Kun.uz sayti xodimlari Rosiyaga safar chog‘ida turli soha vakillari bilan suhbatda bo‘lib, ularning ish faoliyati va muammolarini o‘rganishga harakat qildi. Rossiyadagi o‘zbekistonlik migrantlarga huquqiy yordam berish bilan shug‘ullanib kelayotgan asli o‘zbekistonlik huquqshunos Valentina Chupik bilan suhbatda migrantlar hayotiga oid muhim jihatlar haqida so‘radik. Suhbat o‘z-o‘zidan O‘zbekistonning Yevroosiyo iqtisodiy ittifoqiga qo‘shilish masalasi bilan bog‘liq tarzda kechdi.
— So‘nggi vaqtlarda O‘zbekistonning Yevroosiyo iqtisodiy ittifoqiga qo‘shilishi borasida ko‘plab muhokamalar bo‘lmoqda. Ayting-chi, O‘zbekistonning ittifoqqa qo‘shilishi o‘zbekistonlik migrantlarga qanchalik darajada ta'sir qiladi?
— Bu juda ham kuchli ta'sir qiladi. Ko‘proq salbiy tarafdan. Bunga misol qilib qirg‘iz migrantlarini aytishim mumkin. Qirg‘iz migrantlarini hibsga olish bo‘yicha murojaatlar o‘zbek migrantlarinikiga qaraganda ikki baravar ko‘p. Aslida Rossiyada o‘zbekistonlik migrantlar soni qirg‘iz migrantlariga qaraganda 6 baravar ko‘p.
Qirg‘iz migrantlarini hibsga olish qay darajada to‘g‘ri? Bu borada Sergiyenkoning (Moskva migratsiya masalalari bo‘yicha boshqarma rahbari, politsiya polkovnigi Dmitriy Vladimirovich Sergiyenko - tahr.) patent to‘lovchi fuqarolarni davlatdan chiqarib yubormaslik haqida maxsus buyrug‘i mavjud. Qirg‘iziston fuqarolari patent to‘lashmaydi, chunki ular Yevrosiyo iqtisodiy ittifoqi fuqarolari hisoblanadi.
Demak, shu bilan birga ular boshqalardan ko‘ra himoyasiz va ularning har qanday huquqbuzarliklari davlatdan chetlashtirilish bilan tugashi mumkin. Bu haqida politsiyadagilar ham yaxshi biladi. Shuning uchun, aynan qirg‘iz migrantlarini ko‘proq ushlashadi. Chunki ulardan pul undirish osonroq.
Ha, ular har oy 5 ming rubl patent to‘lashmaydi. Lekin politsiya xodimlari ulardan oyiga 1,5-2 baravar ko‘proq pul undirishadi. Chunki ularni haftada o‘rtacha ikki marta ushlashadi. Bizning migrantlarni esa ikki haftada o‘rtacha bir marta ushlashlari mumkin.
Bundan tashqari, bizning migrantlar bilan solishtirganda qirg‘iz migrantlarining rasmiy ishga joylashish imkoniyatlari pastroq hisoblanadi. Ish beruvchi ham ahmoq emas, ko‘p soliq to‘lagandan ko‘ra kamroq soliq to‘lash foydaliligini tushunishadi.
Qirg‘izistonlik migrantlarni ishga olgandan keyin jismoniy shaxslar uchun daromad solig‘ini to‘liq to‘lash kerak bo‘ladi. Patent bilan ishlovchi muhojirlarga esa bunday soliq to‘lash shart bo‘lmaydi. Qolaversa, ularga ijtimoiy to‘lovlar va majburiy tibbiy sug‘urta to‘lovlari ham shart emas.
