AQShda xususiy korxonalar kosmosga odamlarni olib chiqayotgan bugungi kunda biz hamon qishloqlarimizni sifatli internet bilan ta'minlay olmaganimiz g‘alati holat. Ayniqsa oliy ta'lim muassasalari talabalari internet yo‘qligi haqida kuyunib gapirishi o‘ylashga undaydi. Axir u talaba va hozir ayni qandaydir yangilik qila oladigan davri. Bunday vaqtda yosh avlod oddiy saytdagi bir xabar qachon ochilarkan deb bir necha daqiqalab kutishi, qishloqdagi uyida turib Youtube’da video ko‘rishni faqatgina orzu qila olishi ularning kelajakdagi rejalariga qanday ta'sir qiladi?
Facebook, Google, Amazon kabi kompaniyalar oddiy startap loyihasi ko‘rinishida paydo bo‘lib, keyinchalik rivojlanib ketgan. Ularning asoschilarida o‘z loyihalarini amalga oshirish uchun qulay sharoit bo‘lgan. Aytaylik, 2000-yillar boshida Harvard universiteti yotoqxonasida internet bo‘lmaganda, Mark Tsukerberg Facebook’ni yaratmagan va bugun u bozor narxi 1 trillion dollardan oshgan ilk kompaniyaga aylanmagan bo‘lardi.
Yoki Jyeff Bezos internet tezligi ko‘ngildagidek bo‘lmay, uyida hadeb chiroq o‘chaversa, Amazon’ni yaratmagan va bugun dunyoning eng boy odamiga aylanmagan bo‘lardi. Ilon Mask ham sharoit bo‘lmaganida PayPal, Tesla, Space X kompaniyalariga asos sola olmagan, ular loyihaligicha qolib ketardi. Yosh avlodga sharoit yaratib berish deganda internet sifatini yaxshilashni esdan chiqarmaslik kerak. Qishloq joylarda ham. Axir bu imkonsiz ish emas.
Bir sayyoh bilan gaplashib qoldik va u qiziq gapni aytgandi: «Dunyoning turli telekanallarida sizning reklamangizni ko‘rdim, ular judda qimmat, lekin qanchalik naf berishini bilmayman. Siz jamoat joylarida, bekatlarda, sayyohlar ko‘p bo‘ladigan yerlarda, poyezdlarda, jamoat transportlarida internet o‘rnatib, uning sifatini yaxshilab qo‘ysangiz, sayyohlarning o‘zi O‘zbekistonni bepul reklama qiladi». Juda asosli gap. Bizda bekatlar, jamoat transportlarida internet bo‘lishi uyoqda tursin, mehmonxonalarda ham sifatli internet yo‘q. Har oy tarif bo‘yicha falon gigabayt internet va'da qiladigan mobil kompaniyalar ham qishloq joylarga sifatli internet yetkazib bera olishmayapti. Keling, gaplar isboti bilan bo‘lsin, murojaatlarni aynan keltirsak.
«Bizning qishloqda internet deyarli ishlamaydi. Onlayn darslarni o‘qituvchiga yuborish uchun kamida 2 soat vaqtimiz ketadi. Bizda internet antennasi ham, wi-fi ham o‘rnatilmagan. Tog‘ ichkarisidagi Ingichka qishlog‘ida yashaymiz. Biror kishi yordam bersa, savobga qolardi».
Samarqand viloyati, Bulung‘ur tumani, Ingichka qishlog‘idan
«Pop tumanidagi Oltin kon shaharchasida turaman.
