Koronavirus katta şaharlarda: Undan qoçiş mumkinmi?
|17:30 / 01.03.202045 4856 min
Koronavirus Antarktidadan taşqari barça qit'alarda aniqlandi va virusning Xitoy taşqarisidagi tarqaliş körsatkiçlari Xitoy hududidagiga qaraganda tezroq tarqala boşladi.
Deputatlardan birining Yaponiyaga safaridan keyin Tailand parlamenti dezinfeksiya qilindi / AFP
Katta va aholisi ziç joylaşgan şaharlarda avj oliş manzarasi juda xavflidir.
Quyida şahar hayotini virus tahlikasidan asraydigan ba'zi çoralar keltiriladi.
Jamoat transporti
Jamoat transporti virus tarqalişi uçun mukammal muhitdir.
Viruslar jamoat transportining yuqori qismidagi böşliq orqali oson tarqalişi mumkin (fotoda - Tehrondagi avtobus) / AFP
Viruslar havo-tomçi yöli bilan yuqadi — aksiriş yoki yötaliş paytida havoga çiqariladigan juda mayda tupuk tomçilari orqali.
Bir neça izlanişlarga köra, gripp mavsumi vaqtida jamoat transportidan foydalanadigan odamlar kasallikka olti marta köproq çalinişadi.
Aynan şu sababli, Janubiy Koreyadan Eronga qadar köplab mamlakat ma'murlari jamoat transportida — poyezd, avtobus va bekatlarda tozalaş işlari olib borişni buyurmoqda.
Olomon
Sport öyinlari kabi gavjum tadbirlar yuqtiriş xavfini orttiradi. Ularning köplab davlatlarda koronavirus tufayli bekor qilinişi boşlangan.
Mavzuga oid
Yaponiya hukumati odamlardan töplanmaslikni söramoqda / AFP
Covid-19 tufayli Şanxaydagi «Formula-1» Gran-prisi bekor qilindi.
Futbol böyiça Osiyo Çempionlar ligasi doirasidagi oltita uçraşuv köçirildi — bunga Eronning tört jamoasi jadvali ta'sir körsatdi.
Yevropada Italiya jamoalari iştirok etişi kerak bölgan regbi va futbol öyinlari qoldirildi.
Ammo eng jiddiy keçikiş Tokioda ötişi kutilayotgan Olimpiada-2020 bölişi mumkin. Öyinlar 24 iyulda boşlanişi kerak.
Hozirça faqat Olimpiya maş'alasi marafoni keyinga qoldirildi, ammo XOQ koronavirus tarqalişi pandemiyaga aylansa, öyinlar bekor qilinişini istisno qilmagan.
Koronavirus bir neçta diniy tadbirlarga ham öz ta'sirini ötkazmoqda. Saudiya Arabistoni ziyoratçilarning Makka va Madinaga kirişini vaqtinça taqiqladi.
Maktablar
Dunyodagi köplab davlatlar hukumatlari boşlanğiç va örta maktablarni koronavirus tarqalişini hisobga olib iş tartibini özgartirişga çorlamoqda.
Tailand, Eron, Iroq va Italiyada maktablarda maşğulotlar bekor qilingan / AFP
Virus tufayli Yaponiya, Tailand, Eron va Iroqda maktab va universitetlar vaqtinça yopildi.
Buyuk Britaniya va AQŞda hukumat maktablarni yopişni tavsiya etmayapti.
Yaqin orada koronavirus keng tarqalgan mamlakatlarga bolalari bilan taşrif buyurgan ota-onalarga ikki hafta davomida uydan çiqmaslik va farzandlarini maktabga yubormaslik tavsiya etiladi.
Ofislar
Koronavirus nisbatan texnologik rivojlangan mamlakat va mintaqalardagi kompaniyalar faoliyatiga ta'sir körsatmoqda.
Kompaniyalar xodimlariga uydan işlaşni tavsiya qilmoqda / Reuters
San-Diyego va San-Fransiskoda favqulodda holat e'lon qilindi — ofis işçilaridan taşrif buyuruvçilar bilan muloqotda qöl bilan salomlaşmaslik tavsiya etilmoqda.
Kasalliklarning oldini oliş va nazorat qiliş böyiça AQŞ markazi kompaniyalarga xodimlarni masofadan işlaşga undaşni taklif qildi, bu ayniqsa özida isitma yoki nafas oliş yöllari infeksiyasini kuzatayotgan işçilarga aloqador.
Ma'lumot yetkaziş
Odamlar qöllarni töğri yuviş kabi oddiy jarayonlarning muhimligini anglaşi kerak — bu koronavirusga qarşi samarali kuraşişda uçun juda muhimdir, deydi AQŞ soğliqni saqlaş xodimlari.
Reuters
Jahon soğliqni saqlaş taşkiloti (JSST) tavsiya beradi:
qöllarni muntazam ravişda yuving;
aksiriş yoki yötal paytida oğiz va burningizni yoping;
şamollaş belgilari bölgan odamlar bilan aloqa qilişdan saqlaning;
şuningdek yovvoyi yoki qişloq xöjaligi hayvonlaridan uzoq turing.
Kasalxonalar
Koronavirus 2019-NCoV’dan vaksina hali mavjud emas. Kasalxonalardan asosiy maqsad infeksiya asoratlari bilan kuraşişdir.
Tibbiyot muassasalariga bemorlarni izolyatsiya qiliş va xodimlarning himoya kiyimlari kiyib olişlariga işonç hosil qiliş tavsiya etiladi.
AQŞ va Britaniyadagi rasmiylar hisoblaşiça, agar avj oliş kölami kengaysa, şifoxonalarda joy yetişmovçiligi paydo böladi.
Izolyatsiya
Britaniyada zararlangan hududlardan kelgan fuqarolardan özlarini izolyatsiya qiliş söralmoqda.
Iroq, Basra şahridagi tekşiruv / AFP
Kasallik öçoği bölgan Xitoyning Uxan şahri va Italiyaning şimoliy qismidagi ba'zi tumanlar yopiqligiça qolmoqda.
Mutaxassislarning fikriga köra, koronavirus dunyo böylab tarqalganda, bunday çoralar, afsuski, öz samarasini yöqotadi. Bundan taşqari, hamma joyda ham ularni amalga oşiriş mumkin emas.
«Juda kam sonli davlatlar, xuddi Xitoy singari butun şaharlarni yopib qöyişga qodir. Bunday tösiqlar oilalarni ajratiş xavfi bilan doimo boğliq bölib, odamlar dori-darmonlarni, şuningdek, oziq-ovqat va eng zarur narsalarni olişni töxtatişi mumkin», — deb yozdi Jon-Hopkins salomatlik markazi direktori Tom Inglsbi.
«Ular Xitoyda bölganidek, şifokorlar, hamşiralar va ta'minotlarning kasalxonalar orasidagi harakatiga xalaqit berişi mumkin», — deya qöşimça qilgan u.
