-Qoida»ga sadoqat izhor qilish uchun «Hayyat Tahrir ash-Shom» guruhidan ajralib chiqqandi va endi al-Bag‘dodiyga ko‘makchiga aylangandi.

Ikki guruh o‘z vaqtida Suriya rejimiga qarshi birgalikda kurashgan, «Hayyat Tahrir ash-Shom» hududda o‘z ma'muriyatini tuzishga uringan bo‘lsa-da, idlibliklar tomonidan qo‘llab-quvvatlov bo‘lmadi va bu hududda IShIDning qayta uyg‘onishiga deyarli umid yo‘q edi.

Shimoli-sharqda esa Suriya armiyasi o‘z ta'sirini kengaytirmoqda, ammo Suriya harbiylari mamlakat janubidagi Dar'a shahridagi isyonni bostirish uchun ham yo‘naltirilishi kerak, bundan tashqari Idlibga hujum qilishga tayyorgarlik ko‘rilmoqda, shu tufayli bu hududda harbiylar va harbiy texnikalar yetishmovchiligi tufayli to‘liq nazorat uchun imkoniyatlar cheklanishi mumkin.

Garchi endi Suriya bayrog‘i ostida harakatlanayotgan bo‘lsa-da, shimoli-sharqdagi hududlarda hamon kurdlar o‘z ta'sirini saqlab qolmoqda.

Faqat xalqaro koalitsiya kuchlari Dayr az-Zorni tark etsagina IShID mahalliy arablar bilan ittifoq tuzib, bu hududni egallashi mumkin. Ammo Tramp aytdiki, koalitsiya neft havzalarini qo‘riqlashni to‘xtatmaydi.

Suriya shimoli-sharqidagi vaziyat shuni ko‘rsatmoqdaki, xalqaro koalitsiya al-Bag‘dodiyning o‘limini ulkan g‘alaba sifatida ko‘rayotgan bo‘lsada, mahalliy nizolar IShID jangarilarining faollashuviga va harakat yana uyg‘onishiga olib kelishi mumkin, faqat xalqaro koalitsiya kuchlari shu yerda bo‘lib turishigina bunday uyg‘onishni tiyib turibdi.