Prezident tadbirkorlarni qöllab-quvvatlaş uçun yangi farmonni imzoladi
|00:40 / 04.04.2020143 6819 min
Özbekiston Respublikasi Prezidenti Şavkat Mirziyoyev raisligida 3 aprel kuni koronavirus pandemiyasi keltirib çiqargan inqirozga qarşi kuraşiş şaroitida tadbirkorlikni qöllab-quvvatlaş masalalari böyiça videoselektor yiğilişi ötkazildi. Prezident yana bir bor xalqqa murojaat qildi, şuningdek, tadbirkorlar uçun yengilliklar haqida ma’lum qildi.
3 aprel kuni Özbekiston Respublikasi Prezidentining «Koronavirus pandemiyasi davrida aholi, iqtisodiyot tarmoqlari va tadbirkorlik sub’yektlarini qöllab-quvvatlaşga doir qöşimça çora-tadbirlar töğrisida»gi farmoni imzolandi.
Uşbu farmonga köra:
Birinçidan, turistik va mehmonxona faoliyati bilan şuğullanuvçi tadbirkorlar şu yil yakuniga qadar yer va mol-mulk soliqlarini tölaşdan ozod etiladi. Ularga ijtimoiy soliq stavkasi hozirgi 12 foizdan 1 foizga tuşiriladi. Uşbu imtiyozdan sohada xizmat körsatayotgan mingdan ortiq sub’yektlar foydalaniş imkoniyatiga ega böladi.
Ikkinçidan, karantin davrida öz faoliyatini töxtatişga majbur bölgan yakka tartibdagi tadbirkorlarga daromad soliği va ijtimoiy soliqni hisoblaş töxtatiladi. Uşbu imtiyoz qariyb 150 ming yakka tartibdagi tadbirkorga katta kömak böladi.
Uçinçidan, tuşumi ötgan oydagiga nisbatan 50 foizga kamaygan kiçik biznes sub’yektlariga aylanmadan olinadigan soliq, yer soliği, mulk soliği, ijtimoiy soliq va suv soliğini tölaş muddati şu yil 1 oktyabrga qadar keçiktiriladi. Tadbirkorlar bu imtiyozlardan soliq idorasini uydan turib xabardor qilişi mumkin.
Törtinçidan, joriy yil 1 apreldan boşlab yuridik şaxslarning tabiiy gaz va elektr energiyasi uçun oldindan tölov majburiyati amaldagi 100 foizdan 30 foizga tuşiriladi.
Beşinçidan, Tadbirkorlik faoliyatini qöllab-quvvatlaş jamğarmasi tomonidan yordam beriş kölami yanada kengaytiriladi.
Hozirgi kunda tadbirkor olgan kredit stavkasi 24 foizgaça bölganda uning 8 foizini jamğarma qoplab berar edi. Endi kredit stavkasi 28 foizgaça bölganda ham uning 12 foizini davlat qoplaydi.
Buning uçun tadbirkorlarning 3 trillion sömlik kreditlari foizini qoplaşga jamğarmadan qöşimça 400 milliard söm yönaltiriladi. Jamğarma bir tadbirkorning faqatgina bitta loyihasiga kafillik berişi böyiça çeklov ham endi bekor qilinadi.
Intizomli va işonçli tadbirkorlarga kreditning 75 foiziga jamğarma kafillik beradi (bugungi kunda 50 foiz). Kafillik summasining yuqori çegarasi ham 8 milliard sömdan 10 milliard sömga oşiriladi.
Oltinçidan, qiyin ahvoldagi korxonalar, yakka tartibdagi tadbirkorlar va aholining 12 trillion sömlik kredit majburiyati muddati uzaytiriladi.
Mavzuga oid
Şuningdek, bugun qişloqlarda köp iş joylarini taşkil etib, endi oyoqqa turayotgan paxta-töqimaçilik klasterlarini moliyaviy qöllab-quvvatlaş böyiça ham alohida qarorga imzo çekdim. Ularning 2019 yilda paxta yetiştiriş uçun olgan kreditlarini qaytariş muddati 1 oktyabrgaça uzaytiriladi.
