Koronavirus tarqalishi xalqaro favqulodda holat deb e'lon qilindi

«Men koronavirus keng miqyosda tarqalishi tufayli sog‘liqni saqlash sohasida xalqaro favqulodda holat e'lon qilaman. Ushbu koronavirus sog‘liqni saqlash tizimi kuchsiz bo‘lgan mamlakatda tarqalsa, qanday zarar yetkazishi mumkinligini bilmaymiz. Biz mamlakatlarning mana shunday ehtimoliy vaziyatlarga tayyor turishlariga yordam berish uchun hozirdan harakat qilishimiz kerak», dedi JSST direktori Tedros Adxanom Gebreyyesus tashkilotning Jyenevadagi favqulodda yig‘ilishidan keyin.

U Xitoy tomonidan virusning tarqalishini to‘xtatish uchun amalga oshirilayotgan sa'y-harakatlarni yuqori baholagan va ularni «bunday vaziyatlardagi harakatlarning yangi standarti» deb atagan. Gebreyyesusning ta'kidlashicha, Xitoy hukumati koronavirus bilan kurashish uchun barcha zarur vositalarga ega, biroq u virusning sog‘liqni saqlash tizimi kamroq rivojlangan davlatda tarqalishi qanday oqibatlarga olib kelishini ayta olmaydi.

Shu bilan birga, xalqaro safarlar va savdoga cheklovlar kiritish uchun hozircha asos yo‘qligini aytilgan.

JSST bayonotida qayd etilishicha, koronavirus tarqalishini to‘xtatish uchun jahondagi barcha mamlakatlar virusni erta bosqichda aniqlash choralarini ko‘rib, virusni yuqtirganlarni izolyatsiya qilish choralarini ko‘rishi kerak.

Bir hafta avvalroq JSST virus tarqalishi bilan bog‘liq vaziyatni favqulodda vaziyat deb e'lon qilishga hali ehtiyoj yo‘qligini aytgandi. 27 yanvarda esa tashkilot virus tarqalishi xavfi darajasini «o‘rtacha»dan «yuqori»ga oshirgandi.

Oxirgi ma'lumotlarga ko‘ra, Xitoyda koronavirusdan vafot etganlar soni bir kun ichida 43 nafarga oshib, 213 nafarga yetdi. Kasallanganlar soni 9776 nafarni, davolanganlar soni 187 kishini tashkil qilmoqda.

Bir kun avval vafot etganlar soni 170 nafarni, kasallanganlar soni esa 7711 nafarni tashkil qilayotgani ma'lum qilingandi. 

Shuningdek, 15238 kishi koronavirus yuqtirganlikka gumon qilinmoqda, kasallanganlar bilan yaqin muloqotda bo‘lgan 102 ming 427 kishi kuzatuv ostida qolmoqda.

Payshanba kuni AQSh hududida koronavirus insondan insonga yuqishi bilan bog‘liq ilk holat tasdiqlandi. Bungacha bunday holatlar Germaniya va Yaponiyada ham qayd etilgandi.

Bu bemor murakkab epidemik vaziyat hukm surayotgan Uxan shahridan qaytgan 60 yoshli amerikalik ayol bo‘ldi. Koronavirus alomatlari uning Xitoyga bormagan turmush o‘rtog‘ida ham kuzatilgan, ularning ikkisi ham kasalxonaga yotqizilgan.

AQSh prezidenti Donald Tramp mamlakatda vaziyat nazorat ostida ekanligini aytgan.

O‘zbekiston hududida hozircha koronavirus yuqishi holati qayd etilmagan. Tashqi ishlar vazirligi fuqarolarga Xitoyga bormaslikni tavsiya qilmoqda, Sog‘liqni saqlash vaziri Xitoy fuqarolarining O‘zbekistonga kirib kelishini vaqtinchalik cheklashni taklif qilgan.

Tavsiyalar
JSST Xitoy hukumatiga, boshqa davlatlarga va xalqaro jahon hamjamiyatiga tavsiyalar berdi

Xitoyga tavsiya qilinadi:

• Fuqarolarni koronavirus yoyilishi bilan bog‘liq ma'lumotlar va qo‘llangan yangi choralar bo‘yicha muntazam tarzda ogohlantirish;
• Mamlakatda virusga chalinishning yangi holatlarini aniqlash bo‘yicha chora-tadbirlarni takomillashtirish;
• Shifokorlarni virusdan himoya qilish choralarini qo‘llash;
• JSST bilan virus tarqalishi sabablari bo‘yicha tekshiruvlar o‘tkazish;
• Barcha zararlanganlar haqida to‘liq ma'lumot berish;
• Xalqaro aeroportlar va dengiz portlarida doimiy ravishda monitoring o‘tkazish.

JSST virus dunyoning istalgan mamlakatida tarqalishi mumkinligini istisno etmagan va barcha davlatlarni shunday ehtimolga tayyor turishga chaqirgan.

Tashkilot xalqaro safarlar va mamlakatlar o‘rtasida savdoni cheklashni tavsiya qilmagan bo‘lsada, bayonotda «ayrim holatlarda» cheklov choralari samarali bo‘lishi mumkinligi haqida qo‘shimcha bor. Birinchi navbatda, bunday choralar sog‘liqni saqlash tizimi ahvoli qoniqarli bo‘lmagan mamlakatlarga taalluqli bo‘ladi.

Xalqaro hamjamiyat koronavirusga qarshi kurashda «o‘rta va kam daromadli davlatlar»ga ko‘mak ko‘rsatishga chaqirilmoqda.

Yangi virus haqida nimalar ma'lum?

• 2019-nCoV virusi - koronavirusning shu vaqtga qadar odamzodga yuqmagan variantidir.
• Koronaviruslar - viruslar oilasi bo‘lib, 38 turdagi viruslarni ichiga oladi, faqat 6tasi (yangi virus bilan - yetti) insonga yuqadi.
• Tadqiqotchilarning hisoblashicha, virus odamga hayvondan yuqqan, ammo u odamdan odamga ham yuqishi mumkin.
• Zararlanish simptomlari: harorat ko‘tarilishi, yo‘tal, nafas olish qiyinlashishi.

Odamlarga jonivorlarga yaqinlashmaslik, yaxshi qaynatilmagan yoki yaxshi qovurilmagan go‘shtlarni yoki tuxumlarni iste'mol qilmaslik, shuningdek, shamollash yoki gripp kasalliklari belgilari mavjud bo‘lgan odamlar bilan aloqa qilmaslik tavsiya etilmoqda.