Yettinçidan, aholini, ayniqsa, uning ijtimoiy himoyaga muhtoj qatlamini qöllab-quvvatlaş böyiça qator çoralar belgilanmoqda.
Jumladan, şu yil yakuniga qadar un, ösimlik yoği, göşt va sut mahsulotlari, şakar, gigiyena vositalari kabi asosiy iste’mol tovarlarini import qilişda bojxona boji va aksiz soliği undirilmaydi.
Şuningdek, joriy yil mart-iyun oylarida muddati tugaydigan bolali oilalarga nafaqa, bola parvarişlaş nafaqasi va moddiy yordamlarni tölaş uçun qöşimça murojaat va hujjatlar talab etilmaydi. Ular avtomatik tarzda 6 oydan 1 yilgaça uzaytiriladi. Uşbu davrda boşqa muhtoj oilalarga ham şunday nafaqalar tayinlaş davom ettiriladi.
Bu çoralar orqali yana 120 mingdan ziyod kam ta’minlangan oilalarni qamrab olamiz (hozirda 600 mingta).
Karantin davrida yolğiz keksalar va nogironligi bölgan şaxslarga 18 turdagi asosiy oziq-ovqat va gigiyena tovarlari bepul yetkazib beriladi.
Sakkizinçidan, karantin davrida uy şaroitida rivojlantiriş mumkin bölgan faoliyat turlarini yanada qöllab-quvvatlaymiz.
Misol uçun, mamlakatimizda 28 mingdan ziyod hunarmand faoliyat körsatmoqda. Ularga ötgan yili 50 million dollar mablağ ajratildi, 12,5 mingta loyiha doirasida hunarmandlar 75 mingdan ortiq yangi şogirdlarni tayyorladi.
Uşbu soha uçun bu yil yana 50 million dollar mablağ yönaltirilmoqda. Yaratilayotgan bunday şart-şaroitlar hunarmandlar uçun katta imkoniyatdir.
Moliya vazirligi iqtisodiyot va aholini qöllab-quvvatlaş uçun joriy qilinayotgan yangi keng miqyosli çoralar böyiça şarh bergan.
Farmonga köra, 22,3 trln sömlik çora-tadbirlar, şu jumladan, 20,1 trln sömlik soliq va kredit tölovlarini keçiktirib turiş belgilangan.
1. Aholiga yordam
Muddati mart-iyun oylarida tugaydigan bolali oilalar, bolani parvarişlaş nafaqalari va moddiy yordam tayinlanişi avtomatik tarzda uzaytiriladi. Adresatlardan tegişli arizalar yangidan berilişi talab etilmaydi. Nafaqa oluvçilar umumiy soni 596dan 719 mingtagaça oşadi.
Şu bilan birga, Vazirlar Mahkamasiga oilalar ijtimoiy nafaqa olişga muhtojligini baholaş tartib-taomillarini soddalaştiriş topşirilgan.
Yolğiz qariyalar va nogironlar karantin tugagunga qadar bir martalik niqoblar, antiseptik vositalar va bakteriyaga qarşi sovunni bepul oladi.
Jismoniy şaxslar va yakka tartibdagi tadbirkorlarning 2020 yilning 6 oyida tölanişi lozim bölgan kreditlarning muddati uzaytiriladi (4,7 trln söm). Şu bilan birga, tijorat banklari tomonidan (yuridik va jismoniy şaxslarga) qarzlar böyiça hisoblab çiqilgan va muddati uzaytirilgan foizlar uşbu davrdagi daromad soliğini hisoblaşda jami daromadga kiritilmaydi.
2. Eng köp ta’sir körgan sohalarni qöllab-quvvatlaş
Jismoniy şaxslar daromadlaridan olinadigan qat’iy belgilangan soliq summasi va öz faoliyatini majburan töxtatib turgan yakka tartibdagi tadbirkorlar uçun ijtimoiy soliq hisoblanişi töxtatib turilmoqda.
Turoperatorlar, turagentlar va mehmonxona xizmatlarini körsatadigan sub’yektlar, «Uzbekistan Airports» AJ, «Uzbekistan Airways» va «Özaeronavigatsiya markazi» DUK mulk va yer soliği tölovidan ozod qilinadi. Ular uçun ijtimoiy soliq stavkasi 1 foizgaça pasaytirilgan. Şu sababli, ularning tasarrufida 130 mlrd sömdan ortiq mablağ qoladi.
Mikrofirmalar va kiçik korxonalar, öz faoliyatini töxtatgan yakka tartibdagi tadbirkorlar va (yoki) tovarlar (xizmatlar) realizatsiya qilişdan tuşgan tuşum summasi joriy yilning birinçi çoragida örtaça oylik miqdorga nisbatan 50 foizdan köproqqa qisqaradi, 2020 yilning 1 oktyabriga qadar soliq organlari xabarnoma asosida foizsiz keçiktiriş (tölaş) taqdim etiladi:
aylanma soliq, mol-mulk soliği, yer soliği, suv resurslaridan foydalanganlik uçun soliq, keyinçalik ularni 12 oy mobaynida teng uluşlarda tölaş, mahalliy davlat hokimiyati organlariga ariza topşirmasdan;
ijtimoiy soliq böyiça, keyinçalik 6 oy davomida teng miqdorda tölanadi.
Faoliyatini töxtatib turgan tadbirkorlar tomonidan davlat mulkidan foydalanganlik uçun ijara tölovi hisoblanişi va undirilişi töxtatib turiladi.
3. Soliq tölovçilarni qöllab-quvvatlaş
Elektron hisobvaraq-fakturalardan foydalanadigan, 1 mlrd sömgaça aylanmaga ega xöjalik yurituvçi sub’yektlar uçun QQS har oylik tölovidan har çoraklik töloviga ötkaziladi. Bunda ular aylanma mablağlarini oşiriş imkoniyati paydo böladi (150 mlrd söm atrofida).
Foydalanilmayotgan işlab çiqariş maydonlari va noturar inşootlarga nisbatan mulk va yer soliğining oşirilgan stavkalari qöllanişi, ularga penya hisoblanişi va ular böyiça qarzdorlik majburiy undirilişi töxtatib turiladi. Uşbu çora deyarli 21 ming korxonaga nisbatan tatbiq qilinadi.
Xöjalik yurituvçi sub’yektlar tomonidan foizsiz moliyaviy yordam körinişida olingan mablağlar foyda soliği va aylanmadan olinadigan foydadan soliqqa tortilmaydi.
Daromad soliği tölovçilari, istisno tariqasida, ötgan çorak natijalariga köra uni hisoblaş uçun belgilangan talab bekor qilingan holda, daromad soliği böyiça avans tölovlari töğrisida ma’lumotnoma taqdim etişga haqlidir.
Yuridik şaxslar tomonidan gaz va elektr energiyasi uçun majburiy oldindan tölov 100 foizdan 30 foizgaça pasaytiriladi, bu esa aylanma mablağlar şakllanişini ta’minlaydi.
4. Qöllab-quvvatlaş böyiça boşqa çora-tadbirlar
2019 yil yakunlariga köra, auditorlik tekşiruvlarining muddatlari uzaytiriladi Aktivlarining balans qiymati 100 ming BHMdan ortiq bölgan mas’uliyati çeklangan va qöşimça mas’uliyatli jamiyatlarning har yillik auditorlik tekşiruvini joriy qiliş keyingi yilga ötkaziladi.
moliyaviy qiyinçiliklarga yuz tutgan korxonalarga nisbatan bankrotlik tartib-taomillari taşabbusi bilan çiqiş va ularni bankrot deb e’lon qilişga moratoriy joriy qilinadi.
Benzin, dizel yoqilğisi va gaz, şuningdek spirt va alkogolli mahsulotni iste’molçilarga sotiş uçun aksiz soliği stavkalari oşirilmaydi.
eng muhim – oziq-ovqat (göşt, baliq, un, şakar, sut mahsulotlari, ösimlik yoği, tuxum, piyoz va boşqalar), şuningdek gigiyena mahsulotlarini va tovarlarni olib kelişga nolli bojxona boji va aksiz soliği belgilanadi.
